- Szanowni państwo, przesuwam rozpoczęcie sesji na godzinę 12.00.
(przerwa)
- Szanowni państwo, proszę o sygnały, tam proszę zadzwonić
i proszę o zajmowanie miejsc i zalogowanie się.
Proszę o zajmowanie miejsc, logujemy się.
Proszę o zamknięcie drzwi.
Z tym kworum jest tak średnio.
Szanowni państwo, otwieram XXVII Sesję Sejmiku Województwa Dolnośląskiego.
Pani Przewodnicząca chciała zabrać głos.
Włączone jest.
- Okej, dobrze.
Panie Przewodniczący, Panie Marszałku, szanowni państwo radni, w imieniu klubu
Koalicji Obywatelskiej proszę o przerwę do godziny 15.15.
- Dziękuję.
Ogłaszam przerwę do godziny 15.15.
Ale ja nic nie poradzę, to jest prawo, ale proszę
mi wierzyć, że to jest decyzja każdego klubu.
Ja nie mam innego wyjścia.
Ogłaszam przerwę do 15.15.
(przerwa)
- Szanowni państwo, bardzo proszę o zajmowanie miejsc
i proszę o zalogowanie się.
Bardzo proszę o podgląd.
Zadzwonić proszę.
No proszę państwa, nie mogę rozpocząć formalnie, bo ja tu nie widzę nikogo.
Nie, nie, ja, ja bardzo się cieszę, że są dyrektorzy,
że to jest publiczność, ale mi chodzi o radnych.
Ale ja muszę najpierw mieć kworum, żeby zacząć cokolwiek, a my tu czekamy.
Bardzo proszę o zajmowanie miejsc.
Proszę o zamknięcie drzwi.
Szanowni państwo, proszę o uwagę.
Uczcijmy pamięć tragicznie zmarłego posła na Sejm X kadencji, pana Łukasza Litewkę.
Polityka, samorządowca, działacza społecznego.
To on swoją działalnością społeczną i pomaganiem budził wrażliwość Polaków.
Wrażliwość i uważność na losy drugiego człowieka, ale również na dobrostan
i los cierpiących zwierząt.
Uczcimy minutą ciszy pamięć niezmiernie dobrego, empatycznego i pełnego
poświęcenia młodego człowieka Łukasza Litewkę.
Dziękuję bardzo.
Będziemy mieli jeszcze jedną, ale to w czasie już trwania posiedzenia Sejmiku.
Dziękuję bardzo.
Szanowni państwo, zgodnie z paragrafem 47 ustęp 2 statutu
Województwa Dolnośląskiego, protokół był wyłożony do wglądu w kancelarii Sejmiku.
Nikt z radnych nie wziął do niego uwag, dlatego stwierdzam, iż protokół z XVI sesji
został przyjęty.
Przechodzimy do kolejnego informacji punktu.
Informacje i komunikaty Marszałka i Przewodniczącego Sejmiku.
Chyba, że są zmiany, to wtedy trzeba je zaproponować.
Proszę bardzo, jeżeli, to bardzo proszę.
No tak, jeżeli są zmiany, to bardzo proszę pani Przewodnicząca.
Bardzo proszę.
- Panie Przewodniczący, zgodnie z obowiązującym prawem w imieniu
Koalicji Obywatelskiej, klubu Koalicji Obywatelskiej, wnoszę wniosek
o przeniesienie z porządku obrad punktów, które wnoszą, bo ja nie mam innego,
tylko takie, które teraz się będę nim posługiwać, punktów, pod tytułem:
"Rozpatrzenie raportu o stanie Województwa Dolnośląskiego za 2025 rok",
"Debata nad raportem o stanie województwa", "Uchwała w sprawie votum zaufania dla
Zarządu Województwa Dolnośląskiego", "Uchwała w sprawie zatwierdzenia
sprawozdania finansowego Województwa Dolnośląskiego za 2025 rok ze sprawozdaniem
z wykonania budżetu za 2025 rok" oraz "Uchwała w sprawie absolutorium dla Zarządu
Województwa Dolnośląskiego za wykonanie budżetu Województwa Dolnośląskiego za 2025 rok".
Czyli pięć punktów i wprowadzenie ich przed punktem interpelacje i zapytania.
Bardzo proszę o pozytywne rozpatrzenie mojego wniosku przez wszystkich radnych.
- Proszę państwa ze względu na pewne tutaj przygotowanie ogłaszam pięć minut przerwy,
bo musimy pewne rzeczy uzgodnić zgodnie z harmonogramem, żeby to nam dobrze poszło.
Dobrze, dziękuję.
(przerwa)
- Szanowni państwo proszę o zajmowanie miejsc.
Proszę o sygnały dźwiękowe.
Tam ktoś powinien być.
Proszę o zajmowanie miejsc.
Nie ma jeszcze.
Ta dyscyplina jest trudna jak widzę.
Bardzo proszę pani Przewodnicząca Włodarczyk.
Szanowni państwo, panie Przewodniczący, szanowni państwo radni, panie Marszałku
uprzejmie proszę o skorygowanie mojego wniosku,
a mianowicie chodzi mi o przeniesienie punktu
"Rozpatrzenie raportu o stanie Województwa Dolnośląskiego za 2025 rok",
"Debata nad raportem o stanie województwa",
"Uchwała w sprawie votum zaufania dla Zarządu Województwa Dolnośląskiego",
"Informacja o stanie mienia Województwa Dolnośląskiego",
to jest ten punkt, o którym nie powiedziałam
i później "Uchwała w sprawie zatwierdzenia sprawozdania
finansowego za 2025 rok z wykonania budżetu" i "Uchwała w sprawie absolutorium
dla Zarządu Województwa Dolnośląskiego za wykonanie budżetu za 2025 rok".
O takie wnioski, o takie punkty składałam
swój wniosek i proszę o wpis do protokołu.
- Dziękuję bardzo.
Czy są jeszcze jakieś propozycje do zmiany porządku obrad.
Bardzo proszę.
- Ja mam pytanie czemu ma ten wniosek Koalicji Obywatelskiej służyć.
Przetrzymaliście nie tylko nas, ale i prezesów
spółek i urzędników na takiej specyficznej sesji.
Tak pani radna być może pani się to jest zabawne, ale...
- Mam prośbę, to nie jest debata.
- Ale nie panie Przewodniczący spokojnie.
Ponad pięć godzin czekaliśmy nie wiem na co i po tych pięciu godzinach uzyskujemy
informację, że mamy jeszcze coś, nie wiem, zmieniać.
My się boimy, że tak się wyrażę, tam przegłosujemy
i potem będzie znów kolejna nie wiem trzygodzinna przerwa.
- Chciałem podziękować.
- To przepraszam bardzo są jakieś granice
też przyzwoitości z państwa strony.
- Dziękuję bardzo.
- Ale to co pan dziękuje, nie ma za co dziękować
bo pan jest między innymi za to odpowiedzialny.
Robi pan te przerwy kilkugodzinne i my mamy, że tak się wyrażę, tutaj siedzieć
dlatego, że Platforma Obywatelska, nie wiem, robi sobie klub.
Ja rozumiem klub jakieś piętnasto-, dwudziestominutowy, ale
pięć i pół godziny ludzie muszą przez was siedzieć i czekać.
- Dziękuję bardzo.
Nie widzę innych propozycji.
Przechodzimy proszę państwa zgodnie z artykułem 21 ustęp 2
ustawy o samorządzie województwa musimy przegłosować wszystkie zmiany porządku
obrad bezwzględną większością głosów ustawowego
składu Sejmiku Województwa Dolnośląskiego.
Przechodzimy do pierwszego głosowania.
Kto z pań i panów radnych jest za przesunięciem w porządku obrad
punktu "Rozpatrzenie raportu o stanie Województwa Dolnośląskiego za 2025 rok.
Kto jest za?
Kto jest przeciw, kto się wstrzymał?
Dziękuję.
Za 16, 10 przeciw, 6 się wstrzymało.
Nie uzyskał.
Bardzo proszę.
- Panie Przewodniczący, panie Marszałku w imieniu klubu
Koalicji Obywatelskiej proszę o przerwę do godziny 19.00.
- Proszę?
Chyba, że jest jakiś inny wniosek to proszę złożyć.
Jeżeli jest inny wniosek, no to będziemy głosowali, bo to jest, ale proszę.
- Robi się coraz...
Znaczy w ogóle czemu to ma służyć?
Jeżeli Zarząd nie ma dziś możliwości uchwalenia absolutorium,
to może warto byłoby skończyć na dziś tą szopkę,
bo tak naprawdę bierzemy udział w szopce.
Nie wiem czemu służyć mają te kolejne wydłużające się przerwy.
Nie wiem, to jest forma nacisku na Marszałka?
Nie wiem, chcecie go w ten sposób zmusić do ustępstw, bo to ja rozumiem,
pierwsza przerwa, nie przyszliście na salę, nie było kworum, dwie godziny,
później trzy godziny, a teraz chcecie pięć godzin.
Jeżeli nie jesteście w stanie jako koalicja, która rządzi tym województwem,
dziś dogadać się na coś, to zróbcie to w sposób cywilizowany.
Usiądźcie i znajdźcie jakieś porozumienie,
które zagwarantuje temu województwu stabilność.
To nie jest oznaka stabilności, to co się dzieje na tej sali dzisiaj.
Szanowni państwo, w związku z tym składam wniosek o to, żeby ten punkt zdjąć
z porządku obrad po prostu i zakończyć tą szopkę,
w której wszyscy tutaj uczestniczymy.
Dziękuję.
Czyli chciałbym złożyć ten wniosek dotyczący tych wszystkich
punktów, o których pani Przewodnicząca powiedziała.
- Czyli wszystkich tych sześciu, tak?
Rozumiem, ale najpierw będzie...
Proszę bardzo, bo na razie to była sprawa do głosowania, przerwy, a nie jest,
nie ma kontrpropozycji do innej przerwy, więc to na razie...
Proszę bardzo, bardzo proszę panie Przewodniczący.
- Panie Przewodniczący, nasz klub składa wniosek
przeciwko wnioskowi Koalicji Obywatelskiej.
Jesteśmy przeciwko kolejnej przerwie.
Jesteśmy za tym, żeby procedować program i przejść do głosowania.
Zgodnie z porządkiem obrad i również ta sytuacja, że dzisiaj mieliśmy się spotkać
o godzinie 10.00, rozpocząć dyskusję na temat województwa,
mieliśmy rozmawiać o votum zaufania dla Zarządu,
ja uważam, że powinniśmy to już dawno temu rozpocząć
i o tej godzinie już byśmy pewnie to kończyli.
Ja nie widzę też tutaj powodu, dla którego mielibyśmy tego nie robić
i zdejmować to z porządku obrad.
Zarząd jest na miejscu.
Możemy podyskutować na temat dokonań z 2025 roku i apeluję o to, żeby przejść
czym prędzej do realizowania porządku obrad.
Dziękuję bardzo.
- Dziękuję bardzo.
Najpierw może zróbmy tak, że to jest kontr wniosek do wniosku
pani Przewodniczącej, czyli że nie będzie przerwy, a dopiero będziemy głosowali
wniosek kolegi, który mówi o zdjęciu tych wszystkich sześciu w ogóle.
Tak, tak, ale na razie spokojnie, dobrze mówimy o tym, co jest.
W takim razie proszę państwa głosujemy wniosek
pani Przewodniczącej o przerwę do godziny 19.00.
No nie, najpierw musimy przegłosować, to jest formalnie.
Proszę?
- Ale panie Przewodniczący, przepraszam bardzo,
proszę się trzymać jakiegoś porządku.
Pani Włodarczyk zgłosiła sześć wniosków i rozpatrzyliśmy pierwszy.
Trzeba jeszcze rozpatrzyć drugi, trzeci, czwarty, piąty i szósty i wtedy
będziemy kolejny wniosek pani Włodarczyk rozpatrywać o przerwę.
Na razie rozpatrzyliśmy wniosek pierwszy w głosowaniu z chyba pięciu czy sześciu,
których zgłosiła.
Jest jakaś kolejność głosowania.
- Dobrze, ja rozumiem co pan mówi, ale pani Przewodnicząca po pierwszym
wniosku ma prawo również złożyć wniosek o przerwę.
To nie jest...
- No to sobie będziemy następne w następnej kolejności głosowali.
To nie możemy tak, że pani Włodarczyk będzie składała
absurdalne wnioski jeden za drugim i będziemy sobie wybierali.
Złożyła jakąś kolejność, głosujmy według tej kolejności.
A teraz pan sobie wybiera, że teraz to ja sobie będę ten ostatni wniosek
Włodarczykowej i przepraszam, że po nazwisku mówię,
ale po tylu godzinach mamy prawo być zdenerwowani.
Że tak powiem tym, że tak powiem bawieniem się
Dolnym Śląskiem przez Koalicję Obywatelską.
Nie chodzi wam o żaden Dolny Śląsk.
Chodzi wam o stołki, chodzi wam o jakieś jakieś negocjacje, nie wiadomo co i czego,
że tak się wyrażę.
Proszę, że tak powiem głosować te wszystkie wnioski pozostałe.
- Proszę mi wierzyć, że trzymamy się procedury i teraz głosujemy.
Bardzo proszę.
- Dziękuję uprzejmie.
Chciałam złożyć wniosek formalny chyba najdalej idący
o przerwę w obradach do kolejnej sesji Sejmiku.
Z szacunku do wszystkich państwa tutaj obecnych, do przedstawicieli mediów,
do przedstawicieli spółek naszego województwa, wszystkich urzędników.
Ja rozumiem, że mamy absolutorium, ale to absolutorium po wszystkich
komisjach, które się odbywały, po czasie, który pracujemy przez cały rok nad tym,
aby się z tym zapoznać, żeby wszystkie kwestie ustalić,
uważam, że powinniśmy wzajemnie siebie szanować, swój czas i jeżeli jest
potrzeba, żeby jeszcze o czymś porozmawiać, no szkoda, że to dopiero jest
dzisiaj podnoszone, to uważam, że
powinniśmy zrobić przerwę do kolejnej sesji.
I mam nadzieję, że do tego czasu zdążycie już państwo ustalić wszystkie kwestie,
że nie będziemy przekładać po godzinie, po dwóch, po trzech, po pięciu.
Wszyscy z nas też mamy różne zobowiązania osobiste, więc w ramach wzajemnego
szacunku proszę państwa o głosowanie też nad takim wnioskiem,
czyli wniosek formalny o przerwę do kolejnej sesji.
Dziękuję.
- Proszę państwa, dziękuję bardzo, a to jest najdalej idący wniosek,
w związku z tym musimy go przegłosować jako pierwszy.
Czy są jeszcze jakieś wnioski?
Już nie ma, no to już proszę...
Formalnie został zgłoszony wniosek.
No podała, 21 pani podała.
Proszę bardzo, proszę pana mecenasa o zabranie głosu w sprawie tego wniosku.
To jest najdalej idący wniosek.
- Szanowni państwo, Wysoki Sejmiku, ja może uporządkuje.
Pierwszy wniosek, który zgłosiła pani Przewodnicząca
był wnioskiem o przerwę do godziny 19.00.
Praktyka stosowania naszego statutu przewiduje, że jeżeli się pojawia sporność
i tu Przewodniczący trafnie zareagował na głos pana radnego Mroza, to wtedy
przechodzimy do zgodnie z artykułem 19 ustawy o samorządzie
województwa do głosowania zwykłą większością głosów nad tą przerwą.
Następnie został zgłoszony wniosek formalny o zarządzanie przerwy
i rzeczywiście zgodnie z paragrafem 52 statutu województwa
wnioski o zarządzanie przerwy są typowymi wnioskami formalnymi.
Natomiast jeżeli, jeżeli taki wniosek o zarządzanie przerwy miałby być,
wykroczyć poza granicę jednego posiedzenia, ja tak interpretuję tę
wypowiedź pani radnej Szydłowskiej -Kędziery, no to rzeczywiście wtedy tutaj
kategorycznie statut wymaga, abyśmy głosowali to po raz kolejny zwykłą
większością głosów i trafne jest tu sformułowanie,
ta interpretacja, że to jest wniosek najdalej idący.
Natomiast jeżeli chodzi o kompetencje związane z lokalizowaniem daty,
no to to są ustawowe kompetencje Przewodniczącego Sejmiku.
Tutaj radny nie jest w stanie narzucić terminu i godziny, że tak powiem,
kolejnego posiedzenia.
Ustawa o samorządzie województwa nie przewiduje
takiej dekoncentracji na radnego.
Proszę o głosowanie, zalecam głosowanie tego wniosku pani radnej jako najdalej idącego.
- Dziękuję bardzo.
Pan Marek Łapiński.
- Trudno się zgodzić z takim stanowiskiem, ponieważ my mamy
nierozstrzygnięte pięć głosowań w sprawie zmiany porządku obrad.
Przede wszystkim należy rozstrzygnąć kwestię
porządku obrad, a potem kwestię przerw.
Zdecydowanie tak i jeżeli państwo chcecie oczywiście innej interpretacji,
to za chwilę popadniemy w bardzo poważne
proceduralne kłopoty z uchwalaniem absolutorium.
Musimy rozstrzygnąć kwestię porządku obrad tej sesji, której nie jest rozstrzygnięte
i następnie decydować o przerwach w tej sesji, w głosowaniu, bo jeżeli to jest na
wniosek klubu decyzją przewodniczącego bez sprzeciwu to przewodniczący na wniosek
klubu ma taką przerwę prawo ogłosić za zgodą Sejmiku,
w tym przypadku niewyrażoną w formie głosowania.
My najpierw musimy jeszcze pięć wniosków pani Przewodniczącej
rozstrzygnąć i potem kwestię przerwy w obradach.
- Dziękuję bardzo.
Bardzo proszę pana prawnika.
Panie profesorze.
- Szanowny panie Przewodniczący, szanowni państwo radni, jeżeli dobrze
zrozumiałem z odsłuchu, ponieważ nie przedłożono mi na piśmie tego wniosku pani
Przewodniczącej, intencją pani Przewodniczącej było, aby głosować
an block, zmianę porządku, czyli indywidualnie.
Oczywiście rację ma pan radny, że musimy w takim razie przejść zgodnie
z tymi punktami, tylko zwracam wtedy uwagę na potencjalną dysfunkcję, jaka może
powstać w przypadku rozdzielenia pewnych wątków ze sobą.
Pewne zagadnienia są genetycznie zrośnięte ze sobą.
Nie wyobrażam sobie głosowania nad uchwałą absolutoryjną
np. bez przeprowadzenia uprzedniej debaty, żebyśmy mieli tego świadomość,
że skutek tego głosowania nie może doprowadzić do ukształtowania takiego
porządku obrad sejmiku, który stawia tenże sejmik w
sytuacji niemożliwej do wykonania zgodnie z ustawą.
- Dziękuję bardzo.
- Szanowni państwo, ponieważ mamy tę świadomość w klubie Koalicji Obywatelskiej,
że pewne wnioski muszą być głosowane w pewnej koincydencji czasowej
i miejscowej, dlatego też zgłosiłam do zmiany w porządku obrad sześć punktów,
a nie jeden.
- Dziękuję bardzo.
W związku z tym rozumiem, że głosujemy dalej punkty czy przerwę, bo ja już teraz...
W takim razie będzie głosowanie na temat, do tych dwóch wniosków, jedno za przerwą,
druga była kolegi, który powiedział [niezrozumiałe]
i dopiero będzie wniosek o przesunięcie sesji.
W ten sposób to zrobimy.
Dobrze, proszę państwa głosujemy w takim razie zrobienie
przerwy do godziny z tego co pamiętam 19.00.
Najpierw najdalej idący, dobrze w takim razie najdalej idący wniosek, czyli
wniosek o, to jest wniosek o przesunięcie przerwy do 21 maja.
Proszę się przygotować, kto jest za wnioskiem przerwy
w obradach Sejmiku Województwa Dolnośląskiego do 21 maja.
Na kolejne posiedzenie sesji, bo to akurat jest 21, to jest ta sesja, która jest
w naszym kalendarzu, czyli to jest jakby wyznaczenie z góry terminu.
Przechodzimy do głosowania, kto jest za?
kto jest przeciw, kto się wstrzymał?
Ani jedna osoba jeszcze nie zagłosowała, no ale dobrze.
No nie wiem, proszę kto jest za, kto jest przeciw, kto się wstrzymał?
Dziękuję.
Nie rozstrzygnęliśmy proszę państwa i nie ma przerwy.
No nie ma przerwy tej do 21.05, tak.
Natomiast teraz głosujemy wniosek pani Przewodniczącej Włodarczyk
o przerwę do godziny 19.00.
Proszę bardzo.
Panie Przewodniczący, szanowni państwo, radni, panie Marszałku, drogi Zarządzie,
składam korektę swojego wniosku.
Proszę o przerwę do godziny 18.00, nie 19.00.
Dobrze,
Bo jest też kontr, żeby nie, no ale to wyjdzie z głosowania.
Proszę państwa, w takim razie stawiam pod głosowanie.
Proszę?
Bardzo proszę, niech pan tutaj...
Dopiero to jest drugi, to jest drugi, pani, tylko ten sam wniosek.
Bardzo proszę.
Dobrze, już, już pan mecenas, pan profesor daje wykładnię.
- Wiem, wiem, że muszę się szybko zastanowić i że nie mam czasu, to czas ma mnie.
Szanowni państwo, szanowna pani radna, przychyliłbym się ze względu na pewien
taki paradygmat wręcz konstytucyjny i rzetelności, sprawności działania
instytucji publicznej, żeby dopuścić do takiej quasi-autopoprawki tego wniosku.
Więc jest to pierwszy taki przypadek, kiedy mi przychodzi opiniować to w takim
stanie faktycznym, ale przyjmijmy, że tutaj jednak są pewne zasady wyższego
rzędu, które dopuszczają taki margines swobody wnioskodawcy.
Dziękuję bardzo.
- Dziękuję bardzo.
W takim razie głosujemy z tą poprawką, która to jest zmniejszenie do godziny 18.00,
z autopoprawką.
Dobrze, przepraszam bardzo, z autopoprawką.
Przerwa do godziny 18.00.
Proszę się przygotować i będziemy głosowali.
Proszę o podgląd.
Dziękuję.
Kto jest za?
Kto jest przeciw, kto się wstrzymał?
Bardzo proszę o wynik.
Za 16, przeciw 15, wstrzymały się 4 osoby.
Stwierdzam, iż ogłaszam przerwę do godziny 18.00.
(przerwa)
- Szanowni państwo, jest godzina 18.00, ale na wniosek pani Eweliny Kędziera
proszę o przesunięcie jeszcze o 25 minut ze względu na sprawy osobiste
i prosiła o to, żeby jednak z przyczyn osobistych przesunąć rozpoczęcie,
a radny ma prawo złożyć wniosek
o przesunięcie, więc przesuwam do godziny 18.30.
(przerwa)
- Szanowni państwo, proszę o zajmowanie miejsc, bardzo proszę o dźwięk sygnału,
że rozpoczynamy posiedzenie.
Proszę o zamknięcie drzwi, ale już proszę o spokój na sali.
Halo, panowie radni, proszę już o spokój.
Proszę, wznawiam posiedzenie sejmiku.
Bardzo proszę, pan Mateusz.
Proszę państwa, proszę o spokój, proszę o spokój.
- Panie Przewodniczący, szanowni państwo składam
wniosek o przerwę do 20 maja do godziny 15.00
- Dziękuję bardzo.
W związku z dwoma wnioskami pana radnego Marcina Krzyżanowskiego o wycofanie z obu
punktu 3 do 8, ale ten wniosek jest daleko idący, więc będziemy musieli przegłosować
najpierw ten wniosek, a gdyby on tak, a gdyby nie przeszedł, to wracamy do
wniosku, który złożył pan radny Marcin Krzyżanowski.
Taka jest procedura po prostu.
Uwaga proszę państwa, przygotowujemy się do głosowania, ale proszę się zalogować.
Bardzo proszę o sprawdzenie zalogowania.
Mamy czas.
Siedzimy tu już od 10.00, więc minuta w jedną
czy minuta w drugą stronę nie jest problemem.
Proszę o podgląd, ile jest osób zalogowanych.
No to proszę państwa, jak byliście zalogowani
wcześniej, to po tym czasie mogło się samo wylogować.
To proszę sprawdzić.
Szanowni państwo,
35 zalogowanych.
Szanowni państwo, stawiam wniosek o przerwę
w posiedzeniu Sejmiku Województwa Dolnośląskiego 20.05,
ale ja już rozpocząłem, nie, nie, ja już rozpocząłem.
Proszę, ale ja już rozpocząłem procedurę.
Nie, to co robimy?
10 minut.
Proszę, no ale wniosek Przewodniczącego muszę uszanować, nie ma na to rady.
5 minut przerwy.
(przerwa)
- Bardzo bym prosił, żeby ktoś powiadomił klub PiS, że chcielibyśmy rozpocząć.
Czekamy jeszcze na klub, chyba idą, tak?
Idą, dziękuję.
Proszę państwa, zalogowaliśmy się, bo widzę, że jest 35 radnych zalogowanych.
Klub PiS już zmierza i tak jak powiedzieliśmy, pierwszy wniosek radnego
Mateusza Jędrachowicza o ogłoszenie przerwy do 20 maja na godzinę...
To znaczy, ja to ustalę, ale to, bo to jest w kompetencji przewodniczącego,
ale już mówię, że jakbyście państwo w ławkach
byli zainteresowani, to będzie 20.05.2026 o godzinie 15.00.
No bo muszą być wszyscy, muszą zjechać.
Sprawdziliśmy, żeby było kworum, no taka jest procedura.
Nie możemy zrobić czegoś, czego będziemy sami żałować.
No nie ma jeszcze, nie ma.
Proszę zerknąć, czy idzie tam ktoś już.
Nikogo nie ma jeszcze.
No dobrze, proszę delegacje do klubu.
Jeszcze raz może zadzwonimy, dobrze.
Idą, tak, dobrze, sekundę jeszcze i...
Dobrze, dobrze.
Oczekiwaliśmy przyjścia państwa.
Dobrze, proszę państwa, zakończyła się przerwa, przechodzimy do głosowania.
Wniosek pana radnego Mateusza Jędrachowicza o ogłoszenie przerwy do 20.05
ogłoszenie przerwy.
Proszę przechodzić, nie, nie, bo to później
ja potem ustalę to i podam za chwilę państwu.
Nie, no do 20.05, tylko proszę państwa, 20.05 będzie, dobrze, o godzinie 15.00,
20.05 o godzinie 15.00.
Dlatego, że nie wszyscy dojadą, musi być kworum.
Dobrze, proszę państwa, przechodzimy do głosowania.
Proszę się przygotować, kto jest za ogłoszeniem przerwy,
kto jest przeciw, kto się wstrzymał?
Proszę państwa, zamykam posiedzenie, ogłaszam przerwę w obradach.
Do 20 maja, na godzinę 15.00.
Wznawiam XXVII sesję Sejmiku Województwa Dolnośląskiego,
VII kadencji, po przerwie.
Podczas poprzedniej części przyjęliśmy protokół XXVI sesji.
Przechodzimy do wniosków o zmianę porządku obrad.
Sekundę pani Przewodnicząca, tylko ja mam jedną rzecz,
którą musimy jakby troszeczkę poza protokołem, dobrze?
Szanowni państwo, 10 kwietnia na Cmentarzu Grabiszyńskim we Wrocławiu
Wiceprzewodniczący Damian Mrozek oraz radni Małgorzata Calińska-Mayer
i Tytus Czartoryski wzięli udział w pogrzebie Antoniego Lenkiewicza,
który w 2022 roku uchwałą Sejmiku Województwa Dolnośląskiego
został uhonorowany tytułem Civi Honorario,
czyli Honorowego Obywatela Dolnego Śląska.
Chciałbym, abyśmy chwilą ciszy upamiętnili tego prawnika, historyka
oraz wieloletniego działacza opozycji niepodległościowej.
Proszę o powstanie.
Dziękuję bardzo.
Na poprzedniej części sesji złożone zostały wnioski o przesunięcie
i wycofanie punktów porządków dotyczących absolutorium.
Zapytam wnioskodawców, czy podtrzymują swoje wnioski, czy wycofują?
Bardzo proszę pani Monika Włodarczyk.
Włączyć proszę.
- Panie Przewodniczący, panie Marszałku, szanowni państwo radni, w związku z tym,
że jesteśmy w kontynuacji sesji z 29 kwietnia, na której złożyłem wnioski
o przesunięcie uchwał, pięciu uchwał w inną część, czyli na koniec sesji, chciałabym
się wycofać z tego wniosku i przywrócić ten, który jest zaproponowany dziś.
- Dziękuję bardzo, wystarczy, ale drugi wniosek
był pana Marcina Krzyżanowskiego.
- Ja również, podobnie jak tutaj moja przedmówczyni, cofam wniosek, który
składałem na poprzedniej sesji, a który wynikał
z niekończących się ogłaszanych przerw.
Mam nadzieję, że dziś te obrady zakończą się wyczerpaniem porządku obrad,
w związku z tym ten mój wniosek już stracił swoją aktualność.
- Dziękuję bardzo.
W takim razie, proszę państwa, w kwestii porządku obrad dzisiejszej sesji.
Marszałek Województwa zwrócił się z wnioskiem o wprowadzenie do porządku obrad
sesji punktów i to będziecie państwo teraz mieli tutaj już pokazane.
Druk numer XXVII/15, to jest uchwała w sprawie zawarcia porozumienia między
Województwem Dolnośląskim a Krajem Bańskobystrzyckim.
Ja przepraszam, to dotyczy transportu zbiorowego.
Drugi projekt to jest druk numer XXVII/16.
Właśnie on dotyczy tego kraju.
Następny to jest druk numer XXVII/17.
I proszę czytać, żebym ja nie musiał czytać,
że państwo macie wszystko wyświetlone, dobrze?
Kolejny projekt uchwały to jest druk numer XXVII/18.
Kolejny to jest druk numer XXVII/19.
Kolejny projekt uchwały to jest druk numer XXVII/20.
Kolejny projekt uchwały to jest druk numer XXVII/21.
I kolejny projekt uchwały to jest druk numer XXVII/22.
Kolejny projekt uchwały to jest druk numer XXVII/23.
Kolejny projekt uchwały to jest druk numer XXVII/24.
Kolejny projekt uchwały to jest druk XXVII/25.
Kolejny projekt uchwały to jest druk numer XXVII/48.
Dodatkowo Komisja Rewizyjna zwróciła się z wnioskiem o wprowadzenie do porządku obrad
sesji punktu druk numer XXVII/27.
Jako Przewodniczący zwróciłem się z wnioskiem o wprowadzenie do porządku obrad
sesji punktów projektu uchwały druk numer XXVII/26.
Kolejny projekt uchwały dotyczy już odznaczeń.
To jest druk numer XXVII/28.
Kolejny druk również dotyczy odznaczeń.
To jest druk numer XXVII/29.
Kolejny druk to jest XXVII/30.
Kolejny projekt uchwały to jest druk numer XXVII/31.
Kolejny druk to jest projekt uchwały druk numer XXVII/32.
Kolejny projekt uchwały to jest druk numer XXVII/33.
Kolejny projekt uchwały, druk numer XXVII/34.
Kolejny projekt uchwały, to jest druk numer XXVII/35.
Kolejny projekt uchwały, to jest druk numer XXVII/36.
Kolejny projekt uchwały, to jest druk numer XXVII/37.
I kolejny projekt uchwały, druk numer XXVII/38.
Kolejny projekt uchwały to jest druk nr XXVII/39.
Kolejny projekt uchwały to jest druk nr XXVII/40.
I kolejny projekt uchwały to jest druk nr XXVII/41.
I kolejny projekt uchwały to jest druk nr XXVII/42.
Kolejny projekt uchwały to jest druk numer XXVII/43.
I kolejny projekt uchwały to jest druk numer XXVII/44.
Kolejny projekt uchwały to jest druk numer XXVII/45.
I kolejny projekt uchwały to jest druk numer XXVII/46.
I kolejny projekt uchwały, to jest druk numer XXVII/67.
Czy są jeszcze jakieś propozycje zmian do porządku obrad?
Bardzo proszę, pan Mróz.
- Panie Przewodniczący, no to zostaliśmy zasypani tymi wnioskami o rozszerzenie.
Ja ich na mailu w ogóle nawet nie mogę ich poodnajdywać.
Jak mamy głosować za rozszerzeniem czegoś, jak my
w ogóle nie znamy treści tych projektów uchwał.
Już abstrahując, że jest jakiś termin, że myśmy się powinni zapoznawać,
ale jeżeli my teraz to, że tak się wyrażę, przyjmiemy, a dokumenty są tylko w wersji
elektronicznej, no tam były chyba, ja odniosłem wrażenie, dwa podlinkowane
w cudzysłowie, czy może nawet niepodlinkowane,
podlinkowane tak, jakbyśmy tak powiedzieli.
Natomiast nie możemy głosować za rozszerzeniem
czegoś, nie mając w ogóle treści tego.
Ja rozumiem, że chcemy rozszerzyć porządek obrad.
Nie mam nic przeciwko temu, ale treść tych uchwał jest.
Można było to przesłać.
Jak my mamy dzisiaj głosować za rozszerzeniem czegokolwiek, jak my
nie będziemy mieli, i nawet jak my to przegłosujemy, załóżmy, że
przegłosujemy to, tak, te rozszerzenie, to dalej nie będziemy znali treści uchwał.
No nie możemy głosować czegoś, co nie mamy treści uchwał.
Panie mecenasie, no ja nie wiem, same nazwy...
Proszę?
- Sekundę, dobrze, sekundę, panie Przewodniczący.
Sekundę, sekundę, sekundę.
- Być może to zostało przed chwileczką przesłane,
ale jeszcze chwilkę temu tego to nie było, tak?
No, że tak się wyrażę, było wcześniej tylko dwa rozszerzone, dwa rozszerzone,
no być może to przez komisję przeszło.
No ale, ale, no to też nie każdy jest w każdej komisji.
Ja jestem w jednej, to już nie wie się wszystkiego,
co jest na poszczególnych komisjach.
- Dziękuję bardzo.
Pan Marek Łapiński.
- Jakiś, jakiś harmonogram, że coś rozszerzamy, dostajemy odpowiednio
wcześniej te materiały i wtedy się możemy zapoznawać z tym.
- Dziękuję bardzo, pan Marek Łapiński.
- Ponieważ trzeba potwierdzić, że dostaliśmy te materiały, były opiniowane na komisjach
i Komisji Odznak, więc możemy, panie Przewodniczący, przejść do
głosowania o przyjęcie tego do porządku obrad i taki wniosek
stawiam, abyśmy przeszli do głosowania porządku obrad.
- Dziękuję bardzo.
Nie widzę więcej zgłoszeń.
Zgodnie z artykułem 21 ust. 2 ustawy o samorządzie województwa
musimy przegłosować wszystkie zmiany porządku obrad bezwzględną
większością głosów ustawowego składu Sejmiku.
Przechodzimy do głosowania pierwszego, druk numer...
Proszę przygotować sobie, dobrze?
Druk numer XXVII/15.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
26 za, 1 osoba wstrzymała się.
Stwierdzam, że uchwała została...
projekt uchwały został przyjęty.
Proszę?
No dobrze, ale to nie jest chyba problem, co?
Dobrze, usprawiedliwię to jedno głosowanie.
Dziękuję bardzo.
Przechodzimy do drugiego głosowania.
Projekt uchwały, druk numer XXVII/16.
Kto jest za?
Działa.
Dziękuję bardzo.
31 za, 1 osoba wstrzymała się.
Stwierdzam, że projekt został przyjęty.
Przechodzimy do trzeciego głosowania.
Druk numer XXVII/17.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
31 za, 1 osoba wstrzymała się.
Przechodzimy do kolejnego głosowania projektu uchwały.
To jest druk numer XXVII/18.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
31 za, 1 osoba wstrzymała się.
Przechodzimy do kolejnego projektu uchwały.
Druk numer XXVII/19.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
30 za, 2 osoby wstrzymało się.
Stwierdzam, że projekt został przyjęty.
Przechodzimy do kolejnego.
To jest druk numer XXVII/20.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
31 za, 1 osoba wstrzymała się.
Stwierdzam, że projekt został przyjęty.
Przechodzimy do kolejnego głosowania projektu uchwały,
numer XXVII/21.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
31 za, 1 osoba wstrzymała się.
Stwierdzam, że projekt został przyjęty.
Przechodzimy do kolejnego głosowania.
Druk numer XXVII/22.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
33 za, 1 osoba wstrzymała się.
Stwierdzam, że projekt został przyjęty.
Przechodzimy do kolejnego projektu uchwały.
Druk numer XXVII/23.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
33 za, 1 osoba wstrzymała się.
Stwierdzam, że projekt został przyjęty.
Przechodzimy do kolejnego projektu uchwały.
Druk numer XXVII/24.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
32 głosy za, 1 osoba wstrzymała się.
Stwierdzam, że projekt został przyjęty.
Przechodzimy do kolejnego głosowania.
To jest druk numer XXVII/48.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto jest... Proszę?
Przepraszam.
Reasumpcja.
Druk numer XXVII/25.
XXVII/25.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
32 za, 1 przeciw, 1 osoba wstrzymała się.
Stwierdzam, że projekt został przyjęty.
Kolejny projekt uchwały.
To jest druk numer XXVII/48.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
33 za, 1 osoba wstrzymała się.
Stwierdzam, że projekt został przyjęty.
Przechodzimy do kolejnego głosowania.
Projekt uchwały, to jest druk numer XXVII/27.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
33 za, 1 osoba wstrzymała się.
Stwierdzam, że projekt został przyjęty.
Przechodzimy do kolejnego głosowania.
To jest projekt uchwały,
druk numer XXVII/26.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
31 za, 1 osoba wstrzymała się.
Stwierdzam, że projekt został przyjęty.
Kolejny projekt uchwały.
To jest druk numer XXVII/28.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
33 osoby za, 1 osoba wstrzymała się.
Stwierdzam, że projekt został przyjęty.
Przechodzimy do kolejnego głosowania.
Projekt uchwały, to jest druk numer XXVII/29.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
33 za.
Stwierdzam, że projekt został przyjęty.
Przechodzimy do kolejnego głosowania.
To jest projekt, druk numer XXVII/30.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
32 osoby za, 1 osoba wstrzymała się.
Stwierdzam, że projekt został przyjęty.
Przechodzimy do kolejnego projektu uchwały.
To jest druk numer XXVII/31.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
31 za.
Stwierdzam, że projekt uchwały został przyjęty.
Przechodzimy do kolejnego głosowania.
Projektu uchwały, to jest druk numer XXVII/32.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
33 osoby za, 1 osoba wstrzymała się.
Stwierdzam, że projekt został przyjęty.
Przechodzimy do kolejnego projektu uchwały.
To jest druk numer XXVII/33.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
29 osób za, 1 osoba wstrzymała się.
Stwierdzam, iż projekt uchwały został przyjęty.
Przechodzimy do kolejnego projektu uchwały.
To jest druk numer XXVII/34.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
33 za, 1 osoba wstrzymała się.
Stwierdzam, iż projekt został przyjęty.
Kolejny projekt to jest druk numer XXVII/36.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
33 za, 1 osoba wstrzymała się.
Stwierdzam, iż projekt został przyjęty.
Przechodzimy do kolejnego projektu.
To jest druk numer XXVII/37.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
33 za, 1 osoba wstrzymała się.
Stwierdzam, iż projekt został przyjęty.
Przechodzimy do kolejnego projektu.
To jest druk numer XXVII/38.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
33 za, 1 osoba wstrzymała się.
Stwierdzam, iż projekt został przyjęty.
Jeszcze mamy tutaj jeden projekt.
To jest druk numer XXVII/35.
Przechodzimy do głosowania.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
33 osoby za, 2 osoby wstrzymały się.
Stwierdzam, iż projekt został przyjęty.
Przechodzimy do kolejnego projektu uchwały.
To jest druk numer XXVII/39.
Przechodzimy do głosowania.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
32 osoby za, 2 osoby wstrzymało się.
Stwierdzam, iż projekt został przyjęty.
Przechodzimy do kolejnego głosowania.
To jest druk numer XXVII/40.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
32 osoby za, 1 osoba wstrzymała się.
Stwierdzam, iż projekt został przyjęty.
Przechodzimy do kolejnego projektu uchwały.
To jest druk numer XXVII/41.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
32 osoby za, 1 osoba wstrzymała się.
Stwierdzam, iż projekt został przyjęty.
Kolejny projekt uchwały to jest druk numer XXVII/42.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
33 osoby za, 1 osoba wstrzymała się.
Stwierdzam, iż projekt został przyjęty.
Przechodzimy do kolejnego projektu.
To jest druk numer XXVII/43.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
33 za, 1 osoba wstrzymała się.
Stwierdzam, iż projekt został przyjęty.
Kolejny projekt uchwały to jest druk numer XXVII/44.
Kto jest za?
Kto się wstrzymał?
Kto jest przeciw?
Dziękuję.
32 osoby za, 1 osoba wstrzymała się.
Stwierdzam, iż projekt został przyjęty.
Przechodzimy do kolejnego głosowania.
To jest projekt uchwały, druk numer XXVII/45.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
32 osoby za, 1 osoba wstrzymała się.
Stwierdzam, iż projekt został przyjęty.
Przechodzimy do kolejnego głosowania projektu.
To jest druk numer XXVII/46.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
32 osoby za, 1 osoba wstrzymała się.
Stwierdzam, iż projekt został przyjęty.
Przechodzimy do kolejnego projektu.
To jest druk numer XXVII/47.
Przechodzimy do głosowania.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
31 osób za, 1 osoba wstrzymała się.
Stwierdzam, iż projekt uchwały został przyjęty.
Porządek został przyjęty.
Przystępujemy do realizacji porządku obrad.
Komunikaty Przewodniczącego.
Proszę państwa, 27 marca Jarosław Rabczenko, Członek Zarządu Województwa
Dolnośląskiego, Monika Włodarczyk, Przewodnicząca Komisji Edukacji,
Kultury i Nauki oraz radna województwa Katarzyna Lubiniecka-Różyło reprezentowali
Sejmik podczas uroczystości jubileuszu 80-lecia Teatru Polskiego we Wrocławiu
oraz Międzynarodowego Dnia Teatru.
Przedstawiciele Sejmiku Województwa wręczyli Oznaki Honorowe Zasłużony dla
Województwa Dolnośląskiego pracownikom teatru.
27 marca, jako Przewodniczący Sejmiku wraz z Wicemarszałkiem Wojciechem Bochnakiem,
panią Magdaleną Piasecką, Przewodniczącą Komisji Rozwoju Turystyki i Sportu,
uczestniczyłem w uroczystości otwarcia Międzynarodowych Targów Turystyki i Czasu
Wolnego na Tarczyński Arena we Wrocławiu.
Podczas gali otwarcia wraz z Wicemarszałkiem Wojciechem Bochnakiem
wręczyliśmy Oznaki Honorowe Zasłużony dla Województwa Dolnośląskiego
członkom regionalnych grup PTTK.
Wydarzenie odbyło się w związku z inauguracją roku 2026 rokiem PTTK na
Dolnym Śląsku ustanowionego uchwałą Sejmiku Województwa Dolnośląskiego.
27 marca, w Teatrze Dramatycznym im. Jerzego Szaniawskiego w Wałbrzychu
odbyły się dolnośląskie obchody 65. Międzynarodowego Dnia Teatru.
Sejmik reprezentowała radna województwa Katarzyna Lubiniecka-Różyło.
28 marca Wiceprzewodniczący Cezary Przybylski
reprezentował Sejmik Województwa podczas
25. Prezentacji Tradycyjnych Stołów Wielkanocnych w Bożejowicach.
Podczas wydarzenia przedstawiciele Kół Gospodyń Wiejskich
zaprezentowali palmy i potrawy wielkanocne.
30 marca Wiceprzewodniczący Sejmiku Damian Mrozek oraz radny Tytus Czartoryski
reprezentowali Sejmik podczas spotkania Dolnośląska Wiosna w Saksonii.
Wydarzenie zorganizowane w Regionalnym Biurze
Województwa Dolnośląskiego w Dreźnie,
wyraźnie pokazało, że współpraca Dolnego Śląska z Saksonią nie jest tylko hasłem,
ale realnym działaniem.
Spotkanie skupiło przedstawicieli kultury,
biznesu i samorządu obu partnerskich regionów.
9 kwietnia uczestniczyłem w konwencie Przewodniczących
Sejmików Województw Rzeczypospolitej Polskiej.
Organizatorem było Województwo Opolskie.
Konwent przyjął stanowisko, w którym apeluje o wprowadzenie edukacji
regionalnej jako obowiązkowego elementu podstawy programowej kształcenia ogólnego.
Zdaniem samorządowców obecne rozwiązania są niewystarczające i nie pozwalają
w pełni wykorzystać potencjału tego obszaru edukacji.
11 kwietnia w rocznicę Bitwy pod Legnicą odbył się
Marsz Henryka II Pobożnego z Legnicy do Legnickiego Pola.
Marsz nawiązuje do wydarzeń z 1241 roku.
Do wyjścia wojsk księcia Henryka II Pobożnego na bitwę z Mongołami.
Sejmik Województwa reprezentował Jarosław Rabczenko, Członek Zarządu Województwa,
który wręczył Oznaki Honorowe Zasłużony dla Województwa Dolnośląskiego.
13 kwietnia obchodziliśmy Dzień Pamięci Ofiar Zbrodni Katyńskiej.
W imieniu Sejmiku kwiaty pod pomnikiem Ofiar Zbrodni Katyńskiej we Wrocławiu
złożyli Wiceprzewodniczący Sejmiku Damian Mrozek oraz radni Magdalena Brodowska,
Małgorzata Calińska-Mayer, Monika Włodarczyk, Tytus Czartoryski i Mateusz Jędrachowicz.
14 kwietnia Wiceprzewodniczący Cezary Przybylski wziął
udział w spotkaniu z samorządowcami subregionu wrocławskiego.
Rozmowy dotyczyły między innymi infrastruktury drogowej i kolejowej,
dalszych inwestycji w ochronie zdrowia oraz
skutecznego wykorzystania Funduszy Europejskich.
17 kwietnia jako Przewodniczący Sejmiku uczestniczyłem w finale Międzynarodowych
Warsztatów Gastronomicznych "Kuchnia Ducha Gór-Zioła Karkonoskie".
W wydarzeniu wzięli udział uczniowie szkół z Polski, Czech, Słowacji i Niemiec.
Wszyscy pracowali pod okiem uznanych szefów kuchni.
To już kolejna edycja tych warsztatów w Dolnośląskim Zespole Szkół w Karpaczu.
Bardzo serdecznie gratuluję uczestnikom i organizatorom
bardzo wysokiego poziomu kulinarnego.
17 kwietnia w Dolnośląskim Centrum Filmowym odbyła się gala wręczenia
Dolnośląskich Stypendiów Artystycznych 2026.
Sejmik reprezentowała Przewodnicząca Komisji
Kultury i Edukacji Monika Włodarczyk.
Laureatki i laureaci Dolnośląskich Stypendiów Artystycznych działających na
co dzień w różnych miejscowościach Dolnego Śląska
odebrali stypendia w trakcie tradycyjnej już gali.
21 kwietnia w Starej Kopalni w Wałbrzychu odbyło się Dolnośląskie Forum Rozwoju
Ekonomii Społecznej poświęconej roli mieszkalnictwa społecznego w budowaniu
silnych społeczności lokalnych.
Sejmik Województwa reprezentowała Przewodnicząca Komisja Kultury i Edukacji
Monika Włodarczyk oraz radna Katarzyna Lubiniecka-Różyło.
30 kwietnia Wiceprzewodniczący Sejmiku Damian Mrozek uczestniczył w zjeździe
Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Okręgu Dolnośląskiego, podczas którego
został wybrany na Członka Zarządu oraz Wiceprezesa Związku.
4 maja Wiceprzewodniczący sejmiku Marek Łapiński, radni województwa Katarzyna
Lubiniecka-Różyło, Monika Włodarczyk, Mateusz Jędrachowicz, Piotr Kraczkowski
wzięli udział w uroczystym wręczeniu promes na prace konserwatorskie,
restauratorskie oraz roboty budowane przy zabytkach wpisanych do rejestru zabytków.
Dotacje zostały przyznane na mocy uchwały Sejmiku Województwa Dolnośląskiego.
26 marca 2026 roku uroczystość odbyła się w Dolnośląskim Centrum Filmowym we Wrocławiu.
11 i 12 maja na zaproszenie prezydenta Landtagu Dolnej Austrii Karla Milfinga
uczestniczyłem w spotkaniach w St. Poelten, stolicy Dolnej Austrii oraz wraz
z delegacją radnych Województwa Dolnośląskiego, Wiceprzewodniczącym
Sejmiku Markiem Łapińskim, Wiceprzewodniczącym Sejmiku Cezarym
Przybylskim, Przewodniczącą Komisji Współpracy Zagranicznej Aliną Szełemej
i Przewodniczącą Komisji Kultury, Nauki i Edukacji Moniką Włodarczyk.
Ta rewizyta jest kontynuacją kontaktów nawiązanych podczas ubiegłorocznej wizyty
przedstawicieli prezydium Landtagu Dolnej Austrii na Dolnym Śląsku.
Wiceprzewodniczący Sejmiku Marek Łapiński i Cezary Przybylski w imieniu
Sejmiku złożyli kwiaty na wzgórzu Kahlenberg w miejscu upamiętniającym
odsiecz wiedeńską, króla Polski Jana III Sobieskiego.
Bitwa pod Wiedniem zatrzymała ekspansję
osmańską i zmieniła bieg europejskiej historii.
Dziś Kahlenberg pozostaje symbolem odwagi, współpracy i wspólnoty europejskiej.
W dniach 11 do 15 maja radni Katarzyna Lubiniecka-Różyło oraz Piotr Karwan wzięli
udział w delegacji w jednym z najważniejszych wydarzeń technologicznych
w Ameryce Północnej Web Summit Vancouver 2026.
W dniach 11 do 15 maja w ramach programu Going Global 5.0 radni województwa
Magdalena Brodowska, Karolina Hołownia -Twardowska, Ewa Kocemba i Andrzej
Kredkowski uczestniczyli w wydarzeniu China Belt Expo 2026
New International Expo Center w Szanghaju.
20 maja radna Małgorzata Calińska-Mayer uczestniczyła w Jeleniej Górze w forum Rad
Seniorów Subregionu Jeleniogórskiego.
Wiodącym tematem spotkań seniorów na ten rok jest zdrowie.
15 maja Marcin Borys wziął udział w obchodach 370-lecia Ewangelickiego Kościoła
Pokoju w Jaworze oraz 25-tej rocznicy wpisania
świątyni na listę światowego dziedzictwa UNESCO.
Podczas uroczystości wręczył Złotą Oznakę Honorową Zasłużony dla Województwa
Dolnośląskiego proboszczowi parafii księdzu Tomaszowi Stawiakowi.
16 maja radny Marcin Borys reprezentował Przewodniczącego oraz Sejmik podczas
biesiady z okazji Dnia Hutnika połączone z jubileuszami
65-lecia KGHM oraz 55-lecia Huty Miedzi Głogów, gdzie wręczył
Srebrną Oznakę Honorową Zasłużony dla Województwa
Dolnośląskiego panu Adamowi Żyndulowi.
17 maja Wiceprzewodniczący Sejmiku Cezary Przybylski
brał udział w koncercie finałowym
37. Śląskiego Festiwalu Muzycznego w Synagodze w Goerlitz.
19 maja radna Małgorzata Calińska-Mayer uczestniczyła w Forum Rad Seniorów
w subregionie wrocławskim, które odbyło się
w Dolnośląskim Ośrodku Doskonalenia Nauczycieli we Wrocławiu.
19 maja wraz z Wiceprzewodniczącym Damianem Mrozkiem oraz radnymi Sejmiku
Małgorzatą Calińską-Mayer i Aliną Szełemej miałem zaszczyt jako Przewodniczący Sejmiku
Województwa Dolnośląskiego gościć Panią Prezydent Landtagu Brandenburgii
wraz z członkami prezydium oraz przedstawicielem komisji parlamentarnej.
Wizyta odbyła się w ramach obchodów jubiluszu 10. lecia współpracy
Dolny Śląsk-Brandenburgia i była okazją do rozmów
o dalszym rozwoju partnerstwa między naszymi regionami.
Bardzo proszę teraz pana Marszałka o sprawozdanie.
- Szanowny panie Przewodniczący, szanowni państwo radni,
współpracownicy, zaproszeni goście.
Sprawozdanie za okres międzysesyjny od 27 marca do dnia wczorajszego, do 19 maja.
W tym czasie odbyło się 8 posiedzeń Zarządu Województwa Dolnośląskiego,
na których rozpatrzono 585 projektów uchwał, opinii, decyzji, wniosków
i uzgodnień wniesionych przez Zarząd Województwa Dolnośląskiego.
Jak zawsze, od najważniejszych elementów naszego
funkcjonowania, czyli od inwestycji infrastrukturalnych.
31 marca Zgorzelec Goerlitz zainaugurowanie projektu United Heat
rozpoczęto pierwszą w Europie transgraniczną,
neutralną klimatycznie sieć ciepłowniczą.
To pionierska inwestycja, która łączy systemy obu miast i wyznacza nowy kierunek
współpracy w skali całej Unii Europejskiej.
Spotkaliśmy się w gronie, w zacnym gronie pana Ministra i Ministra Gospodarki i
Energii RFN, premier Saksonii, wiceministra energii pana Konrada
Wojnarowskiego oraz przedstawicieli administracji
rządowej i samorządowej po obu stronach granicy.
W tym międzynarodowym gronie wbiliśmy łopatę pod tę inwestycję.
Spotkanie ministra infrastruktury Dariusza Klimczaka z Ministrem Transportu Republiki
Czeskiej 8 kwietnia tutaj na Dolnym Śląsku we Wrocławiu na Dworcu Głównym.
Wydarzenie było poświęcone rozwojowi połączeń transgranicznych.
W spotkaniu udział wzięliśmy wspólnie z panem Marszałkiem Michałem Rado.
Tego samego dnia uczestniczyłem w symbolicznym
rozpoczęciu budowy odcinka autostrady D11.
Jaromer Trutnov, to ważny moment także dla Dolnego Śląska, bo właśnie ten
fragment domknie połączenie z naszą S3 na granicy w Lubawce.
A S3, jak wiemy, to element jednego z kluczowych
korytarzy transportowych w tej części Europy.
Prawie 500 km trasy, która łączy Bałtyk z południem
kontynentu i przebiega przez Dolny Śląsk na długości 135 km.
Spotkanie było o tyle ważne, że mieliśmy okazję w trakcie spotkania dwóch ministrów
przedstawić nasze tematy dolnośląskie, m.in.
transgranicznych połączeń kolejowych, ale też drogowych i zaprojektować taką
pewną perspektywę, nawet koncepcyjną, na rozbudowę przejść transgranicznych.
Podpisanie kolejnych umów w ramach programu Dolny Śląsk na dobrej drodze,
1 kwietnia w 2026 roku.
Prace obejmują powiaty Kamiennogórski, Świdnicki,
Wałbrzyski, Lwówecki, Złotoryjski, Karkonoski,
Dzierżoniowski, Kłodzki i Ząbkowicki.
To konkretna zmiana podejścia zamiast rozproszonych małych inwestycji
remontowych na drogach wojewódzkich.
Mają państwo, myślę, obraz, jak ten program wygląda.
Prezentowaliśmy go wielokrotnie na różnego rodzaju konferencjach i spotkaniach.
Obniżamy koszty, ale realizujemy w ten sam sposób dużo więcej odcinków drogowych.
Zamiast na przykład 30-35 kilometrów jest to około 60 kilometrów każdego roku,
ale też dodatkowa pula 75 mln zł każdego roku.
W sumie na trzy lata zabezpieczone będzie wydatkowane 225 mln zł ekstra
remontowanych odcinków przelotowych dróg wojewódzkich.
Przedstawienie programu Dolny Śląsk na bezpiecznej drodze 13 kwietnia.
Wspólnie z panem Marszałkiem Michałem Rado przedstawiliśmy założenia programu Dolny
Śląsk na bezpiecznej drodze, który jest jednym
z czterech filarów rozwoju infrastruktury w regionie.
Jego celem jest realne zwiększenie bezpieczeństwa na drogach wojewódzkich.
W oparciu o potrzeby samorządów będziemy realizować inwestycje takie jak budowa
rond, chodników, przejść dla pieszych i ich doświetlenie.
Każdego roku uruchomimy nabór wniosków, dzięki któremu
wspólnie będziemy poprawiać bezpieczeństwo w całym regionie.
Rozszerzymy monitoring wykroczeń na przejazdach kolejowych, których na Dolnym
Śląsku przybywa wraz z rewitalizacją nowych linii kolejowych.
Dolnośląski Fundusz Pomocy Rozwojowej 9 kwietnia wraz z całym Zarządem Województwa
oraz Wiceprzewodniczącym Sejmiku Cezarym Przybylskim i radnym Sejmiku Województwa
panem Mateuszem Jędrachowiczem wręczyliśmy 33 promesy 33 samorządom.
Przeznaczyliśmy na ten cel w budżecie 5 mln zł.
Środki zostaną wykorzystane przede wszystkim na usuwanie skutków powodzi z 2024 roku
oraz na działania zwiększające bezpieczeństwo w gminach.
Pan Marszałek Michał Rado uczestniczył w konferencji
prasowej dotyczącej środków unijnych dla Kolei Dolnośląskich.
20 kwietnia Unia Europejska dofinansowała tabor kolejowy
na Dolnym Śląsku łącznie kwotą ponad 1,6 mld zł.
Dzięki temu już pod koniec tego roku Koleje Dolnośląskie będą dysponowały flotą
aż 108 pociągów, z których 101 zostało
zakupionych przy wsparciu Funduszy Europejskich.
Podczas konferencji pan Marszałek Rado ogłosił także, że od grudnia 2026 roku
pociągi Kolei Dolnośląskich będą przejeżdżały przez Legnicę, Żary,
Żagań, ale będą nas łączyły nowym połączeniem kolejowym dzięki porozumieniu
trzech regionów – Dolnośląskiego, Lubuskiego i Brandenburgii.
Konferencja poświęcona bezpieczeństwu i funkcjonowaniu podmiotów leczniczych
w sytuacjach kryzysowych, oparta na doświadczeniach Ukrainy.
To wydarzenie odbyło się 21 kwietnia, dwa miesiące
po naszej wizycie w obwodzie Dniepropietrowskim.
Podczas tego wydarzenia spotkali się samorządowcy z Dolnego Śląska
oraz dyrektorzy szpitali z naszego województwa
i z obwodu Dniepropietrowskiego.
Jednym z kluczowych punktów konferencji były
doświadczenia ukraińskich placówek medycznych.
Szpital im. Miecznikowa w Dniprze,
jeden z najważniejszych ośrodków przyjmujących
rannych z frontu, każdego dnia trafia tam
od 50 do 100 pacjentów z najcięższymi obrażeniami.
Był pan dyrektor tego szpitala m.in. wśród 7-osobowej delegacji z Ukrainy.
To wydarzenie było efektem naszej wizyty w obwodzie Dniepropietrowskim w Ukrainie
w lutym i bezpośrednich rozmów z tymi, którzy na
co dzień zarządzają tam systemem ochrony zdrowia.
Lekarze z Ukrainy pokazują, ale też pokazali w trakcie konferencji,
jak funkcjonują szpitale przy masowym napływie pacjentów, jak zabezpieczyć
placówki przy brakach energii i atakach na infrastrukturę, jak wygląda medycyna
katastrof, leczenie jednocześnie cywilów i żołnierzy.
W wydarzeniu zorganizowanym na Politechnice Wrocławskiej wzięło udział
około 200 przedstawicieli szpitali i instytucji ochrony zdrowia z regionu.
Inwestycyjna pożyczka obronnościowa 6 maja razem z Dolnośląskim Funduszem Rozwoju.
Ogłosiliśmy nowy produkt dla przedsiębiorców.
Alokacja to 30 mln zł dla mikro, małych, średnich przedsiębiorstw z regionu
na inwestycje, które wzmacniają bezpieczeństwo, odporność
i ciągłość działania firm w sytuacjach kryzysowych.
Do 4 mln zł taka jest maksymalna wartość indywidualnych, jednorazowych projektów.
Nawet 7 lat w spłacie, 6 miesięcy karencji, maksymalny okres 84 miesiące.
Oprocentowanie dużo niższe niż rynkowe.
Jest to nasza odpowiedź na zagrożenia, które przynoszą czasy podwyższonego ryzyka.
Ta odpowiedź jest kierowana do przedsiębiorców.
Wydarzenia i spotkania w okresie międzysesyjnym.
Wziąłem udział w obchodach Międzynarodowego Dnia Teatru,
27 marca w Teatrze Dramatycznym w Wałbrzychu.
Uhonorowaliśmy osoby szczególnie zasłużone dla dolnośląskiej kultury.
W otwarciu Centrum Usług Społecznych Roszarnia w Radwanicach 27 marca.
Inwestycja mogła powstać dzięki wsparciu środków
Unii Europejskiej w wysokości prawie 4 mln zł.
W XX Gminnym Zderzeniu Tradycji Świątecznych
Osobliwości Wielkanocne w Międzylesiu 27 marca.
Niedziela Palmowa w Bardzie tradycyjnie 29 marca.
Zebrania sprawozdawcze Ochotniczych Straży Pożarnych.
To jest okres początku pierwszych czterech miesięcy roku.
30 marca uczestniczyłem w zebraniu sprawozdawczym w OSP Lubnów.
W otwarciu przedszkola w Grębocicach 30 marca.
Konferencja zapowiadająca rozpoczęcie współpracy
IBM z Politechniką Wrocławską 31 marca.
Wręczeniu promes w ramach konkursu
"Regionalne Granty na Rewitalizację" 31 marca.
We wręczeniu udział wzięli także pan Marszałek Michał Rado
i pan Marszałek Jarosław Rabczenko.
"Regionalne Granty na Rewitalizację" to inicjatywa, która realnie wspiera
działania zmieniające nasze otoczenie na lepsze.
I daje szansę na budowanie silnych, zaangażowanych społeczności.
Wsparcie w wysokości blisko 4 mln zł otrzymało 14 gmin z naszego regionu.
Uczestniczyłem w spotkaniu z prezydentami dolnośląskich miast.
A nawet nie uczestniczyłem, tylko zorganizowaliśmy takie spotkanie
w siedzibie Urzędu Marszałkowskiego 7 kwietnia.
Wspólnie z panem Marszałkiem Michałem Rado
spotkaliśmy się z prezydentami z całego regionu.
Reprezentowane były wszystkie miasta prezydenckie po to, aby omówić planowane
inwestycje infrastrukturalne w naszym województwie.
Obecny był pan Dyrektor Waldemar Wojciechowski, Dyrektor Oddziału
Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad, ale również
uczestniczył w tym spotkaniu pan Dyrektor Masłowski.
Omówiliśmy w prawie trzygodzinnym spotkaniu
wszystkie duże projekty infrastrukturalne, drogowe.
Od A4 przez S8, drogę krajową nr 3, S3, S5.
Wszystkie plany zamierzenia, ale też ewentualne potrzeby regionu, jeżeli chodzi
o rozbudowę dróg krajowych na terenie naszego województwa.
East-West Forum 9 kwietnia.
Wziąłem udział w jednym z ważniejszych gospodarczo, geopolitycznych
wydarzeń w Europie Środkowo-Wschodniej.
Podczas wydarzenia eksperci i zaproszeni goście rozmawiali na konferencji
o kierunkach rozwoju w branżach technologicznych,
kładąc jednocześnie duży nacisk na branżę kosmiczną.
W trakcie tego spotkania, wspólnie z panem Prezydentem Jakubem Mazurem, mieliśmy
okazję do takiej indywidualnej, długiej rozmowy z panem Jeanem Luca Trullemansem,
obecnym szefem Europejskiego Centrum Bezpieczeństwa Kosmicznego
i Edukacji w dyrekcji strategii spraw prawnych i zewnętrznych ESY.
Oczywiście przekonywaliśmy, czy argumentowaliśmy kwestie związane
z lokalizacją tegoż biura na Dolnym Śląsku we Wrocławiu.
Szereg argumentów, które były w trakcie tego spotkania, takiego indywidualnego,
bezpośredniego zaprezentowane.
Zobaczymy myślę niebawem, na ile tego typu działania przyczynią się bądź nie
przyczynią się do lokalizacji biura ESY na Dolnym Śląsku we Wrocławiu.
Sadzenie drzew w Nadleśnictwie Ruszów 11 kwietnia.
Wspólnie z panem Przewodniczącym Jerzym Pokojem, Dyrekcją Lasów Państwowych,
służbami uczestniczyliśmy w corocznym sadzeniu lasu.
W Konwencie subregionu wrocławskiego 13 kwietnia.
W otwarciu bazy zabiegowej w Domu Zdrojowym w Jedlinie Zdroju 16 kwietnia.
Pierwszy etap większego projektu odbudowy Uzdrowiska Szczawno-Jedlina.
Przed nami kolejne działania.
Rozwój części pobytowej i powrót leczenia sanatoryjnego.
To co otwieraliśmy to była komercyjna część zabiegowa, która będzie służyła
kuracjuszom, którzy będą w sposób
komercyjny z tej części medycznej korzystać.
Środki samorządu województwa, które na ten cel zostały spożytkowane w kwocie,
jeżeli dobrze pamiętam, to nieco ponad 3 mln zł.
Wręczenie Dolnośląskich Stypendiów Artystycznych 18 kwietnia.
Wspólnie z panem Marszałkiem Rabczenko i panią radną Moniką Włodarczyk
wręczyliśmy stypendia artystyczne
36 twórcom z całego regionu to muzycy,
literaci, ludzie filmu i teatru, artyści, plastycy oraz animatorzy kultury,
którzy dzięki rekordowemu budżetowi na ten rok programu 700 tys. zł będą
realizować swoje projekty, rozwijać pasję
i wzbogacać ofertę kulturalną Dolnego Śląska.
Otwarcie 15. Półmaratonu Henrykowskiego,
11. Dychy Księgi Henrykowskiej
oraz Bieg Krasnoludka
dla najmłodszych 19 kwietnia w Henrykowie.
I tutaj wspólnie z panem, nie mam zapisane, ale wspólnie z panem radnym
Adamem Jaśnikowskim uczestniczyliśmy w tym wydarzeniu,
jak w większości wydarzeń w subregionie wałbrzyskim.
- Czyli mamy aktywnego radnego na terenie, panie Marszałku, tak?
Na tym terenie kłodzkim mamy bardzo aktywnego radnego, że towarzyszy panu.
- Bardzo aktywnego.
- Bardzo, tak?
Nadaktywnego.
Ćwiczenia 10 Brygady Kawalerii Pancernej w Świętoszowie 22 kwietnia.
To intensywna praca służb wojsk administracji, które
w praktyce sprawdzają, jak działa cały system.
Scenariusz ćwiczeń obejmuje zagadnienia związane z planowaniem.
Powiem wprost, uczestniczyły załogi trzech typów czołgów Leopardów,
które wyposażona jest 10 Brygada Kawalerii Pancernej w Świętoszowie,
Abramsów, ale również koreańskich czołgów K2.
Z tych trzech typów czołgów było 3 dni zmagań od sprawnościowych po takie typowe
związane z celnością, czyli strzelanie na odległość dwóch kilometrów do tarczy.
To, co mogę przekazać, to to, że tę rywalizację
wygrały niemieckie czołgi typu Leopard.
Ale tym, czym się możemy poszczycić, to to, że to są nasi żołnierze z Dolnego
Śląska, którzy dysponują takimi
umiejętnościami na tymże sprzęcie niemieckim.
Miasto Legnica ze wsparciem Funduszy Europejskich dla Dolnego Śląska 5 maja.
Dzięki Funduszom Europejskim historyczny budynek dawnego Kina Ognisko
zamieni się w Legnicki Inkubator Przedsiębiorczości.
W nowej przestrzeni powstaną m.in.
biura, strefy, ale też warsztatowe zaprojektowane z myślą o rozwoju biznesu.
Wartość projektu ponad 44 mln zł, z czego dofinansowanie to ponad 25 mln zł.
O projekcie mówiliśmy w trakcie konferencji prasowej zorganizowanej
w Urzędzie Miejskim w Legnicy wspólnie z panem radnym Tymoteuszem Myrdą,
z panem Marszałkiem Rabczenko, z panem Prezydentem Kupajem,
a oraz z panem Ministrem Kropiwnickim.
W Dolnośląskim Dniu Godności Osób z Niepełnosprawnościami i Opiekunów
uczestniczyłem 4 maja.
W wydarzeniu wziąłem udział razem z panem Marszałkiem Wojciechem Bochnakiem,
podkreślając znaczenie wsparcia społecznego, dostępności oraz działań
samorządu na rzecz godności i równych szans mieszkańców regionu.
Przekazujemy około 50 mln zł rocznie ze środków PFRON
i budżetu województwa na m.in.
remonty i dostosowanie infrastruktury, w tym łazienek, dofinansowanie zakładów
aktywności zawodowej, rozwój opieki wytchnieniowej czy turystykę społeczną.
Uczestniczyłem w przekazaniu promes na pracę przy ponad 130 zabytkach w regionie.
4 maja takie wydarzenie miało miejsce wspólnie z Zarządem Województwa oraz
radnymi Sejmiku, panią Moniką Włodarczyk,
panem Markiem Łapińskim i panem Mateuszem Jędrachowiczem.
Przekazaliśmy dofinansowanie na remonty i odbudowę dolnośląskich zabytków.
W związku z dużym zainteresowaniem samorząd województwa zwiększył początkowo
zaplanowaną w budżecie alokację do kwoty blisko
14 mln zł, czyli po raz kolejny rekordowa,
dokładnie 136 zabytków otrzymało dofinansowanie w różnej kwocie.
Tutaj w tym miejscu oczywiście podziękowania dla całego departamentu,
dla komisji konkursowej, która finalnie wyłoniła spośród dużo, dużo większej grupy
wniosków te 137 pozycji, które myślę odzyskają
blask w tym roku albo chociaż częściowo.
I tutaj podziękowania głównie też za to, że nabór jest ogłaszany stosunkowo wcześnie.
Właściciele tych obiektów zabytkowych będą mieli maksymalnie dużą ilość czasu,
żeby w dobrych warunkach pogodowych projekty
zrealizować, przez co uzyskać też niższą cenę.
Uczestniczyłem w przekazaniu promes na rozwój Małej Bazy Sportowej 5 maja
wspólnie z panem Marszałkiem Wojciechem Bochnakiem i panem radnym
Mateuszem Jędrachowiczem, Marcinem Borysem i Piotrem Kraczkowskim.
Przekazaliśmy ponad 1 mln 300 tys. zł
do 45 klubów sportowych z Dolnego Śląska na rozwój infrastruktury sportowej.
W otwarciu Juwenaliów Wrocławskich 8 maja, w otwarciu wyścigu kolarskiego
Korona Gór Sowich 9 maja, w otwarciu Bardo Camp,
ośrodka turystycznego z 56 miejscami noclegowymi.
Tutaj też uczestniczył w tym wydarzeniu pan radny Adam Jaśnikowski.
W 80-leciu OSP Nowa Wieś Kłodzka w gminie Nowa Ruda, również
wspólnie z panem Adamem Jaśnikowskim, gdzie przekazany był samochód,
średni samochód ratowniczo-gaśniczy, gdzie jako samorząd województwa.
Dofinansowaliśmy ten zakup w kwocie 150 tys. zł.
Otwarcie IPA Games 2026 11 maja.
To zawody, które łączą funkcjonariuszy i członków
międzynarodowego stowarzyszenia, które zrzesza
sportowców, funkcjonariuszy z różnych krajów świata.
W programie było m.in. kilka dyscyplin sportu.
Ci funkcjonariusze stacjonowali i zmagali się na terenie Dolnego Śląska,
na terenie Wrocławia.
Były biegi, pływanie, judo, strzelectwo, siatkówka, czy koszykówka 3 na 3.
Gala rankingu finansowego samorządu terytorialnego
za 2025 rok 12 maja w Warszawie.
Miałem zaszczyt powitać uczestników w imieniu Rady Programowej Forum
Ekonomicznego, a podczas gali wręczyć
nagrody w kategorii gmin miejsko-wiejskich.
Pierwsze miejsce trafiło do Choroszczy, wyróżnienia otrzymały Konstancin Jeziorna
oraz dolnośląskie Miasto Gmina Jelcz-Laskowice.
Spotkanie z Wiceminister Nauki i Szkolnictwa Wyższego 13 maja.
Spotkanie było poświęcone m.in. staraniom o lokowanie
Centrum Europejskiej Agencji Kosmicznej we Wrocławiu.
I tutaj też prezentowałem te unikalne atuty z naszych relacji naukowych,
właśnie tych wschodnich, z Dniepropietrowska, z Uniwersytetu
i Politechniki, co jest takim bezdyskusyjnym argumentem przemawiającym
m.in. za lokalizacją we Wrocławiu.
Zależało mi na tym, żeby pani Minister jako członek komisji
miała też pełną świadomość atutów naszej lokalizacji.
Spotkanie Marszałków Województw w Ministerstwie
Funduszy i Polityki Regionalnej 14 maja.
Podczas spotkania mówiliśmy o przyszłości Funduszu Sprawiedliwej
Transformacji i nowej perspektywie unijnej po 2027 roku.
Wojewódzkie obchody Dnia Strażaka 16 maja.
Podczas obchodów wręczono setki awansów i odznaczeń dla funkcjonariuszy PSP oraz
druhów Ochotniczych Straży Pożarnych z całego Dolnego Śląska.
Miałem zaszczyt też odebrać Brązową Odznakę Zasłużony dla Ochrony
Przeciwpożarowej, co jest dla mnie oczywiście
osobistym takim dużym wyróżnieniem i ogromnym.
VII Srebrnogórski Festiwal Piosenki Harcerskiej Lilijka 16 maja.
Po raz kolejny w Srebrnej Górze.
Razem z panią Marszałek Natalią Gołąb przekazaliśmy pierwsze promesy w konkursie
Przedsięwzięcie promujące ideę odnowy wsi, dla organizacji z 13 dolnośląskich
powiatów z subregionu Legnickiego i Wrocławskiego.
W tegorocznej edycji w sumie złożono 235 wniosków, rekordowo.
Dofinansowaliśmy 147 projektów przeznaczając ponad 1,5 mln zł
wsparcia, za co oczywiście temu Wysokiemu Sejmikowi dziękuję.
Była widać tą wdzięczność Kół Gospodyń Wiejskich, Ochotniczych Straży Pożarnych,
stowarzyszeń, fundacji, parafii, które działają na rzecz integracji
mieszkańców, lokalnych tradycji i rozwoju dolnośląskiej wsi.
Razem z panem prezydentem Wałbrzycha oraz panią Wojewodą Dolnośląską
uczestniczyliśmy w otwarciu zmodernizowanej sali gimnastycznej,
to było w dniu wczorajszym, oraz budynku Zespołu
Szkół Integracyjnych w Wałbrzychu po termomodernizacji.
To jest taki dobry przykład, jak pracują środki europejskie na Dolnym Śląsku,
jak wygląda efektywne ich wykorzystanie na cele związane z termomodernizacją.
17,5 mln zł projekt, 12 mln zł pochodzących ze środków europejskich.
To jest taki namacalny dowód obecności Unii Europejskiej
na terenie naszego województwa w postaci tychże środków.
Również w dniu wczorajszym wziąłem udział w uroczystym apelu
w 23. Śląskim Pułku Artylerii w Bolesławcu.
Jeszcze pułku, za chwilę brygadzie, związanym z obchodami
160. rocznica urodzin generała broni Tadeusza Jordana Rozwadowskiego.
Oddaliśmy hołd oczywiście wybitnemu strategowi i dowódcy, który odegrał
kluczową rolę w Bitwie Warszawskiej w 1920 roku.
Był m.in. autorem dwóch rozkazów, z których jeden był wykorzystany przez
Marszałka Piłsudskiego, co przyniosło później efekty.
Generalny dowódca ostatnie dni lipcowe przed ostatecznym rozstrzygnięciem.
To jest duża i główna zasługa oczywiście generała Rozwadowskiego.
Pan Marszałek Wojciech Bochnak wziął udział
w Międzynarodowych Targach Turystyki i Czasu Wolnego 27 marca.
Już po raz siedemnasty Dolny Śląsk był stolicą europejskiej turystyki i jednego
z najważniejszych wydarzeń branży turystycznej w całej Europie.
Była to okazja do promowania naszej dolnośląskiej turystyki oraz informowania,
że rok 2025 był rekordowy w naszej historii, jeśli chodzi o liczbę turystów,
bo odwiedziło nas blisko 20 milionów osób.
W Dolnośląskiej Gali Stypendiów Sportowych 30 marca, Samorząd Województwa po raz
kolejny wyróżnił najwybitniejszych sportowców za
ich indywidualne osiągnięcia w poprzednim roku.
Przeznaczyliśmy aż 800 tys. zł na stypendia
dla 142 sportowców z naszego województwa.
Wśród nich są mistrzowie Polski, Europy i świata.
Ludzie, którzy swoją ciężką pracą i determinacją reprezentują Dolny Śląsk
na najwyższym poziomie i międzynarodowych arenach.
Pan Marszałek Bochnak uczestniczył w przekazaniu ciężkiego wozu strażackiego
dla OSP Prusy, 1 kwietnia.
W przekazaniu dofinansowania na projekty pomocowe dla młodzieży
z ośrodków socjoterapeutycznych 7 kwietnia.
Kwota dofinansowania to 8,5 mln zł na walkę z uzależnieniami,
doradztwo zawodowe, reintegrację społeczną, kursy podnoszące kwalifikacje
zawodowe czy pomoc psychologiczną dla młodzieży z problemami.
Również jesteśmy beneficjentem tych konkretnych środków europejskich w kwocie
około 1 mln zł, dzięki czemu organizujemy warsztaty terapeutyczne,
m.in. w DCF Filmoterapia.
To jest jedno z zadań, które jest realizowane.
Pan Marszałek Bochnak brał udział w zapowiedzi sezonu turystycznego,
która miała miejsce 15 kwietnia.
Wraz z panią radną Magdaleną Piasecką oraz Dolnośląską Organizacją Turystyczną
zapowiedzieli państwo zbliżający się sezon turystyczny.
W Międzynarodowych Targach Pracy, 22 kwietnia, już po raz trzeci wraz
z Dolnośląskim Wojewódzkim Urzędem Pracy organizujemy Międzynarodowe Targi Pracy,
tym razem rekordowe, bo gościliśmy 110 wystawców z dziewięciu krajów.
Pan Marszałek Bochnak oficjalnie otworzył to wydarzenie.
W otwarciu sezonu rowerowego na Dolnym Śląsku 24 kwietnia pan Marszałek Bochnak
zapowiedział szereg rowerowych wydarzeń, które już
w najbliższym czasie będą się dziać w naszym regionie.
Wspomniał także o największych inwestycjach rowerowych samorządu
województwa, budowie tras rowerowych w ramach Cyklostrady Dolnośląskiej,
Rowerowych Parkach Umiejętności.
Wybudowaliśmy ich już w sumie 20.
Kolejnych sześć jest w procesie budowy.
Czy o jednej z największych w Europie sieci
singletrack'ów i torów do trenowania MTB cross country.
W obchodach święta Konstytucji 3 maja w Strzelinie.
W obchodach upamiętniających zakończenie
II wojny światowej 8 maja, w wojewódzkich obchodach.
W spotkaniu dotyczącym Strategii Rozwoju Polskiego Sportu 2040 poświęconej
współpracy samorządów i środowiska sportowego oraz perspektywie organizacji
igrzysk olimpijskich w Polsce.
11 maja takie spotkanie miało miejsce z udziałem
sekretarza stanu pana Ministra Piotra Borysa.
Pan Marszałek Wojciech Bochnak odwiedził gminę Twardogóra, gdzie zaprezentowano
inwestycje realizowane dzięki środkom samorządu województwa obejmujące
modernizację szkoły, obiektów sportowych i infrastruktury rekreacyjnej.
7 maja ta wizytacja się odbyła.
Pan Marszałek Michał Rado wziął udział w targach obrony
cywilnej i zarządzania kryzysowego w Lubinie 30 marca.
Pan Marszałek wziął udział w panelu, podczas którego rozmawiano o przygotowaniu
samorządów do samodzielnego działania w pierwszych kluczowych 72h kryzysu.
W targach udział wzięli także Wiceprzewodniczący Sejmiku
pan Cezary Przybylski oraz pan radny Tymoteusz Myrda.
Myślę, że to było jedno z pierwszych tego typu wydarzeń pokazujących m.in.
na co można wydatkować środki z obrony cywilnej i ochrony ludności, których
przypomnę, że jest w budżecie na ten rok na cały kraj zabezpieczonych tak jak i na
rok ubiegły, tak jak i na rok 2026 kwota 5 mld zł.
Dolny Śląsk, jeżeli dobrze pamiętam, to jest kwota 381 mln zł.
Z czego m.in. na tych targach, tak jak relacjonował pan Marszałek,
można było uzyskać taki pomysł,
czy zobaczyć pomysł, na co efektywnie i skutecznie te środki wydatkować.
Myślę, że słuszna inicjatywa objęta patronatem Wicepremiera Ministra Obrony
Narodowej, pana Ministra Władysława Kosiniaka-Kamysza,
ale też Marszałka Województwa Dolnośląskiego.
Pan Marszałek Michał Rado spotkał się z prezesem włoskiej
Izby Handlowo-Przemysłowej w Polsce 14 kwietnia.
Rozmowa dotyczyła możliwości współpracy międzynarodowej, w tym tworzenia wspólnych
projektów, rozwijania inicjatyw i partnerstw w różnych dziedzinach.
Z panem ambasadorem Republiki Libanu 21 kwietnia, rozmowy dotyczyły głównie relacji
polsko-libańskich, ale także aktualnej sytuacji, w tym wyzwań gospodarczych i bezpieczeństwa.
Pan Marszałek Rado spotkał się z uczniami
ze Szkoły Podstawowej w Żurawinie 21 kwietnia.
Uczniowie reprezentując szkołę podstawową w Żurawinie zdobyli
złote medale na Ogólnopolskiej Olimpiadzie Kreatywności.
Uczniowie przeszli do finału i teraz mają możliwość polecieć do Stanów Zjednoczonych
na światowy finał Global Financial w Kansas City.
Pan Marszałek miał przyjemność pogratulować uczniom i zmierzyć się z nimi w wyzwaniu.
Pan Marszałek wraz z Wójt Gminy Zawonia wizytowali kolejne trasy rowerowe
powstające w ramach Dolnośląskiej Cyklostrady 24 kwietnia.
Powstaje tam właśnie Trasa Kamienna o długości 3,5 kilometra wraz z odpowiednią
infrastrukturą przy drodze wojewódzkiej 340.
Całkowita wartość projektu to 5 mln 400 tys. zł brutto
współfinansowana ze środków samorządu Województwa Dolnośląskiego.
Targi China Beauty Expo w Szanghaju, 11-15 maja.
Pan Marszałek Michał Rado wraz z Członkinią Zarządu panią Natalią Gołąb,
radnymi województwa, panią Ewą Kocembą, panią Karoliną Hołownia-Twardowską,
panią Magdaleną Brodowską i panem Andrzejem Kredkowskim oraz z trzynastoma
dolnośląskimi przedsiębiorcami, wzięli udział w misji gospodarczej
na targach w Chinach Expo 2026 w Szanghaju.
Pan Marszałek Jarosław Rabczenko wziął udział w uroczystym uruchomieniu
nowoczesnego aparatu rentgenowskiego w Dolmedzie 31 marca.
Inwestycja w siedzibie spółki medycznej Dolmed przekroczyła kwotę 1 mln zł.
Konferencja na placu budowy nowego szpitala onkologicznego poświęcona
wynikom programu profilaktycznego Price You 15 kwietnia.
W wydarzeniu udział wzięli dyrektorzy szpitala, Wiceprzewodniczący Sejmiku
pan Cezary Przybylski oraz pan radny Mateusz Jędrachowicz.
W posiedzeniu jury Nagrody Kulturalnej Śląska 16 kwietnia, pan Marszałek Rabczenko
podpisał umowę na modernizację Sceny Kameralnej
Teatru Polskiego we Wrocławiu 7 kwietnia.
W podpisaniu udział wzięli także radni Sejmiku
pan Mateusz Jędrachowicz i pan Piotr Kraczkowski.
Projekt wyceniony na kwotę ponad 40 mln zł zakłada m.in.
zakup wyposażenia mającego na celu zwiększenie
efektywności energetycznej obiektu.
W Dolnośląskim Urzędzie Wojewódzkim pan Marszałek Rabczenko zainaugurował
ogłoszenie Dolnośląskiego Kalendarza Badań Profilaktycznych,
7 kwietnia, wspólnie z panią Wojewodą.
Wydarzenie było zorganizowane we współpracy z panią Wojewodą.
Uczestniczyli w tym wydarzeniu również pan Mateusz Jędrachowicz, pan Piotr Kraczkowski,
pani Karolina Hołownia-Twardowska oraz Prezydent Wałbrzycha
pan Roman Szełemej i pan Dyrektor Dolnośląskiego
Oddziału Wojewódzkiego NFZ pan Łukasz Sendecki.
Pan Marszałek Rabczenko spotkał się z Konsulem Honorowym Francji 15 kwietnia.
Pan Marszałek Rabczenko spotkał się również
z panem Ambasadorem RP w Niemczech 16 kwietnia.
Pani Natalia, Marszałek Natalia Gołąb wzięła
udział w Jarmarku Wielkanocnym 29 marca.
Wydarzenie było okazją do prezentacji tradycji świątecznych przez Koła Gospodyń Wiejskich.
W XV edycji Święta Odnowy Wsi Gminy Dzierżoniów 15 kwietnia.
W posiedzeniu Parlamentarnego Zespołu do spraw Samorządności Kobiet 17 kwietnia.
Podczas spotkania omawiano m.in.
funkcjonowanie rad kobiet oraz wyzwania stojące
przed kobietami w samorządach lokalnych.
W akcji sadzenia drzew w Nadleśnictwie Wołów 19 kwietnia wspólnie z Wołowskim
Kołem Pszczelarzy oraz Leśnikami posadzono lipy, drobnolistne dęby oraz krzewy
miododajne w ramach programu poprawa warunków fitosanitarnych rodzin pszczelich.
Pani Marszałek Natalia Gołąb spotkała się w okresie międzysesyjnym m.in.
z panem Pawłem Czulińskim Burmistrzem Twardogóry oraz Andrzejem Białym Wójtem
Gminy Krośnice, z którymi odwiedziła przysiółek Olszówka, gdzie zakończono
przebudowę drogi na odcinku Grabowno-Małe Olszówka.
To spotkanie miało miejsce 30 marca.
Pani Marszałek Gołąb spotkała się z sołtysami w Gminie Zawonia, gdzie
rozmawiała o lokalnych inwestycjach 27 marca.
Z dyrektorami Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa 21 kwietnia.
Rozmowy dotyczyły długofalowej współpracy na rzecz wzmocnienia pozycji regionalnych
producentów oraz przygotowań do kolejnej edycji międzynarodowych targów Gruene Woche.
Pani Marszałek Natalia Gołąb wręczyła odznaczenia Polskiego Związku
Pszczelarskiego członkom Wołowskiego Koła Pszczelarzy 13 kwietnia.
Uhonorowano osoby szczególnie zasłużone dla rozwoju pszczelarstwa.
Łącznie 22 pszczelarzy otrzymało tak zacne wyróżnienia.
Pani Marszałek Natalia Gołąb odwiedziła Gminę Bolesławiec, gdzie zapoznała się
z inwestycjami zrealizowanymi przy wsparciu środków samorządowych, 16 kwietnia.
Pani Marszałek Gołąb w Sycowie gościła delegację
z Gminy Czempiń, z województwa wielkopolskiego, 31 marca.
Spotkanie poświęcone było działaniom realizowanym w ramach programu Odnowy
Dolnośląskiej Wsi oraz wymianie doświadczeń między samorządami.
Pani Marszałek Natalia Gołąb otworzyła zmodernizowane
boisko przy Liceum Ogólnokształcącym im. J.M. Ossolińskiego
w Brzegu Dolnym, 22 kwietnia.
Obiekt przeszedł kompleksową modernizację, w wyniku której powstała nowoczesna
przestrzeń do aktywności fizycznej dla uczniów.
Inwestycja została zrealizowana m.in.
dzięki środkom z budżetu Województwa Dolnośląskiego w ramach programu
Dolnośląski Fundusz Rozwoju Bazy Sportowej.
Pani Marszałek Gołąb uczestniczyła,
spotkała się z samorządowcami Powiatu Jaworskiego 7 maja,
na podpisaniu umowy na kwotę 12 mln zł w ramach programu scalania gruntów w powiecie jaworskim.
Dzięki środkom w Gminie Mściwojów rusza duży projekt
scaleniowy wraz z zagospodarowaniem poscaleniowym.
Łączna wartość przyznanego wsparcia wynosi ponad 12 mln zł, prawie 13.
Znaczna część środków pochodzi z funduszy unijnych w ramach Planu Strategicznego dla
Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027.
Zakres inwestycji obejmuje obszar ponad tysiąca hektarów.
Celem działań jest poprawa struktury gospodarstw rolnych, uporządkowanie
rozdrobnionych działek oraz lepsze dostosowanie ich układu do istniejącej
infrastruktury, dróg, urządzeń melioracyjnych i ukształtowania terenu.
Bardzo serdecznie dziękuję za uwagę.
- Dziękuję panie Marszałku za tą prezentację.
Rozumiem, że punkt został wyczerpany, a więc możemy przejść do kolejnego punktu
porządku obrad, którym jest rozpatrzenie Raportu o stanie Województwa Dolnośląskiego
za 2025 rok.
Przekazuję prowadzenie panu Przewodniczącemu Jerzemu Pokojowi.
- Dziękuję bardzo.
Proszę Komisję Budżetu i Finansów.
Dziękuję bardzo.
Proszę Komisję... A nie, nie, nie, cofam, cofam.
Proszę o zebranie głosu przedstawiciela Zarządu.
No, bo byśmy tu chcieli za bardzo.
Nie, nie, nie, ma Pan... Ale dobrze, dobrze.
Proszę?
Bardzo proszę.
- Panie Przewodniczący, szanowni państwo, mam przyjemność w imieniu Zarządu
zaprezentować w zasadzie podsumowanie prezentację raportu,
którą też państwo widzieli poprzednim razem na komisjach.
Natomiast w ramach powtórzenia jak najbardziej taką prezentację uczynimy.
Jest to wyciąg tak naprawdę najważniejszej informacji.
Sam raport zawiera 270 prawie stron.
Jest to realizacja wymogu też ustawowego, który
jest zapisany w ustawie o samorządzie województwa.
O, działa.
Skoro działa, to mogę przejść do prezentacji.
Szanowni państwo, sam raport jest podsumowaniem roku 2025.
Tak należy go czytać.
Sama nazwa, Raport o stanie Województwa, może być lekko myląca.
Nie jest to stricte diagnoza stanu województwa.
Jest to sprawozdanie z działalności organów województwa.
Tak to ustawa sformułowała i w taki sposób to realizujemy.
Sam raport został również uszczegółowiony uchwałą Sejmiku Województwa z roku 2020 roku,
gdzie określiliśmy szczegółowy jego zakres oraz też tryb jego podejmowania,
tak aby stanowił jeden z elementów monitoringu strategii województwa.
Raport składa się z kilku podstawowych rozdziałów.
Poza wprowadzeniem jest taki rozdział jak wyzwania rozwojowe, gdzie podsumowujemy na
podstawie również wcześniej przeprowadzonych diagnoz, takiej diagnozy
prospektywnej, którą realizowaliśmy jako
Zarząd Województwa do strategii województwa.
Gdzieś, gdzie określiliśmy na podstawie zjawisk statystycznych i wskaźników
statystycznych takie wyzwania rozwojowe, też w podsumowaniu prospektywnym.
W tym raporcie ujęcie jest w latach 2016 -2024, co również odpowiada temu,
żeby móc zobrazować sytuację i działalność Zarządu Sejmiku za rok 2025.
Oczywiście ten obraz statystyczny jest tylko wspomagający, tak aby można było
sobie zestawić wyzwania rozwojowe województwa, tam gdzie, w których
obszarach sytuacja, w jakiej dynamice się poprawia.
Raport jest również przygotowany w taki sposób, aby oprócz sytuacji samego
województwa jako całości, było pokazane zróżnicowanie wewnątrz regionalne,
co też obrazuje bardzo dużo różnic i też dysproporcji bardzo często, albo sytuacji
faktycznie korzystnych we wszystkich
obszarach, w podziale na gminy i na powiaty.
Sama działalność Zarządu Województwa jest to zasadnicza część tego raportu.
Są to w podziale na wszystkie sektory, podejmowane działania przez wszystkie
wydziały i jednostki samorządu województwa.
Tam mają państwo w raporcie też bardzo szczegółowo opisane te działania,
jakie były koszty, w jakich latach, jaki jest stan realizacji.
Kolejnym elementem to są uchwały Sejmiku Województwa, które również zostały
zestawione, czego dotyczyły, co obejmowały i jak zostały zrealizowane.
Realizacja programów z udziałem środków unijnych.
Można powiedzieć, że jest to sprawozdanie
równoległe ze sprawozdaniem z realizacji budżetu.
Tu w zasadzie państwo zobaczą tożsame informacje oraz realizacja budżetu
obywatelskiego oraz załączniki, które podsumowują też jednostki,
które współpracują w ramach samorządu województwa.
Bardzo szybko podsumowując taki obraz wyzwań rozwojowych,
myślę, że co roku podejmujemy taką próbę zestawienia.
Ta sytuacja faktycznie w kilku wskaźnikach jest zobrazowana, tak żeby państwo też
mieli oczywiście dużo głębiej w raporcie z wykresami, z tendencjami.
Także zachęcam do spojrzenia do całego dokumentu.
Natomiast punktem wyjścia oczywiście jest demografia.
Tutaj mamy sytuację stale złą, żeby nie brzmiało to jak czarnowidztwo.
Natomiast faktycznie sytuacja demograficzna
Dolnego Śląska nie ma tendencji korzystnej.
Jeszcze może nie jest niekorzystna, ale nie ma tendencji korzystnej.
Jest spadek liczby ludności.
Natomiast takim kluczowym, jednym z kluczowych wskaźników, proszę zobaczyć,
że zróżnicowanie wewnątrz wojewódzkie jest dość istotne.
Tutaj te wzrosty, które państwo widzą,
czyli kolory o barwach ciepłych, to są wzrosty,
liczby ludności, które wynikają zasadniczo z migracji wewnętrznych z miast na obszary
wiejskie, czyli mamy wręcz jeszcze gorszą sytuację, bo jest to obraz w zasadzie
pogłębiające się suburbanizacji wokół miast,
co jest trendem dość ogólnoeuropejskim,
natomiast bardzo niekorzystnym również dla budżetów
samorządów gminnych, które to też te tereny muszą uzbrajać.
Oczywiście myślę, że też nie jest tajemnicą sytuacja pozostałych gmin,
to jakby rok do roku sytuacja demograficzna jest na tyle mało
dynamiczna, tak można powiedzieć, że ona zasadniczo
się nie zmieniła w stosunku do roku 2024.
Mamy również duże wyzwanie rozwojowe związane z przyrostem naturalnym,
co również jest trendem i tendencją, która rok do roku się powtarza.
I tak jak państwo zobaczą, są również tam, gdzie ta migracja wewnętrzna miasto-wieś
się odbywa, tam akurat mamy przyrosty, natomiast w skali
całego województwa ten przyrost nie jest korzystny.
No i to, co warto zauważyć w sytuacji demograficznej, coś czego tu nie
obrazujemy, jest w raporcie, to chyba najmniej korzystną sytuację mamy
w zakresie starzenia się społeczeństwa, czyli przybywa
nam osób w wieku poprodukcyjnym, w bardzo dużym tempie.
Ostatnio zestawialiśmy to z Republiką Czeską, czy z Republiką Federalną Niemiec,
no to faktycznie Dolny Śląsk przyjmuje
podobne trendy, tylko w dużo wyższym tempie.
Dużo wyższa dynamika, szczególnie na południu województwa.
Myślę, że to są sygnały bardzo istotne dla kształtowania w zasadzie oferty dla tych
obszarów, gdzie faktycznie sytuacja już starzejącego się społeczeństwa jest bardzo
istotna, no i tutaj dostosowanie infrastruktury
do tych potrzeb będzie bardzo istotne.
Natomiast bardzo pozytywny obraz kształtuje się w dziale infrastruktury
społecznej, gdzieś, gdzie faktycznie kilka lat temu jeszcze obserwowaliśmy niedobory
w infrastrukturze społecznej związanej z przedszkolami czy żłobkami.
W obydwóch tych wskaźnikach i żłobków,
i przedszkoli sytuacja się poprawiła znacznie.
Widać, że te interwencje publiczne już są widoczne w statystyce publicznej.
Tutaj obserwujemy pozytywne zjawiska i nawet to zróżnicowanie, jak państwo
zobaczą, czy w sytuacji żłobkowej, czy w sytuacji przedszkolaków już nie jest
aż tak mocno zróżnicowana w województwie, jak kiedyś, w zasadzie odzwierciedla
potrzeby społeczne tam, gdzie one występują, tam one są realizowane.
Kolejnym elementem, który był analizowany, to też jest infrastruktura.
W zakresie infrastruktury społecznej to jest liczba łóżek szpitalnych
jako jeden ze wskaźników sytuacji w ochronie zdrowia.
Tutaj oczywiście ta sytuacja, można powiedzieć, jest zróżnicowana,
gdzie nigdzie nam trochę przybywa, gdzie nigdzie ubywa.
Natomiast jest to jeden ze wskaźników.
Akurat w tym wskaźniku w skali całego województwa
w latach 2016-2024 ubyło nam miejsc łóżek w szpitalach.
Natomiast jest to na poziomie wartości 80 na przestrzeni tylu lat.
Wydaje się, że nie jest to duża dynamika zmiany w kierunku ujemnym.
No i ta sytuacja też w ogóle całego województwa wydaje się bardzo korzystna.
Rynek pracy.
Tutaj od lat obserwujemy pozytywną sytuację
i ona zasadniczo też nie uległa jakiejś zmianie.
Te wartości bezrobocia są w zasadzie od kilku lat na bardzo podobnym poziomie.
One nie kształtują się jakoś zmiennie.
Proszę zobaczyć, że ta sytuacja też nie jest dużo odmienna od poprzednich lat.
Także wydaje się, że te aglomeracje, które utrzymywały takie poziomy i te
powiaty i gminy, które utrzymywały nadal na takim poziomie oscylują.
Bardzo dobre wyniki za to obserwujemy w przedsiębiorczości.
Mamy znaczną poprawę, jeśli chodzi o wskaźniki podmiotów gospodarki narodowej,
ale w ogóle przedsiębiorczości i podejmowania przedsiębiorczości
w województwie.
Tutaj takimi liderami jest oprócz już
wieloletniego lidera, jakim jest okręg wrocławski
i powiat wrocławski to jeszcze powiat karkonoski również tutaj się odznacza.
Natomiast w ogóle całego województwa i też w stosunku i w porównaniu do innych
województw faktycznie sytuacja Dolnego Śląska jest bardzo korzystna i wydaje się,
że ten czynnik jest dość istotny z punktu widzenia też przekładania się na PKB i PKB
per capita, co oczywiście od kilku lat też
odzwierciedla się w zmianie stosunku polityki unijnej.
Jedyny ze wskaźników, który tutaj nie wygląda
najlepiej, to jest nakłady na badania i rozwój.
Natomiast można to przeciwstawić również wskaźnikiem
wzrostu znacznego udziału przedsiębiorców innowacyjnych.
W tak zwanych sektorach innowacyjnych jest wzrost przedsiębiorczości.
Natomiast same nakłady na B+R też, jak pamiętam
poprzednie lata, nadal utrzymuje się na dość niskim poziomie.
Natomiast nie jest to wyjątek z kraju.
Te nakłady po prostu są niskie w stosunku też
do średniej unijnej, która tam wynosi 2,6.
My mamy na poziomie gdzieś 1,6.
To się utrzymuje.
No i chyba na potwierdzenie słów pana Marszałka ze
sprawozdania, no to turystyka również w tym okresie 2016-2024,
no tutaj ogromna poprawa, mimo że jak państwo
zauważycie, mamy tutaj okres covidowy, który wpada.
Ten okres, można powiedzieć, został absolutnie już i wyrównany, i przeskoczył
nawet poziomy, których moglibyśmy się spodziewać.
Faktycznie sektor turystyczny, można powiedzieć, że cały czas się pompuje.
Mamy wzrosty w tych latach o 45% wartości wskaźników, także to jest bardzo dużo.
No i to chyba odzwierciedla faktycznie i podejmowane działania, i też wysiłki,
które są realizowane również w ramach samorządu województwa.
Kolejne wskaźniki to finanse jednostek samorządu terytorialnego.
Oczywiście w tym zróżnicowaniu wewnątrz regionalnym wygląda to różnie.
Natomiast co do ogółu województwa widzimy
wzrost dochodów i wzrost wydatków na mieszkańca.
Chyba największe wzrosty to powiat kłodzki.
I tutaj faktycznie obserwowany jest taki trend wzrostowy i lepsza sytuacja,
jeśli można tak powiedzieć, jednostek samorządu terytorialnego.
To oczywiście jest skrót takich wyzwań rozwojowych.
Następne części raportu to już są kluczowe zadania,
które były podejmowane przez Zarząd Województwa.
Ja myślę, że nie będę ich wszystkich państwu odczytywał.
One zostały też w raporcie podzielone na sektory.
Tych zadań, planów, programów, strategii jest dużo.
Tych uchwał, które je realizują i uchwał realizujących,
jak państwo zobaczą w raporcie, jest również bardzo dużo.
Tam one są szczegółowo zaraportowane.
Każdy z tych elementów ma podane kwoty realizacji,
stan realizacji i jakich obszarów one dotyczą.
Jak państwo widzą w każdym w zasadzie sektorze można znaleźć po kilka do
kilkunastu zadań, które realizuje polityka,
w zasadzie całość realizuje strategię Samorządu Województwa.
Kolejny rozdział to jest realizacja programów z udziałem środków unijnych.
Tak jak mówiłem, to odzwierciedla w zasadzie sprawozdanie z realizacji budżetu.
To państwo świetnie znają, więc też myślę, że nie będę tutaj przybliżał.
Zestawiliśmy Fundusze Europejskie, czyli program FEDŚ 2021-2027,
Program obszarów wiejskich, Fundusz Sprawiedliwej Transformacji
oraz KPO, czyli Krajowy Program Odbudowy.
Realizacja uchwał w Sejmiku Województwa.
Zostały zostawione wszystkie uchwały Sejmiku z roku 2025 oraz ich
zaszeregowanie w kategorie, gdzie najwięcej uchwał
zostało podjętych w zakresie odznaczeń honorowych.
Następnie transport, budżet, finanse, ochrona zdrowia.
To jest, można powiedzieć, ta czołówka
oraz realizacja budżetu obywatelskiego, w ramach
którego zostało zakwalifikowanych 25 projektów.
Również zostały one szczegółowo omówione w raporcie i zestawione, tak jak państwo
widzą, również na subregiony oraz obszary działań czy obszary tematyczne,
co do których były realizowane.
Dziękuję bardzo.
- Dziękuję bardzo i proszę o opinie.
Komisja Budżetów i Finansów.
Pozytywna, tak?
Komisja Rewizyjna.
Negatywna.
Komisja Polityki Rozwoju Regionalnego i Gospodarki.
Pozytywna.
Komisja Polityki Społecznej, Zdrowia i Rodziny.
Komisja Kultury, Nauki i Edukacji.
Komisja Rozwoju Turystyki, Rekreacji i Sportu.
Komisja Współpracy Zagranicznej.
Komisja Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
Komisja Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich.
A kto jest z Komisji Rolnictwa?
Jest ktoś z Komisji Rolnictwa?
Pozytywna, dziękuję.
Komisja Uchwałodawcza, Przestrzegania Prawa i Bezpieczeństwa.
Dziękuję bardzo.
Proszę o opinie kluby.
Koalicja Obywatelska.
Prawo i Sprawiedliwość.
Proszę panie Przewodniczący.
- Panie Przewodniczący, szanowni państwo radni, goście.
Bardzo obszerny, ciekawy dokument.
Ja się skupię w obszarze ochrony zdrowia.
Było tam mnóstwo informacji o programach profilaktycznych leczenia groźnych chorób.
To jest bardzo pozytywne, że tym się zajmuje województwo.
Ale zabrakło tam jednej bardzo groźnej choroby, która wymaga wyleczenia.
A mianowicie chorych relacji.
Samorząd Województwa w zakresie współpracy szpitali z NFZ-em.
Chorych relacji województwo-rząd.
Proszę państwa, tutaj nie ma ani słowa w tym raporcie, z jakimi chorobami,
problemami mierzą się nasze szpitale.
Brak regulowania na bieżąco płatności przez NFZ.
Z ostatniego raportu, jaki posiadamy, są jeszcze ogromne
kwoty do uregulowania wobec naszych szpitali za zeszły rok.
Uważam, że brak tej informacji to jest bardzo duży mankament tego raportu.
Radni z mojego klubu będą się wypowiadać jeszcze na temat innych obszarów.
Ale nasza opinia co do tego dokumentu, tego raportu jest negatywna.
Dziękuję bardzo.
- Dziekuję bardzo.
Polskie Stronnictwo Ludowe i Bezpartyjni Samorządowcy.
Dziękuję bardzo.
Proszę.
Okej, już jest.
Dziękuję, przechodzimy do kolejnego punktu.
Debata nad raportem o stanie województwa.
Informuję, że w terminie przewidzianym ustawą nie
wpłynęły wnioski mieszkańców województwa o zabranie głosu.
Przypominam, iż zgodnie z artykułem 34a ustawy o samorządzie województwa w debacie
nad raportem radni zabierają głos bez ograniczeń czasowych.
Nadal obowiązuje jednak statutowy limit liczby wystąpień.
Poza pierwszym wystąpieniem przysługuje prawo zabrania
maksymalnie dwukrotnie głosu jako repliki i sprostowania.
Kto z pań i panów radnych chciałby zabrać głos w debacie?
Jeżeli nie ma... jest?
Przepraszam, bo mam zakropione oczy, także trochę słabiej widzę.
To proszę, panie Krzysztofie.
- Panie Przewodniczący, panie Marszałku.
No właśnie nie za bardzo jest pan Marszałek.
Troszkę dziwne, że w debacie nad działalnością de facto samorządu
województwa, Zarządu pana Marszałka nie ma, ale
takie widocznie standardy pana Marszałka Gancarza.
Szanowni państwo, bo raport o stanie województwa to jest raport także o tym,
co się działo w naszym województwie w roku 2025.
No i ten raport to moim zdaniem powinien być rzetelny, powinien być uczciwy,
powinien oczywiście zawierać te wszystkie dobre rzeczy, które się działy,
Bo działo się dużo dobrego, ale powinien także pokazywać niedociągnięcia,
pokazywać pewnego rodzaju błędy, które się normalnie zdarzają, no bo to ma
taki sens, abyśmy poznali, zobaczyli Dolny Śląsk.
To ma być takie zdjęcie tego wszystkiego, co działo się
przez ten okres dwunastu miesięcy.
I teraz trzeba sobie zadać pytanie, czy obecny raport jest takim dokumentem.
To jest trzeci raport, który czytam i muszę powiedzieć, że pierwszy,
no był dla mnie ciekawy, bo to był pierwszy raport, wiele różnych rzeczy się,
że tak powiem, dowiedziałem o Dolnym Śląsku.
Drugi już był mniej ciekawy, a obecny to już jest kopiuj, wklej.
Kopiuj, wklej pewnych schematów tego, co było.
To jest punkt pierwszy.
I punkt drugi, no jest takiego chwalenia się, a zrobiliśmy to, to, to, to,
to, to, to, to, to, no i tak sobie zrobimy.
Tak mniej więcej to, co pan Marszałek robi
w tych informacjach z działalności między sesjami.
A to pojechał, a to otworzył, a to Gancarz, a to Gołąb, a to Rado.
No nie wiem, czy to kogokolwiek ciekawi, bo to
kompletnie, kompletnie nie wnosi nic do rzeczywistości.
Ja rozumiem skupić się na jakichś istotnych wydarzeniach, które były.
Ja tak czekałem, czy, przepraszam, że tak trochę obok, czy w tym sprawozdaniu
z działalności między sesjami, na przykład pan Marszałek powie,
że Centralne Biuro Antykorupcyjne weszło do jednej z naszych spółek.
Ja nie wiem, czy jest sensowne, czy jest niesensowne.
Mam nadzieję, że niesensowne.
Ale oczekiwałbym, że jeżeli to jest nieprawidłowe, to Zarząd KAR-u powinien
wystąpić na drogę sądową przeciwko telewizji TVN.
No albo Telewizja TVN kłamie, cała prawda, całą dobę, no albo mamy pewien problem.
Albo mamy pewien problem.
A dowiedzieliśmy się, że pani Gołąb gdzieś tam się z kimś
spotkała i, nie wiem, uśmiechnęła się i zrobiła sobie zdjęcie.
No, bardzo sympatycznie.
I, żeby to nie było, bo tak zacząłem od pani Marszałek,
ale to dotyczy każdego z Członków Zarządu, tak?
Natomiast problem, jeżeli gdzieś są jakieś problemy, no to jest cisza, tematów nie ma.
I mniej więcej trochę tak jest z tym raportem.
Czytamy, czytamy, czytamy, czytamy, to zrobiliśmy, to
zrobiliśmy, to zrobiliśmy, to zrobiliśmy, to zrobiliśmy.
Wszystko to jest okej, pewnie, no nie kwestionuję, że to jest nieprawda.
Ale, szanowni państwo, jeżeli my dzisiaj w tym raporcie nie przedstawimy tego,
co się udało, bo jak się coś udało, to trzeba i podziękować i pochwalić się,
ale też trzeba pokazać pewne niedociągnięcia, abyśmy nie krytykowali
się nawzajem, tylko żebyśmy wiedzieli, co trzeba jeszcze poprawić.
A chyba, no nie jest tak dobrze na terenie Dolnego Śląska i w naszych jednostkach,
żebyśmy nie widzieli pewnych problemów.
Abstrahując już, że dziwne jest, bo to podnoszono także na komisjach,
nawet niektórzy radni Koalicji Obywatelskiej czy klubu Koalicji
Obywatelskiej, to podnosili, że pewne dane są z roku 2024 i starsze.
Szanowni państwo, panie Marszałku, ja rozumiem tłumaczenie się, że tam nie
wszystkie dane są za rok 2025, ale nie przesadzajmy, gros danych jest,
a my się cały czas odnosimy do roku 2024.
Natomiast raport ma dotyczyć roku 2025.
Ale, że tak się wyrażę, i te dane można pozyskać, ale to jest marginalna rzecz.
Natomiast warto byłoby, jak się już przygotowuje taki dokument, no i jednak
pokazać dane, te które są możliwe z roku 2025.
Od takich podstawowych danych, jak liczba mieszkańców, no nikt mi nie powie,
że my nie wiemy ile my na koniec roku
mieliśmy mieszkańców na terenie Dolnego Śląska.
A dane są za roku 2024.
Ale jak powiedziałem, to jest jakby wtórna rzecz, bo to nie jest najważniejsze.
Najważniejsze jest jednak nie pokazanie pewnych problemów, pewnych wyzwań,
przed którymi stoi Dolny Śląsk.
Pierwsza kwestia, na którą chciałbym zwrócić uwagę,
to jednak pewien równomierny rozwój naszego województwa.
Wiadomo, że on nie jest równomierny, bo tak
to wynika z jakichś historycznych zaszłości.
I akurat tak się składa, że ten pas byłego województwa
jeleniogórskiego i wałbrzyskiego jest słabszy.
Zagłębie Miedziowe poprzez siłę oddziaływania kombinatu, Wrocław,
obwarzanek wrocławski, no to są te regiony, gdzie ludziom się żyje lepiej.
Sam Wrocław zasysa.
Nie ma żadnego pomysłu, jak wesprzeć ten subregion jeleniogórski i wałbrzyski.
A w szczególności subregion jeleniogórski, bo wałbrzyski jeszcze dzięki tam
poprzedniemu rządowi i zarządowi, żeby było też jasność, dostał te dodatkowe
środki na tą Sprawiedliwą Transformację, chociaż jakby, no dostał generalnie na
rozwój, bo już ta transformacja pogórnicza dawno się, że tak powiem, zakończyła.
No ale ten subregion jeleniogórski gdzieś i to też
nie cały, tak, lubańskie, lwóweckie, to jest taki pas biedy.
Pas biedy i nie ma żadnego pomysłu.
Nie ma pomysłu, jak tym regionom, jak tam mieszkańcom pomóc.
Jakbyście państwo przeanalizowali ten raport, to on nawet
jakby pokazuje pewną korelację wyludniania się, tak.
I największa korelacja wyludniania jest tam,
gdzie jest bieda, czyli subregion jeleniogórski.
Ja jeżdżę po tych miasteczkach typu Lubomierz,
Wleń i tak dalej, i tam jest dramat.
Na to wszystko się jeszcze nałożyła jedna rzecz, no niestety trochę, że biednemu
to i wiatr wieje w oczy, że w tym subregionie
jeleniogórsko-wałbrzyskim też jeszcze mieliśmy powódź.
Akurat te regiony, Kotlina Jeleniogórska, Kłodzkie i tak dalej, i tak dalej.
Szanowni państwo, oczywiście szlachetne jest to, że udało nam się jako Samorządowi
Województwa Dolnośląskiego przeznaczyć pieniądze na pomoc dla gmin, ale sami
nie pozyskaliśmy tych środków na usuwanie skutków powodzi w imieniu wojewódzkim,
albo pozyskaliśmy w jakiejś marginalnej wielkości,
bo tam jakieś 7 czy 8 mln zł wpłynęło.
I teraz jest pytanie, dlaczego władze centralne, dlaczego rząd Rzeczypospolitej
Polskiej, dlaczego obecny w tym budynku parę metrów
dalej Premier Donald Tusk nie udzielił nam wsparcia.
Przez wiele miesięcy nawet, nie chcę mówić, że ukrywano, ale jakoś tym się
nie chwalono, że poskładane są wnioski, nie wiem, do wojewody, do ministerstw,
no i one sobie leżą.
Oczywiście pan Marszałek zaraz będzie mówił, no tutaj wsparcie jest gigantyczne,
ale to jest wsparcie, które myśmy przesunęli
z naszych środków na usuwanie skutków powodzi.
Oczywiście dobrze, żeśmy przesunęli z jakichś jednych
projektów na drugie projekty, ale to są nasze pieniądze.
Jak przesunęliśmy z jednej kupki, no to tam jest jakaś wyrwa.
Może i sensownie, żeśmy to przesunęli lepiej, nie kwestionuję tego.
Natomiast ja bym oczekiwał, że jednak jakieś wsparcie rządowe przyjdzie.
Bo myśmy też jako Samorząd Województwa Dolnośląskiego ponieśli straty w drogach,
w kolejach, w jakichś jeszcze innych elementach infrastruktury twardej.
I te straty były, mosty i tak dalej, i tak dalej.
Nie wiem dlaczego rząd tak bardzo nie lubi Dolnego
Śląska, no bo nam tych pieniędzy nie przekazuje.
Mimo, że chwalicie się państwo, macie przełożenie ministrów,
wiceministrów, wicemarszałkinie, nie wiem, tam
już kogokolwiek, bo już się zgubiłem z tych...
Pan Marszałek Gancarz przechwala się, robi jakieś takie spotkania, spędy
samorządowców na lotnisko, ściąga Kosiniaka-Kamysza.
No przyjechali ci samorządowcy, posłuchali o jakichś tam bzdurach takich,
które w ogóle nie dotyczyły samorządu i pojechał.
Pewnie pan Gancarz jeszcze jakiś tam poklepał go ten Kosiniak.
Dobrze, Paweł, dobrze, tam zrobiłeś, bo fajny tłum.
Natomiast te samorządowcy wyszli zniesmaczeni, bo tam po pierwsze,
że były problemy w ogóle, że tam kolejka źle to logistycznie zorganizowane,
ale już abstrahując od tego, no ale tam przyszedł sobie pan Kosiniak-Kamysz,
poopowiadał o jakichś takich sprawach obronnych, zaprosili samorządowców,
czyli liczyli na jakieś pieniądze, które mogą uzyskać, no i pojechał sobie
pan Kosiniak-Kamysz, tak, no i koniec, kropka.
Nie wiem dlaczego, może pan Gancarz tam jakoś partyjnie te punkty tam łapie w tym
PSL-u, albo tam w jakiejś radzie politycznej, czy nie wiem, czy naczelnej,
jak to tam wybiorą, no ale to, panie Marszałku, no
wie pan, mnie pana kariera w PSL-u tak średnio interesuje.
Mnie bardzo interesuje, co pan zrobił dla Dolnego Śląska, jakie środki nam się udało
pozyskać, tym bardziej, że mówiąc szczerze, nie jest to wielka łaska,
no Bo myśmy zostali pokrzywdzeni i w 2025, mimo że powód już była dawno, tak,
no jakoś to, no liczyliśmy na to, że na 2024 to nie będzie tak, ale w 2025
coś się uruchomi i się de facto nie uruchomiło.
I na dodatek tego, no wychodzi przedstawiać ten raport, nie wiem,
umknęło mi nazwisko tego pana, który to przedstawia,
no z Instytutu Rozwoju Terytorialnego.
No jednym z pewnych problemów, pewnych wyzwań, no to był ten audyt krajobrazowy.
Wiemy, jakie to budziło kontrowersje, jakie to budzi kontrowersje.
Nie Krzysztofa Mroza, tak, ale samorządowców.
Ani pół zdania w tym raporcie nie ma, o audycie
krajobrazowym o pewnych wyzwaniach, o pewnych problemach.
Niestety ten audyt krajobrazowy i znów biednemu w oczy, w oczy znów trochę wiatr
wieje, tak jak powiedział pan radny Marek Łapiński.
Bo najwięcej uwag, najwięcej próśb, no to było właśnie z byłego województwa
jeleniogórskiego i z byłego województwa wałbrzyskiego, jeżeli chodzi nie próśb
radnych, ale próśb samorządowców, przedsiębiorców, różnych podmiotów.
No i co się stało?
No i zamiast jakby ten subregion jeleniogórski i wałbrzyski trochę pomóc,
no to się jeszcze robi dla tych samorządowców i dla tego regionu,
bo nawet nie dla samorządowców, no bo oni też za chwilę mogą przestać być,
jest dwukadencyjność.
No to jeszcze wylewkę betonową się robi, żeby jeszcze,
że tak powiem, oni nie mogli jeszcze się rozwiązać, tak?
Nie dość, że im nie pomagamy, nie ma żadnych jakichś pomysłów wyrównawczych,
no to jeszcze ich się audytem krajobrazowym dobije.
Na szczęście wstrzymany, nie wiem, może jakaś refleksja przyjdzie,
jakieś są poprawki, tak?
Jedynym efektem jest to, że pan dyrektor tam jakiś, nie wiem, chyba śledził to,
przeglądał jakieś takie pisma, wypisywał, że tam ja,
ktoś tam inny, ktoś tam powiedział wpół zdania różnego.
No ja bym wolał, tak, żebyśmy się zastanawiali, jak audyt krajobrazowy może
pomóc w rozwoju, bo tam były różne wnioski, tak?
Były takie wnioski, żeby zwiększyć ochronę, też się nie dało, tak?
Były wnioski, żeby nie zwiększać gdzieś tej ochrony, bo też się nie dało, tak?
No, nie wiem, ileś tam, 1600 chyba tam 66 wniosków odrzuconych.
Jestem ciekaw, jak te wnioski pan Marszałek
odrzucał, chyba sam nawet już nie wie jak.
Bo jak się dopytywaliśmy, czy to indywidualnie, każdy oddzielnie,
czy łącznie, no to zapanowała jakaś taka cisza, konsternacja.
Próbowałem, no może trzeba jeszcze bardziej
docisnąć jakieś to sprawozdanie zarządu, tak?
No bo to 1666 głosowań powinno teoretycznie być na zarządzie, tak?
To jednak nawet zakładając, że pan Marszałek z koleżanką i kolegami na każdy
wniosek to tam kilka sekund poświadczy,
wywalić, wywalić, do kosza, do kosza, do kosza, to mimo jednak 1666 głosowań,
no to jednak sporo.
Nie wiem, może hurtem tak zrobiono.
Nie wiem, ale szanowni państwo, pewnie wśród
tych wniosków były mądrzejsze i gorsze wnioski.
Natomiast jeżeli różni samorządowcy przychodzą i proszą, wnioskują,
zresztą to nie jest do mnie, bo to do większości
radnych to jest dzisiaj rozsyłane.
Tych PiS-ów z wałbrzyskiego, z jeleniogórskiego.
Jak coś wpływa, no to wszystkim radnym się, że tak się wyrażę, rozsyła.
Wszyscy wiemy, a ja jako członek Komisji Rozwoju wiem, jakie to budzi kontrowersje.
I oczywiście były spotkania, narady, dyskusje, były komisje, no i co z tego?
Nic z tego, no to były sobie jakieś dodatkowe, ja nawet na dwóch byłem
w Lubawce i w Jeleniej Górze, jeżeli się nie mylę, no tak, na pewno.
No ale to tak sobie przyszli, tam coś posłuchali, tak?
Można zrobić spotkanie.
Ktoś sobie delegację jeszcze wypisał, bo musiał do Jeleniej Góry przyjechać.
No super, fajnie.
My musimy zacząć rozwijać Dolny Śląsk równomiernie.
Nie chcę oczywiście antagonizować Zagłębia Miedziowego czy Wrocławia, ale obiektywnie
są to regiony mocniejsze, silniejsze i dobrze byłoby to wsparcie regionalne,
jesteśmy samorządem regionalnym, kierować do tych biedniejszych regionów.
A tak się składa, że to jest akurat region, z którego jestem radnym,
ale nie tylko, bo także i wałbrzyskie jest biedniejsze.
Chociaż biorąc pod uwagę, że myśmy nie dostali pieniędzy na Sprawiedliwą Transformację,
a za chwilkę problem w Elektrowni i w Kopalni Turów będzie gigantyczny.
Obecny rząd, który jest rządem większości sejmikowej, chce przyspieszyć likwidację
elektrowni, a w konsekwencji kopalnię, no bo jak zlikwidujemy bloki,
to ta kopalnia jest nam niepotrzebna, tak?
Była umowa społeczna do roku 44, dzisiaj się mówi o 2035 roku.
W ciągu 9 lat!
Szanowni państwo,
drugi jakby gigantyczny problem, który mamy,
to o czym tutaj Przewodniczący Piotr Karwan powiedział, to jest służba zdrowia.
Jak się czytało ten raport odnośnie służby zdrowia, no to jest super, świetnie.
Pewnie pan Marszałek Rabczenko jest bardzo zadowolony z siebie.
Nie ma żadnych problemów.
Wszystko jest tam na wszystkie, i badania, i to.
Tylko, no to chyba mniej więcej jest tak, jak z pewnym senatorem.
Bo jak ludzie przychodzą do tej służby zdrowia i nie są byłymi senatorami,
byłymi, obecnymi radnymi, to zderzają się
z tym, że na cito robi się badania na przyszły rok.
Oczywiście mam świadomość tego typu, że problem służby zdrowia to nie jest
tylko problem pana Marszałka, bo to jest także płatnika i Narodowego Funduszu Zdrowia.
No ale nie kto inny, jak pan Marszałek Rabczenko, mówił,
że generalnie z NFZ-em to w ogóle nie ma żadnego problemu.
No panie Marszałku, niech pan pójdzie, ja nie będę mówił, jak działa szpital w Legnicy,
czy jakiś szpital wrocławski, ale ja wiem, co się dzieje w Jeleniej Górze.
No jest problem.
Bo na większość rzeczy to rejestracja jest na przyszły rok.
Nie na wszystko, bo to żeby była jasność.
Natomiast czytając ten raport, to nie mamy żadnego problemu w służbie zdrowia.
Super fajnie jest.
No mamy taką panią Minister, która poszła chyba
do Polsatu i powiedziała, że ludzie się cieszą.
No wszyscy już ją krytykują.
Zaczęła opowiadać takie bzdury, że nawet ludzie, że gdzie nie idzie,
to wszyscy się cieszą z efektów, jak funkcjonuje służba zdrowia.
No jak nieraz słucham pana Marszałka Rabczenki na tutaj, gdzie podnoszę,
niemalże jak tylko ma możliwość, że mamy pewien problem ze służbą zdrowia,
to pan Marszałek Rabczenko mówi, że nie ma żadnego problemu.
Służba zdrowia działa, wszystkie nasze
jednostki działają, zyski w ogóle przynoszą.
W ogóle panie radny, czego pan chce?
Niech pan, panie Marszałku Rabczenko, pójdzie porozmawiać tak z mieszkańcami.
Nie wiem, Legnicy tej swojej, Jeleniej Góry.
Tak incognito, bo to pan w Jeleniej Górze nie jest znany.
Zapyta pan się, jak szpital funkcjonuje, to panu ludzie powiedzą.
No nie jest dobrze.
Chyba teraz, nie wiem, no pewnie pan wie, nie mówię co do personaliów, bo to na
takim poziomie przez pan nie jest.
No ale z tego co wiem, to teraz chyba jakieś w Pogotowiu Ratunkowym w Jeleniej
Górze zwolnienia są, bo taka sytuacja jest,
pracowników są albo były, no nie wiem, jakoś to tak funkcjonuje.
No jak byłoby tak dobrze, no to po co są zwolnienia?
Lekarze wypowiedzieli w zeszłym roku, że tak powiem, ze
szpitala, nie ze szpitala, tylko z pogotowia ratunkowego.
Gdzieś pouciekali tam, gdzieś zastępuje ich się ratownikami medycznymi.
Ja mówię tylko o Jeleniej Górze.
Nie patrzyłem, nie analizowałem co się dzieje w pogotowiu we Wrocławiu czy
w Wałbrzychu, no ale wiem co się dzieje w Jeleniej Górze, tak?
No jest super, świetnie, tylko że się robi ratunkowy
program restrukturyzacji i zwalnia się ludzi.
No a pan Marszałek, jak to mówi, ten dobrze działa, ten dobrze działa,
ta placówka dobrze działa, tu działa, tu działa, tu...
No to ja się tak zastanawiam, panie Marszałku, czy pan nie jest taką panią
minister, która idzie do Polsatu chyba
i powiedziała, że wszyscy się cieszą, jak jest dobrze w służbie zdrowia.
No jakby tak mieszkańcy Dolnego Śląska pana posłuchali na sesjach,
wiem, że rzadko kto te sesje ogląda, no to też
będą mieli pewne zderzenie się ze ścianą.
Bo słucha się Marszałka Rabczenki, jest super fajnie,
a przychodzą do tych szpitali, przychodni, no i nie jest dobrze.
O tym ani słowa nie ma.
My dofinansowujemy, że tak powiem, jakieś Stawy Milickie, Polanę Jakuszycką,
tam cały czas walimy te pieniądze, pieniądze, pieniądze.
Mówię, że trzeba więcej pieniądzy na służbę zdrowia przekazywać, bo mamy
naprawdę dramatyczną sytuację, naprawdę kryzysową.
I ja wiem, że nie można wszystko rzucić na pana Marszałka Rabczenko,
czy generalnie na zarząd, bo system jest niewydolny.
Bo jeżeli Narodowy Fundusz Zdrowia nam nie płaci, albo płaci z opóźnieniem,
płaci w części, po wielu miesiącach, no ale to przecież wy się chwalicie,
że żadnych problemów nie ma.
Gdyby pan Marszałek przyszedł i uczciwie powiedział, szanowni państwo, mamy takie
problemy z NFZ-em, no to byłaby inna sytuacja.
I ja bym powiedział, panie Marszałku, jak możemy panu pomóc?
Ale jak przychodzi pan Marszałek Rabczenko i opowiada, problemów nie ma, jest dobrze,
a nawet super dobrze, a w ogóle za PiS-u, to było tak źle, że dopiero jak
on porobił te zmiany personalne, to dopiero wszystko wystrzeliło do góry.
No nie wiem, co wystrzeliło do góry, jak panu się te wszystkie słupki zgadzają,
Bo jednak ludzie mają gorzej.
I ja bym wolał, zamiast przekazywać przy całym szacunku Stawom Milickim
20 mln zł, o, to jest dobry przykład, bo te Stawy Milickie, jak się zacząłem
dopytywać, dlaczego oni potrzebują te pieniądze,
no bo właśnie mieli straty popowodziowe.
No to jest właśnie przykład tego, jak nam rząd pomaga.
Ja nie kwestionuję, bo być może trzeba byłoby tam tym Stawom Milickim dać.
Natomiast ja mówiąc szczerze, wolałbym te 20 mln zł
dać naszym placówkom służby zdrowia.
Bo być może komuś byśmy uratowali życie,
a zdrowie na pewno wielu.
Natomiast pan Marszałek powiedział, że generalnie będziemy zmniejszali te
w ogóle pożyczki, tam jeszcze bradził takie rzeczy, typu, że
w ogóle te pożyczki, które tam udzielamy, to będą zwracane.
Oczywiście nikt żadnych pożyczek nie zwrócił i nie zwróci, bo to jest
oczywiste, no bo jak te szpitale zadłużone mają z czegokolwiek zwracać te pożyczki.
Abstrahując, że to jest nie wiadomo też, dlaczego jedni dostają, drudzy nie dostają,
jedni dostają jakieś marginalne te szpitale.
Nie, żebym zazdrościł.
Ulubione przez pana Marszałka, dostają więcej tych pożyczek.
Oczywiście mówimy pożyczki, bo to jest de facto dotacja.
Pożyczka umarzalna, de facto, przecież nikt tych pożyczek nigdy nie spłacał
i nawet byłoby dziwne, gdybyśmy żądali od naszych ZOZ-ów spłaty pożyczek.
No bo co oni mają robić, co?
Chwilówki wlać na rynku po 40 czy po 50% oprocentowane?
No bo przecież nikt przy takich długach naszych placówek w większości już mają
możliwość uzyskania pożyczek bankowych utrudnione, delikatnie rzecz ujmując.
Proszę pana, panie radny, chciałbym, żeby pan jednak trochę słuchał,
ale mogę coś panu powiedzieć?
Ale za chwilkę pan będzie mógł tu wejść, ale będzie pan tu mógł wejść.
I gdyby pan troszkę posłuchał pana Przewodniczącego, to by pan, ale wie pan,
to co ja mówię na temat, to ja już będę decydował.
Natomiast, natomiast, panie, ale panie radny, panie
radny, ja wiem, że pan chce już głosować za...
Ale dobrze, będzie pani za chwilę, pani radna, będzie pani mogła powiedzieć.
- Cieszymy się, że to będzie za chwilę.
- Nie wiem, czy za chwilę, panie Przewodniczący.
- No ale nie, proszę państwa, no może, może zróbmy tutaj powagę trochę,
bo to zaczyna być już żartem.
- No ale no żartem jest to, że ktoś komuś przerywa.
No ja, ja nie dyskutuję, ja nie przerywam nikomu, wysłuchuję to, co jest.
Zgodnie z tym, co pan powiedział...
- Dobrze, proszę do meritum, panie radny.
- Panie Przewodniczący, bardzo bym prosił też, żeby pan...
- Proszę do meritum, no ja tylko proszę nie odnosić się do radnych, tylko do meritum.
- Bardzo bym prosił, żeby pan mi nie mówił, co ja mam mówić.
- Dziękuję.
- Bo jest 257 stron, jeżeli się nie mylę, raportu i ciężko
to w 30 sekund, czy w 3 minuty, czy nawet w 30 minut.
- Jest już prawie pół godziny.
- No to właśnie, panie Przewodniczący, sam pan wie, że
ustawodawca nie przewidział żadnych ograniczeń czasowych.
No nie przewidział, był pan posłem, trzeba było to robić.
Nie, proszę pana.
- Dobrze, proszę do meritum.
- Szanowni państwo, wrócę do tych spraw istotnych
i ważnych związanych ze służbą zdrowia.
Jeżeli ja czytam w tym raporcie, i znów pewnie się to nie będzie wielu
podobało, bardzo wielu, a może nawet większości na tej sesji,
ale jeżeli my, przepraszam bardzo, 21 mln zł przeznaczamy na Global Going,
21 milionów.
I fruwają sobie, że tak powiem, radni, urzędnicy, marszałkowie po świecie.
Efekt bliski zera.
Ja naprawdę wolałbym te pieniądze przeznaczyć na służbę zdrowia.
No tu się pewnie różnimy.
Tu się pewnie różnimy, bo ja uważam, że mamy taki kryzys w służbie zdrowia,
postępujący kryzys w służbie zdrowia, że każde środki, które
mamy, które są wolne, powinniśmy dawać na służbę zdrowia.
Bo tak się akurat złożyło ustawowo, że Samorząd Województwa na Dolnym Śląsku
jest największym podmiotem zarządzającym służbą zdrowia.
Natomiast co my mamy w zamian?
No my w zamian mamy... no na służbie zdrowia wbrew pozorom są duże pieniądze.
No i mamy, że tak powiem, tam gdzie był jeden dyrektor, to jest dwóch.
Gdzie był jeden prezes, to nagle jest już dwóch prezesów, a niekiedy i trzech.
No mnożą się stanowiska jak chomiki.
No ktoś tam świetnie zarabia.
No ale lepiej z tego powodu, że tak się wyrażę,
dla pacjentów, dla mieszkańców Dolnego Śląska.
Ja bardzo bym prosił pana Przewodniczącego,
żeby uspokoił kolegę radnego, bo mi przeszkadza.
- Ale trudno się dziwić.
- Ale mi przeszkadza.
- Panie radny, ja proszę do meritum, bo ja już trzeci raz zwracam uwagę,
że proszę, mówi, nie powtarzać tych samych rzeczy w kółko, bo odbiorę głos,
a będę miał takie prawo.
Proszę zwrócić na to uwagę.
Dziękuję.
- Dziękuję bardzo panie Przewodniczący.
Będzie to łamanie ustawy.
Ja będę miał tylko jeden głos.
Nie wykorzystam swojego drugiego i możliwość trzeciego głosu, więc proszę mi
być, że tak się wyrażę, spokojny, że nawet nie wykorzystam tego,
co mogę zgodnie z przepisami i z regulaminem zrobić.
I mam nadzieję, że pan radny też zabierze głos w tej sprawie.
No dobrze, to trzydzieści minut.
Szanowne koleżanki i koledzy, nie chciałbym być złośliwy,
ale miesiąc temu osiem godzin było przerw.
I to nie ze względu na radnych niezależnych czy Platformy Obywatelskiej.
Siedzieliśmy tam, bo się kłóciliście, bo targowaliście się.
I nikt tego wam nie robił, myśmy nawet poparli,
jak poprosiliście, żeby zrobić przerwę.
I dzisiaj, jak ktoś chce merytorycznie odnieść się do dokumentu 257 stronicowego,
to nagle panu radnemu przeszkadza.
Trzeba było kurwa miesiąc temu, przepraszam za określenie, panie radny,
nie robić szopek i osiem godzin nie było.
I niech pan teraz nie uważa, że pan jest taki, że tak się wyrażę, święty.
- Proszę do meritum.
Używanie tych słów jest trochę za daleko biegnące.
Bardzo proszę.
- Ale no jaki tam skandal, no nie przesadzajmy.
Osiem godzin przerw, przerw, przerw, przerw i myśmy to znosili.
- W związku z tym, przepraszam, może ja teraz wejdę, w związku z używaniem tych
wulgarnych słów na tej mównicy, proszę zakończyć, dla dobra sprawy,
proszę zakończyć dyskusję.
Bardzo pana proszę o to, bo będzie kłopot.
- Szanowni państwo, i ostatni fragment mojej wypowiedzi.
Proszę państwa, będziecie mogli robić, jakaś tam radna to w ogóle mówiła,
już nie będę mówił nazwiska tej radnej, jakąś komisję chcę tu robić, jedną,
drugą, no niech robi sobie tę komisję, tak, i tak dalej, i tak dalej.
Natomiast, szanowni państwo, mnożycie w Urzędzie Marszałkowskim stanowiska,
robicie, jakichś dziwnych ludzi zatrudniacie.
Ja na Komisji Rozwoju, mówiąc szczerze, doszła do mnie taka informacja,
którą uważałem, że to jest informacja fejkowa.
Z dużą ostrożnością, bo to wiem, że różni ludzie, różne rzeczy mówią
o różnych ludziach, więc, no ale mówię, no dobra, zapytam się.
Wydaje mi się to mało prawdopodobne, albo nawet nieprawdopodobne, więc bardzo
delikatnie pytałem się, z zastrzeżeniem, to
członkowie Komisji Rozwoju mogą to potwierdzić.
No ale jeżeli dzisiaj się dowiaduję i mam to już potwierdzenie, tak, no tak jest,
że jakiś dyrektor instytucji przychodzi codziennie z psem do pracy.
No to jest, że tak, ja rozumiem, że ktoś gdzieś tam, kogoś nie ma co z psem zrobić.
No tak, no tak, to jest właśnie o stanie województwa, bo tego elementu państwo nie,
nie, jakoś nie napisaliście, o stanie województwa.
Ludzie przychodzą, no i wchodzą do jakiegoś,
tak, z psem i przychodzą codziennie do pracy.
No ja nie wiem, czy to jest normalne, a to tak
każdy pracownik może przychodzić z psami do pracy?
No nie wiem, moim zdaniem to jest generalnie
pokazujące, że coś dziwnego się dzieje?
Szanujmy się w tym sensie i szanujmy mieszkańców, bo ja bym nie chciał wejść do
jakiejś instytucji, wchodząc do jakiegoś urzędu administracji samorządowej,
no i ktoś, że tak powiem, tam z jakimś psem codziennie przebywa.
- Panie radny, no proszę.
Ale panie Przewodniczący...
- Ale to nie jest debata o psie teraz, no.
- Ale to jest właśnie debata, no, możemy powiedzieć,
o Dolnośląskim Ośrodku Ruchu Drogowego.
- To są inne zagadnienia, no błagam.
- Nie wiem, czy to jest inne zagadnienia, no to jest mniej więcej taki element funkcjonowania.
- Będę zmuszony, panie radny, odebrać panu głos.
Naprawdę.
Niezależnie od tego, jak pan będzie to interpretował.
Do meritum albo kończymy rozmowę.
- Panie Przewodniczący, oczywiście można odebrać głos.
Ma pan takie prawo.
- Jest takie prawo i zaraz panu to przeczytamy.
- No tak, no dobrze.
No to niech pan, że tak powiem, sobie odbiera ten głos, bo jak pan tak chce.
- Ja proszę o meritum.
Ale panie Przewodniczący, no ale to niech pan mi nie określa,
czy to, co ja mówię, to jest meritum, czy nie jest meritum.
- Ale nie rozmawiajmy teraz o przewodniczącym, tylko o meritum.
Proszę.
- Ciężko, szanowni państwo, jest prowadzić rozmowę, jak ktoś komuś non-stop przerywa.
Ja wiem, że mówię może rzeczy pewne, które się mogą nie podobać.
Ale, no ja się staram nikomu nie przerywać.
Mimo, że też się z niektórymi rzeczami nie zgadzam.
I jeżeli uważacie państwo, że 30 minut podsumowania działalności samorządu
Województwa Dolnośląskiego to jest za długo,
no to tu się, że tak powiem, różnimy.
Bo kiedy my mamy dyskutować o samorządzie wojewódzkim?
Często pan Przewodniczący mówi tak, nad uchwałami,
no ale to czas jest na komisjach.
Ja pracuję w Komisji Rozwoju.
Jak tam trochę więcej pytań zadam, to już wszyscy się denerwują, no już czas
się kończy, a w ogóle następna komisja jest.
Panie radny, proszę kończyć.
Dzisiaj, kiedy ustawodawca przewidział, mamy możliwość dyskutowania o samorządzie
wojewódzkim bez ograniczeń, też, że tak się wyrażę, o tym co się dzieje w roku 2025.
No to też, że tak powiem, koleżankom i kolegom się nie podoba.
I najchętniej to byśmy zamknęli, żebyśmy już w ogóle nie mogli dyskutować.
Muszę powiedzieć, że zostałem bardzo skutecznie wybity z rytmu dyskusji.
Ja powiem tak, w roku 2025 oczywiście było dużo dobrych rzeczy, które się stało na
terenie Dolnego Śląska, bo też nie można powiedzieć, żeby wszystko było złe.
Ale ten raport, bo jest debata nad konkretnym raportem o stanie województwa,
no nie pokazuje tej rzeczywistości, która jest.
To jest punkt pierwszy.
Punkt drugi, niestety mamy kolesiostwo, mnożenie stanowisk, powoływanie ludzi
z klucza partyjnego, powiedzmy sobie szczerze, na te stanowiska.
Jeżeli oni jeszcze byliby kompetentni i dobrze zarządzali, no to niech będą,
ale nie zawsze tak jest.
Dlatego z całą stanowczością będę i z całym przekonaniem głosował przeciwko.
Jeżeli nie będzie bezpośredniego odwoływania się do mnie, to nie będę
zabierał głosu, natomiast jeżeli będzie, to będę korzystał z pewnych praw, które są.
Dziękuję bardzo.
- Andrzej Kredkowski, nie widzę, to może Małgorzata Calińska-Mayer, jest?
A przepraszam, dobrze w kwestii formalnej, dobrze, bardzo proszę.
- Panie Przewodniczący, szanowni państwo, zwracam się z wnioskiem do pana
Przewodniczącego, aby Prezydium Sejmiku rozważyło
procedurę zabierania głosu i wypowiadania się na temat.
Myślę, że to, co szczególnie jest niestosowne, to mówienie dowolne,
swobodne, co komu na język się nasunie.
A to oznacza, że wielu ludzi siedzących na tej sali, uczestniczących w tej debacie,
jest przymuszonych do stracenia czasu na siedzenie
i słuchanie czegoś, co niewiele ma wspólnego z tematem.
I to jest pierwsza kwestia, meritum, dyskusja na temat.
Natomiast zwracam się także, aby Prezydium Sejmiku rozważyło formę wystąpienia pana
Mroza, która jest moim zdaniem niedopuszczalna.
Wszelkie reguły zostały naruszone.
Ja rozumiem, że się różnimy w poglądach i wyrażamy te nasze różnice w różny sposób,
ale słowa, których używał pan Mróz są niedopuszczalne.
I w moim przekonaniu prezydium powinno wyciągnąć z tego konsekwencje.
Dziękuję.
- Dziękuję bardzo.
Proszę państwa, ja tylko zacytuję, sekundkę, dobrze panie Andrzeju,
ja tylko zacytuję artykuł 141 kodeksu wykroczeń,
nieobecnee ogłoszenie, napisy.
Kto w miejscu publicznym umiesza nieprzyzwoite ogłoszenie, napisy lub
rysunek, albo używa słów nieprzyzwoitych, podlega karze
ogranicza wolności, grzywny do 1500 zł, albo karze nagany.
Proszę państwa, i to jest jasne, jednoznaczne
i tu nie ma o czym na ten temat rozmawiać.
Proszę państwa, musimy się nawzajem szanować.
To, że ja komuś zwracam uwagę, że mówi mnie na temat, to nie dlatego,
że chcę go obrażać, tylko dlatego, żebyście państwo mieli jakąś wewnętrzną
dyscyplinę do tego, bo przecież tak sobie wyjść
i pogadać po to tylko, żeby pogadać, to nie ma sensu.
A powtarzanie tego samego w kółko niczego nie poprawia,
a wręcz osłupia pozostałych w odbiorze i nie reagują na to.
Bardzo proszę, Andrzej Kredkowski.
Bardzo proszę.
- Panie Przewodniczący, szanowni państwo, zgromadzeni i ci, którzy nas słuchają.
Pierwsza rzecz to jest debata.
Tak jak, panie Przewodniczący, wiemy, ta debata nie ma ograniczenia czasowego.
- Dokładnie.
Na naszych spotkaniach w historii, od kiedy ja jestem w Sejmiku, były osoby,
które mówiły nawet godzinę jednorazowo i mało
tego, mogły potem jeszcze raz się zgłaszać.
No tak wyglądają w rzeczywistości, możemy się na to nie zgadzać.
Trzeba było zmienić regulamin, ale wolność słowa, wypowiedzi,
oczywiście niewulgarnych, jest takim standardem.
Możemy to robić i tu rozmawiamy z kolegą jednym,
drugim na korytarzu, też tak to potwierdzają.
Taka historia była i to nie jest coś wyjątkowego, że ktoś mówi tak długo.
Może pan go odkreślać, czy to dobrze mówi, czy nie, komu się podoba.
No taka jest wolność słowa, to jest jedna sprawa.
Ja zacznę w ten sposób.
Bardzo podoba mi się radosny, uśmiechnięty pan Marszałek.
Gancarz, zarząd pracujący, doceniam pracę, intensywność pracy.
Czasami myślę, matko, naprawdę ma człowiek dużo siły i energii.
Natomiast z raportem, właściwie tym wszystkim, co przedstawione było na 270 stronach,
nie zgadzam się w wielu kwestiach.
Panie Marszałku, pierwsza sprawa, no było tak kiedyś też, nie ukrywam,
ale raport powinien być w miarę świeży.
Nie z 24 roku, kochani, powinniśmy to już zmienić.
Z 25, czas płynie szybko, ale dane z 25 są publicznie znane.
Jeśli jakichś nie ma, to nie możemy rozmawiać o tym, co było półtora,
właściwie prawie dwa lata temu.
Trzeba to było po prostu zmienić, czy to ustawowo, ale debatowanie nad tym,
co było w 24 roku, dużo się zmieniło w 25, w wielu miejscach, chociażby w demografii,
o której będę później mówił, bo ona jest niepokojąca.
Sprawa pierwsza, która jest pominięta, mianowicie, tutaj pan Mróz precyzyjnie,
głośno, ale tak może do końca nie wiem, chyba nie
jest w żadnej radzie społecznej szpitali, ja jestem.
My nie popatrzymy się na to, że nasze szpitale
wojewódzkie są bardzo, ale to bardzo zadłużone.
Co to znaczy?
To znaczy, że w takim szpitalu, nie wiem, 1500 osób zatrudnionych,
wiele firm wykonuje usługi.
Dowodzi tonery, różnego rodzaju rzeczy, maluje.
Czy państwo w tym raporcie dostrzegacie wielki problem dla dolnośląskich firm,
które mają wystawione dla naszych szpitali faktury, a po roku nawet nie opłacają?
W jakim stanie one są?
Czy ktokolwiek to analizuje?
Ja wam powiem ze swojego podwórka.
Sprzed dwóch dni informacja w gminie z Dolnego Śląska z jednym urzędnikiem.
Powiedział mi, proszę pana, w tamtym miesiącu
otworzyły się w ramach tej gminy, gmina 15 tysięcy,
trzy firmy otworzyły swoją działalność.
A pyta się mnie, a wie pan ile zamknęło?
Jak byście państwo powiedzieli?
120.
120 firm w jeden miesiąc zlikwiduje.
Czy państwo w tym raporcie dostrzegacie, że ten rok
będzie wyjątkowy, jeśli chodzi o zamykanie spółek?
Spółki się inaczej zamyka.
To nie jest tak, że przychodzą do okienka do urzędu i się zamykają?
My mówimy o pieniądzach, które rozdajemy.
Ale skąd my mamy te pieniądze?
Z podatku CIT, z podatku PIT.
Czy w tej analizie jest przedstawione gdziekolwiek, jak będzie
to wyglądało w przyszłości, albo jaka będzie perspektywa?
Pamiętacie państwo, kiedy broniłem bardzo mocno Turowa?
Pięknie głosowaliście i pan Przewodniczący też
obecny, Jerzy Pokój, z tego samego okręgu jesteśmy.
I tam w Turowie, w elektrowni, w kopalni jest pewna ilość ludzi pracujących.
Ale raportowaliśmy, że związanych z pracą tego
kompleksu jest kilkanaście tysięcy rodzin połączonych.
No a tutaj w raporcie nie ma takiej informacji, że kilka, nawet dziesiąt albo
set tysięcy jest połączonych z naszymi szpitalami, chociażby wojewódzkimi.
Gdzie ja robię usługę, bo muszę ją zrobić.
I pomyślcie o takiej firmie, która tak naprawdę 80%
jej działalności jest połączona z naszymi szpitalami.
Czyli na przykład szpital w Legnicy.
Ja mam podpisane, bo się cieszę, że będę utrzymywał swoją rodzinę.
Wystawiam, regularnie pracuję, przewożę materiały, biorę faktury,
a oni mi nie płacą.
Dyrektor nie ma z czego zapłacić, bo NFZ wykonania nie zapłacił.
Jak ja mam teraz płacić ZUS?
Jak mam płacić swoim pracownikom, z czego?
To jest dramat wielu firm i o tym ten raport w ogóle nie mówi.
Że nasz samorząd, a właściwie nasze instytucje
zadłużają i wykańczają biznes Dolnego Śląska.
a to nie będzie widoczne jutro, to będzie widoczne za 2-3 lata.
Może już w przyszłym, ale to jest fakt.
Raport nie mówi ile firm, spółek zlikwidowało się na przykład w 25 roku,
ile planuje.
To jest w ogóle błąd, bo o tym się nie mówi.
Proszę państwa, demografia.
Ja o tym mówię.
Na ostatniej sesji rozpocząłem, o tym mówiłem wcześniej.
Apelowałem do pana Marszałka, panie Marszałku,
proszę mi pokazać jakikolwiek program.
bo tu fajnie pan przedstawił, pokazuje te nasze tereny.
Ja jestem z województwa jeleniogórskiego, tam na Pogórzu.
Jak to wygląda, ile, minus.
Wszystko jest.
Ale ja to widzę już od 8 lat, kiedy jestem w Sejmiku.
To regularnie spada.
No i co z tego?
Gdzie jakikolwiek plan naprawczy, gdzie jakakolwiek
dyskusja, albo przede wszystkim robienie czegoś,
chociażby debata,
ja państwa proszę wszystkich radnych,
bo my prywatnie rozmawiamy i wszyscy się ze mną zgadzacie,
że Polska wymiera.
Dolny Śląsk wymiera.
Dane demograficzne Polski, Europy w ogóle, nie tylko,
Azji też w niektórych miejscach jest dramatyczna.
Ale raport to w ogóle pomija.
Tylko przedstawia ile jest mniej.
Właściwie nawet nie cofa.
Proszę mi pokazać w raporcie, że na przykład była analiza 10 lat,
w jakich powiatach, w jakich gminach, ile ubyło.
Kolejna rzecz.
Sprawa.
My nie mamy przedszkoli, szkół.
Bardzo mało mamy szkół.
Ale proszę pokazać mi w raporcie analizę i słupki
spadające, ilość dzieci w naszych szkołach, chociażby
w szkołach tutaj dla ociemniałych, czy dla głuchoniemych w Wrocławiu.
Jak to się zmienia?
Nie ma tego.
We Wrocławiu na debacie z Wiceprezydentem z Lewicy, zapomniałem jak się nazywa,
przyznał publicznie, kiedy się z nim debatowałem...
Proszę
Pan Kessler, tak.
50% żłobków mogłoby być już zamkniętych.
A czy, my mamy w analizie, jak wygląda ta sprawa generalnie, w skali Dolnego Śląska,
w innych samorządach, czy my myślimy o tym?
Pokazujemy to albo analizujemy, co z tym będzie?
Kolejna sprawa majątku, ja o tym mówię, czyli z demografią.
Prosiłem państwa, tak świetnie powołałyście, panie te, ja przychodzę,
chyba dwa razy byłem na komisji tych równoprawni, prawda?
Pani Ewa, tak, pani z Lewicy też popiera, Kasia, wszyscy widzieliście.
Zadałem fajne pytanie, a mianowicie, żebyśmy zaapelowali do rządu o to,
żeby było zrównanie wieku emerytalnego dla mężczyzn, dla kobiet.
Nawet się pani podoba, Katarzyno, cieszę się,
bo pani z prawicą i z lewicą się dogaduje.
Ponad podziałami.
Teraz sprawa generalnie tak, demografia była, sprawa zarządu...
Aha, proszę państwa, mamy bardzo dużo majątku.
No jak ktoś powiedział, że jesteśmy bogaci, no bo jak mamy budynki,
mamy ziemię, mamy szpitale, to jesteśmy bogaci.
Ekonomiczne, podstawowe pytanie.
Państwu mówiłem, że też nie jestem tylko teologiem, ale ekonomistą.
Ile jest warty budynek, jakikolwiek budynek na Dolnym
Śląsku, tyle jest warty, ile ktoś za niego zapłaci.
A my mamy bardzo dużo, panie Marszałku, budynków, które stoją świecą pustkami.
Ja to panu mówiłem, nie ma takiej analizy, jak one są
wykorzystywane, ile tak naprawdę nas kosztuje utrzymanie.
Powiem przykład ze swojego terenu, DODN w Jeleniej Górze.
Tam tysiące ludzi było w 90-tych latach.
Moja siostra studiowała polonistykę.
Ja tam wynajmowałem pomieszczenia, szkołę językową.
Przyjechałam parę tygodni temu, pusto.
To są majątki, które czekają,
tam tak naprawdę trzeba robić dach, potężny dach, mansardowy.
Apelowałem wiele razy do zarządu, zróbcie inwentaryzację tego, tych
wszystkich budowli i zastanówcie się, czy one jeszcze, czy moglibyśmy je jak
najszybciej, póki jeszcze ktoś to by zainwestował, kupił.
Bo my to będziemy, kolejne samorządy za 5, 10, 15 lat będą musiały ponosić potężne koszty.
Nie róbmy tego im.
Co można, dajmy chociażby na rynek prywatny, no niech ktoś ma, ale nie my,
Bo przed nami wielkie programy demograficzne, o nich też powiem,
też nie myślimy o tym, jak my jako samorząd będziemy reagowali na osoby
kalekie, schorowane, z depresją, bo to wszystko jest przed nami.
Rak, nowotwór wiemy, tutaj na pewno pan lekarz jest z nami, powie, to jest dżuma.
Ale nikt nie mówi chociażby o depresji.
Nie ma chociażby takiej sytuacji, jak wiele młodzieży
ma różnego rodzaju problemy i to w szkołach.
Ile mają problemów samobójczych, to narasta.
To jest stan województwa, stan mentalności, stan świadomości i stan w ogóle zdrowia.
Też nie ma tego przedstawionego.
No i przede wszystkim sprawa naszych spółek.
Koleje Dolnośląskie, wiadomo, rozwijają się, ale cały czas jestem zasmucony tym,
że chociażby taka spółka, jak inwestycja, którą bardzo popierałem w poprzedniej
kadencji, bo to jest można powiedzieć dziecko pana Marszałka Przybylskiego,
inwestycja, która była robiona za naszej
współpracy, czyli na Polanie Jakuszyckiej.
Albo ona rozwinie się bardzo szybko, do tego stopnia, że będzie to całoroczna,
ale przenosząca stały dochód, musi się finansować, bo jeśli nie,
to będzie jedna z głupszych inwestycji na krańcu Polski, które będziemy,
kolejne samorządy będą, tego nikt nie kupi za 5-10 lat.
My musimy zrobić z tego taką perełkę, żeby o tym wiedzieli
wszyscy Polacy i jeszcze do Austrii i do różnych krajów.
Promocja na to musi być bardzo szybka, bo tak naprawdę ona będzie wykładała
kolejnych marszałków, kolejnych radnych za parę lat.
Nie zgadzam się totalnie z czymś, że jeśli my inwestujemy, proszę państwa,
w taką instytucję jak Polana Jakuszycka, że Marszałek wychodzi, czy były,
czy obecny, że to będziemy cały czas dotować.
Tylko 11 minut dopiero.
Okej, ale mam czas i tak dalej.
Dlatego, szanowni państwo, raport trzeba zmienić i trzeba poważnie dyskutować nad
problemami Dolnoślązaków, analizować co, z czego i dlaczego, a nie tylko
przedstawiać tak jak to jest wiele lat, tylko i wyłącznie
tutaj kreseczka, tu rysuneczek, tu jeden do drugiego.
I brakuje chociażby takiego w tym raporcie, żebyśmy robili raport,
ale na przestrzeni, chociażby od kiedy jest samorząd, żebyśmy się cofnęli,
pokazali rzeczywistość, jak to wygląda na przestrzeni 10-20 lat.
Ilu nas ubyło, co z tego idzie, jakie są z tego konsekwencje dla Dolnoślązaków,
bo raport to nie tylko cyfra, ale przede wszystkim czynnik ludzki.
Dlatego bardzo proszę jeszcze raz, jako radny klubu Prawo i Sprawiedliwość,
abyśmy, szanowni państwo, przeszli do debaty i zastanowili się, co możemy zrobić
dla promocji godziny, dla promocji dzietności, bo wszyscy jedziemy na tym samym wózku.
Polska wymiera i będzie wymierała w zastraszającym tempie.
Powiem tylko takie dane, których mam bardzo dużo tych danych, bo się tym interesuje.
W 1985 roku, 84, 86 w Polsce rodziło
się około 800 tysięcy dzieci rocznie, 700 do 800.
W tamtym roku 230.
A jaka perspektywa jest?
Proszę państwa, AI mówi, będzie 100,
będzie umierało 300 tys., rodziło się 100.
Jak to będzie wyglądało u nas na Dolnym Śląsku?
To też państwo, bo my jesteśmy częścią Polski, tak?
Nie mam danych takich, jak wygląda demografia.
Mało tego, powiem więcej, model rodziny, ja dlatego
mówię, nie tylko sprawa demografii, ale modelu rodziny.
Młodzież, która pracuje, dzisiaj jest coraz mniej
zainteresowana zakładaniem małżeństw, stałych związków.
To są wielkie, proszę zobaczyć wśród nas ilu jest kawalerów, panien, ile ludzi,
którzy w ogóle nie mają dzieci.
W tym roku jest 1,0 ileś, ale niedługo będziemy schodzili
na, w dół, czyli będzie 0,5, potem jeszcze będzie mniej.
Korea Południowa jest dobrym przykładem, zobaczcie jak tam się rozmnażają,
mimo że jest bogata.
Fatalnie, narodu już nie ma, szybciej niż nas, no ale to nie ma znaczenia,
bo my ich niedługo prześcigniemy, jeśli nic nie zrobimy w tej kwestii.
Dlatego bardzo proszę, jeśli chcecie państwo mieć nasze poparcie też prawicy,
powołajmy komisję, zaprośmy tutaj fachowców związanych z tymi sprawami
GUS-owskimi, jak to wygląda, jaka jest perspektywa, żebyśmy wiedzieli i to,
żebyśmy przedstawiali do innych samorządów, żeby też się ludzie
angażowali, bo też na Dolnym Śląsku widzę bardzo dużo takiego optymizmu,
ale nie ma realizmu.
Budują przedszkola, nie ma dzieci.
Budują szkoły, gdzie nikt nie będzie chodził.
To będą miejsca widma, dlatego proszę zrobić, panie Marszałku, dobry remanent,
przeanalizować, czy te budowle, które mamy są uzasadnione, czy nie trzeba
ich sprywatyzować, sprzedać, póki jest jeszcze na to jakiś popyt na rynku.
Bardzo dziękuję za uwagę, dziękuję.
- Dziękuję bardzo, Małgorzata Calińska-Mayer.
- Panie Przewodniczący, panie Marszałku, szanowni państwo, jesteśmy w punkcie
dyskusji nad Raportem o stanie Województwa Dolnośląskiego za 2025 rok.
Tak jak już wcześniej zostało wspomniane, ten raport nie odzwierciedla sytuacji
stanu województwa na 2025, dlatego że dane, które tam są podawane, zaczynają się
od roku 2023, 2024 to tak średnio, a są i dużo
wcześniejsze, koleżanka podpowiada, od 2016,
więc tytuł dokumentu nie jest zgodny z treścią.
Raport powinien zawierać analizę wyzwań oraz diagnozę problemów.
Nie za bardzo można znaleźć w tym dokumencie ani jedno, ani drugie.
Ja chciałabym się skupić na bezpieczeństwie.
Jestem przewodniczącą komisji, pojęcie bezpieczeństwa jest dosyć szerokie.
Panie Marszałku, analizując przedstawiony raport o stanie województwa ze szczególnym
uwzględnieniem obszaru bezpieczeństwa, muszę z przykrością stwierdzić,
że dokument ten ma charakter wyłącznie księgowy, a nie analityczny.
Zamiast rzetelnej oceny stanu bezpieczeństwa otrzymaliśmy listę zakupów
i wydatków inwentowych, które nie dają żadnej odpowiedzi
na pytanie o realną ocenę ochrony mieszkańców.
Raport operuje skupiając się na przekazanych środkach,
ale całkowicie pomija wskaźniki ich efektywności.
Jako osoba od lat wnioskująca o wsparcie dla służb mundurowych, oczekuję konkretów.
Skoro dofinansowaliśmy zakup psów służbowych dla policji, to chcę zobaczyć
dane, jak ta inwestycja przełożyła się na wykrywalność
przestępstw, czy liczbę skutecznych akcji poszukiwawczych.
Bez zestawienia jak było, jak jest, wsparcie finansowe pozostaje jedynie
pozycją w arkuszu, a nie realnym wzmocnieniem bezpieczeństwa.
W raporcie czytamy o dotacjach na wyposażenie mundurowe
dla Kampanii Honorowej Komendy Wojewódzkiej Policji.
Pytam zatem, w jaki sposób nowe mundury galowe i wyposażenie reprezentacyjne
wpłynęły na poprawę bezpieczeństwa obywateli?
Czy w dobie realnych zagrożeń stać nas na to, by w rozdziale bezpieczeństwo chwalić
się wydatkami nad ceremonię, podczas gdy te środki
mogły zasilić jednostki pracujące bezpośrednio w terenie?
Rekreacja pod szyldem strategii.
I tutaj kolejnym przykładem braku rozwagi, jest przekazanie blisko
200 tys. zł na zawody strzeleckie dla strażaków ochotników.
Choć integracja jest ważna, to w raporcie o stanie
województwa takie wydatki powinny być poddane surowej ocenie.
Czy te pieniądze nie przyniosłyby wymiernego efektu,
gdyby zainwestowano je w specjalistyczny sprzęt?
Bez analizy wpływu takich zawodów na gotowość operacyjną Ochotniczych Straży
Pożarnych, wydatek ten pozostanie jedynie kosztownym,
hobby, sfinansowanym z budżetu publicznego.
Raport wspomina o wydatku 150 tys. zł w trybie małych grantów,
tak zwany artykuł 19a, dla 15 podmiotów z pominięciem otwartego konkursu ofert.
Niestety, brak szczegółów na co konkretnie poszły te środki
uniemożliwia jakąkolwiek kontrolę społeczną i merytoryczną.
Dla mnie to rozmywanie odpowiedzialności.
Oczekuję transparentności, na jakie konkretne zadania i dlaczego w trybie
pilnym, bo tak trzeba patrzeć na tak zwane dziewiętnastki, wydano te pieniądze.
Bezpieczeństwo Dolnoślązaków to nie tylko to typowe, które jest określone w ustawie,
gdzie tam 13 pozycji jest nałożonych na pana Marszałka do wykonania, ale
bezpieczeństwo to również zdrowie i życie obywateli.
Już to dużo było mówione na ten temat, ale ja z racji tego, że i w Komisji
Zdrowia jestem i od lat, jestem po prostu zainteresowana tym problemem, jestem
w radach społecznych, więc w sytuacji jestem dosyć dobrze zorientowana, więc informację
zobaczyliśmy nawet w dzisiejszej prezentacji krótką, żeby ubyło łóżek w szpitalach.
W raporcie owszem są informacje, do którego szpitala ile tysięcy czy
milionów złotych przekazano na zakup sprzętu, czy remont, czy cokolwiek.
Takie informacje są i tego nie można zarzucić,
stąd mówię, że wydatki raport zawiera.
Natomiast nie ma informacji bieżącej, chociażby na zakończeniu roku 2025,
czego mogą spodziewać się obywatele, jeżeli
chodzi o służbę zdrowia w naszych jednostkach chociażby.
Jak długi okres oczekiwania w kolejkach na zabieg, na operację, na dostanie się do
specjalisty, o ile to się wydłużyło, dlatego że szpitale nie mają środków przez NFZ.
Poruszamy ten temat, bo on jest bardzo ważny, bo tu, na tej sali, w roku 2025,
przez kilka miesięcy Klub Prawa i Sprawiedliwości próbował koalicję rządzącą
w tym Sejmiku uprosić i namówić do tego, żeby podjąć apele do rządu, żeby rząd
zechciał skierować większe środki na teren Dolnego Śląska.
Wiem, że akurat Górny Śląsk się dopominał, uzyskał większe środki.
państwo blokowali każde nasze stanowisko w tej sprawie.
Takie działania uważam negatywnie i one, te państwa
działania, znajdują odzwierciedlenie w informacji jaką mamy.
Dziś może jest odrobinkę inna, ale nie sądzę, że dużo, jaką otrzymaliśmy,
jeżeli chodzi o zadłużenie naszych szpitali przez Narodowy Fundusz,
to jest 123 mln 034 tys. 614 złotych, czyli ponad 123 miliony
Narodowy Fundusz Zdrowia jest winny dwudziestu paru szpitalom, których organem
założycielskim jest Sejmik Województwa Dolnośląskiego.
Wiemy, że jeszcze większe problemy mają szpitale powiatowe, bo się skrzyknęły,
nawet protest zorganizowali, nawet dyrektorzy, bo już są w desperacji.
Także bezpieczeństwo to również jest sprawa migracji.
W raporcie nie znalazłam chyba nic na ten temat, może jakieś słowo nie zauważyłam,
a już za niedługo możemy spodziewać się tego, że Unia Europejska uruchomi pakt
migracyjny i będziemy się mogli spodziewać dużej rzeszy tu napływowych migrantów
z krajów powiedzmy afrykańskich, czy tam z jakiegoś terenu azjatyckiego.
Nie ma też żadnej informacji na 2025 o obecnym stanie, w jakim jesteśmy.
Mamy wiele migrantów, chociażby uchodźców z Ukrainy, ale i z innych krajów.
Powinna być jakaś chociaż przybliżona informacja, ile ich jest, co robią,
gdzie są jakieś środki i diagnoza powinna mieć przedstawioną koncepcję, co
zamierzamy zrobić i jak planujemy w kolejnych
latach, jak się ta fala migracji bardzo zwiększy.
Przepraszam bardzo, ale muszę się troszkę napić.
Stała to sobie wzięłam panie Przewodniczący.
Jak nie była czysta to już nie odwrócę.
Także jeżeli chodzi jeszcze raz podsumuję o sprawę migracji nie znajduję,
a to jest bardzo ważny temat, który też zagraża mieszkańcom Dolnego Śląska,
nie tylko kobietom, ale i wszystkim.
Była mowa również, była mowa również o demografii, o tym,
ja chcę zwrócić uwagę również, kolega wspominał, że coraz mniej się rodzi dzieci.
W większości nawet te informacje dzisiaj przedstawione przez pana dyrektora
faktycznie widzimy, że na obrzeżu dużych miast jest jakby na plusie, bo tam się
jeszcze gdzieś osadzają mieszkańcy, ale pozostała część województwa jest na minusie.
Nie to, że się nie rodzą dzieci, to społeczeństwo się bardzo starzeje,
bardzo się starzeje.
W niedługim czasie możemy się spodziewać, że w tych terenach na południu naszego
Dolnego Śląska ilość osób w wieku 60 plus może się zbliżać do 30 procent.
To też jest sprawa bezpieczeństwa.
W wielu wypadkach te osoby są samotne, nie mają dostępu, bo na ten temat nie ma
mowy, co się planuje, dostępu do domu dziennej opieki społecznej, do DPS-ów,
do innego rodzaju, do jakichś takich przedłużenia opieki, jeżeli osoba starsza,
szczególnie samotna, takich jest duże na południu Dolnego Śląska, jest w szpitalu,
szpital chce już wyrzucić ją, bo to leczenie podstawowe się skończyło.
Nie ma się gdzie podziać.
O tym też nie ma.
To jest problem, który po prostu już spada na nas.
Z jednej strony mało dzieci, z drugiej strony starzejące się społeczeństwo.
Także chciałam zwrócić uwagę na te kilka problemów i podkreślam, raport
nieaktualny, nieadekwatny do sytuacji i nie możemy pozytywnie wydać opinii.
Dziękuję bardzo.
- Dziękuję bardzo pani Przewodniczącej.
Pani Przewodnicząca Magdalena Piasecka, Koalicja Obywatelska, bardzo proszę.
- Panie Marszałku, panie Przewodniczący, panie i panowie radni, ja z szacunku do
państwa nie będę wygłaszała tyrady, będę posługiwała się konkretami.
Jednak zanim zacznę, chciałabym przypomnieć jedną rzecz.
Raport o stanie województwa, szanowni państwo, to opracowanie, u podstaw którego
leży ustawowy obowiązek, który został nam narzucony.
Dodam również, że struktura raportu i to, co się w nim
zawiera, została ustalona tutaj, w tej Izbie w roku 2020.
A przypomnijcie mi państwo, kto wtedy rządził?
Tak, Prawo i Sprawiedliwość.
I to, co się... i Bezpartyjni Samorządowcy, i to, co się w tym raporcie
znajduje, dokładnie odzwierciedlenie mamy teraz w raporcie za rok 2025.
Natomiast chciałabym poruszyć kwestie merytoryczne, bo też tego dotyczy ta
dyskusja, abyśmy skupili się na merytoryce,
dopytali o kwestie, które budzą nasze wątpliwości.
Ja chciałabym zacząć od Polany Jakuszyckiej i zapytać pana Prezesa,
jeżeli jest obecny na sali, a jest, czy mamy do dyspozycji plan rozwoju Polany
Jakuszyckiej uwzględniający oczyszczalnię ścieków oraz rozwój tejże inwestycji?
To moje pierwsze pytanie.
Kolejne dotyczy Dolnośląskiego Centrum Zdrowia
Psychicznego, jeżeli mamy obecnego pana Prezesa.
Wiem, że złożyliście wniosek o dofinansowanie, zresztą wynika to również
z raportu do Funduszu Medycznego na modernizację i poprawę infrastruktury szpitala.
Mam pytanie, czy te pieniądze już są.
Jeżeli nie, to czy dotrą i kiedy ta inwestycja za 45 milionów zostanie zrealizowana.
A moje trzecie pytanie dotyczy inwestycji spółki Inwestycje Dolnośląskie,
która zajmuje się budową nowego budynku Urzędu Marszałkowskiego, a mianowicie,
czy jest gotowe opracowanie o zero emisyjności budynku, bo rozumiem,
że w takim duchu będziemy projektować najnowszy budynek i jaki koszt
przewidywany jest tego budynku i ile osób w tym budynku powinno pracować.
Wracając jeszcze do raportu.
Proszę państwa, brakuje mi tam jednej rzeczy, ale wydaje mi się, że struktura
tego raportu, która została ustalona w roku 2020 nie pozwala
nam analizować pewnych sytuacji jak chociażby demografia.
My słusznie wskazujemy i porównujemy lata 2016-2024 pokazujące jak chociażby
demografia zmienia się na terenie Dolnego Śląska bądź też inne wskaźniki.
Natomiast nie pokazujemy zupełnie rozwiązań.
Wydaje mi się, że ten temat rozwiązań różnych problemów, z którym zmaga się
województwo, nie powinno być zawarte w raporcie, bo macie państwo tutaj rację,
raport jedynie informuje i przekłada to wszystko co zarząd wykonał w roku 2025.
Natomiast być może powinniśmy pochylić się nad analizą głębszą problemów,
które sobie zdiagnozujemy i przygotować rozwiązania,
bo tego ten raport absolutnie nie pokazuje.
Pokazuje jedynie stan faktyczny.
Podoba mi się, że porównywane są oczywiście
lata plus odnosi się do sytuacji w Polsce.
Zatem ja po przeczytaniu tych 270 stron oceniam raport bardzo pozytywnie.
Będę wdzięczna za doprecyzowanie przez panów prezesów tych kilku kwestii,
o które proszę i dziękuję bardzo serdecznie.
- Dziękuję pani Przewodnicząca.
Jeśli ktoś z pań i panów radnych chciałby zabrać głos jeszcze w tej debacie nad
raportem, to proszę się dopisywać do listy, bo zaraz
lista będzie zamknięta przez wyczerpanie listy mówców.
Przez wyczerpanie listy mówców i pan Marszałek
przyjdzie odpowiadać na państwa pytania.
Wówczas już będzie tylko możliwość drugiego głosu na innych zasadach.
Mówimy panie radny Łukaszu o pierwszym głosie.
Zgodzi się pan tak?
Więc bardzo proszę o dopisywanie się.
Teraz mamy pana radnego Sławomira Piechotę.
- Panie Przewodniczący, szanowni państwo, ja chciałbym w jednej
kwestii, która powraca w wielu wystąpieniach i oczywiste jest,
że jest to kwestia jedna z kluczowych dla funkcjonowania
województwa, a zatem stan systemu ochrony zdrowia.
Jest to zadanie i najważniejsze i być może
najtrudniejsze zadanie samorządu wojewódzkiego.
I tu w tej sali wielokrotnie były powtarzane informacje, które jak mam
wrażenie trzeba raz jeszcze powtórzyć, bo oczywiście są obszary, w których
brakuje wystarczającego dostępu do świadczeń zdrowotnych, ale ja nie znam
takiego systemu na świecie, który w wystarczającym i w pełnym zakresie
zapewniałby każdemu dostęp do świadczeń na najwyższym poziomie.
To się nie zdarza nigdzie, również w najbogatszych krajach i uchodzących za
najsprawniej zarządzające tymi trudnymi sprawami, jak choćby kraje skandynawskie,
Holandia, a zatem kraje, które mają ogromne doświadczenie
w budowaniu efektywnego systemu ochrony zdrowia.
Ale niezależnie od tego, jak wielka zmiana dokonała się w ostatnim czasie,
warto zauważyć informacje, które dostajemy tu na bieżąco w tej sali, a więc na
przykład wynik naszych 21 samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej.
Ten wynik za ubiegły rok dla 21 placówek, dla 17 jest dodatni.
To nie jest przypadek i to oczywiście wydaje się, że sama
ta kwestia rachunkowa to jest taka prawie że abstrakcyjna.
Za tymi wynikami stoją ludzie, którzy wykonują codziennie ogromną pracę,
za którą należy się im ogromny szacunek.
Sam jestem przewodniczącym z wyboru Sejmiku, Rady Społecznej Pogotowia Ratunkowego.
Jestem pod dużym wrażeniem jak sprawnie jest
zarządzane to nasze wrocławskie pogotowie ratunkowe.
Ja też jestem pod wrażeniem atmosfery jaka panuje na tych posiedzeniach, gdzie
przecież są przedstawiciele zatrudnionych, przedstawiciele
związków zawodowych i jakie dostajemy raporty.
To jest cały czas bardzo nowoczesna organizacja, która cały czas odnawia swoje
zasoby sprzętowe i jest atrakcyjna dla ludzi, którzy tam pracują.
Jak słyszę o sytuacjach, o interwencjach, które codziennie realizuje Pogotowie
Ratunkowe we Wrocławiu, to przyznam, że często boję się nawet tego słuchać.
A cóż dopiero ludzie, którzy to codziennie wykonują.
W ubiegłym roku 112 tysięcy wyjazdów, 112 tysięcy interwencji i taki pomiar,
który wydaje się najbardziej adekwatny, ilość skarg, 111 skarg, 112 tysięcy
wyjazdów, 111 skarg, przy czym najczęściej i nad tym cały czas, mimo tej minimalnej
śladowej skali, pracuje Pogotowie, bo wiele tych skarg uznaje się,
że wynikają z niewłaściwej komunikacji między zespołem, który przyjeżdża udzielić
pomocy, a pacjentem, który przecież wzywając Pogotowie oczywiście jest
w stanie ogromnego stresu i ogromnego napięcia.
A zatem na konkretnych przykładach widać, jak wiele
dobrego dzieje się w naszej dolnośląskiej ochronie zdrowia.
Inna taka placówka, być może mniej znana, ale którą miałem okazję poznać i teraz
jestem pod wielkim też wrażeniem dokonującej się tam
zmiany, Szpital Rehabilitacyjny w Janowicach Wielkich.
To naprawdę placówka, która funkcjonuje w bardzo starym budynku, który jest bardzo
trudnym obiektem do zapewnienia wysokiego poziomu świadczeń rehabilitacyjnych.
A jednak zespół, który od kilku lat buduje, Dyrektor Dyjur, umie w sposób,
no z taką pasją, zaangażowaniem, tego nie oddadzą żadne liczby,
żadne proste cyfry.
Ten szpital w Janowicach Wielkich, tam niedaleko Jeleniej Góry, to jest moim
zdaniem niezwykle cenna placówka, która przyjmuje bardzo
trudnych pacjentów, najczęściej pacjentów neurologicznych.
I tam też dokonywane są w ostatnich latach ogromne inwestycje.
I wreszcie placówka, o której tu słyszymy wielokrotnie, zwłaszcza na posiedzeniach
komisji, budowane Dolnośląskie Centrum Onkologii i Hematologii.
To naprawdę jest niezwykle wartościowe, cenne przedsięwzięcie i to, że ono się
udaje, to jest też efekt konsekwentnego, od lat realizowanego działania.
I tu myślę, że też warto to dostrzec, tą konsekwencję, różnimy się, spieramy
się, ale dobrze, że ta inwestycja zaczęta
wiele lat temu jest konsekwentnie realizowana.
Pan Marszałek Krzyżanowski, pan Marszałek Przybylski, teraz jest to na finiszu i ja
jestem pod wielkim wrażeniem, jak takie wielkie przedsięwzięcie, same pieniądze,
półtora miliarda już robią wrażenie, ale te pieniądze same nie zbudują tego szpitala.
Tam trzeba ludzi.
Jak patrzę, jak ogromny jest ten zespół zaangażowany w budowę tego szpitala.
Jak rozmawiałem z panem Zbigniewem Maćkówem, że sam jego zespół projektowy
liczy 140 osób, to ile tam ludzi pracuje na tej budowie, jakiej trzeba
umiejętności, żeby budować właściwe relacje i żeby
ta budowa w takim tempie posuwała się naprzód.
I wiele wskazuje na to, że nie tylko o czasie, ale że
nawet przed tym planowanym czasem zostanie zrealizowana.
Wiemy, jak bardzo tego tu we Wrocławiu i na Dolnym Śląsku nam od lat brakowało.
A więc umiejmy doceniać to, co osiągnęliśmy również
po to, żeby mieć siły na te nowe przedsięwzięcia.
Umiejmy doceniać te inwestycje i ludzi, którzy w tych placówkach codziennie ciężko
pracują, bo te efekty to jest owoc ich konsekwentnej pracy.
I niech mają poczucie, że w tej konsekwentnej ich
pracy samorząd wojewódzki takich ludzi wspiera.
Dziękuję.
- Dziękuję bardzo panie radny.
Przyjdzie mi udzielić sobie głosu, ale jest taka formuła, że może to
prowadzący obrad uczynić, więc pan radny Łapiński.
Element, panie Marszałku, szanowni państwo radni, którego
rzeczywiście w tym raporcie nie znalazłem,
a powinien się znaleźć i dotyczy on demografii.
Szkoda, że nie ma wielce sympatycznego radnego czy przewodniczącego Kredkowskiego
teraz z nami, bo jest program leczenia niepłodności in vitro.
Jest to program, który z budżetu państwa od 1 czerwca 2024 roku jest finansowany.
Pamiętacie państwo poprzednią kadencję, kiedy panie radne i radni opozycji wówczas
bardzo mocno zabiegali o to, żeby w czasie, kiedy rząd Prawa i Sprawiedliwości
nie chciał finansować tego programu z budżetu państwa, to samorządy przejmowały
na siebie ten obowiązek dbania o osoby, które tradycyjnymi metodami prokreacji nie
mogą doczekać się potomstwa, więc aby to samorząd
województwa także wspierał procedurę in vitro.
Wówczas powoływaliśmy się na przykład Wrocławia, który taki
program od 2018 roku realizował i finansował, do 2023 roku
na świat dzięki temu programowi przyszło 300 dzieci.
Jak było w roku 2024, albo jakie są statystyki późniejszego funkcjonowania
procedur in vitro już finansowanych z budżetu państwa, nie znamy tych statystyk,
a wiemy, że w kraju dzięki programowi, który został zaprojektowany na lata 2024
-2028, a wydatki roczne to jest pół miliarda, to jest 500 mln zł,
a w 2025 roku przeznaczono na ten cel 600 mln zł, na świat w styczniu tego
roku przyszło dziesięciotysięczne dziecko, czyli już 10 tysięcy młodych Polek i
Polaków przyszło na świat dzięki finansowaniu metody in vitro.
Chcielibyśmy wiedzieć, i z raportu powinno to wynikać,
jak te statystyki są liczone dla Dolnego Śląska.
To, mówię z pamięci, 5023 dzieci płci męskiej i 2032 dziewczynki urodzone dzięki
procedurze in vitro finansowanej z budżetu państwa.
Ponad prawie 24 tysiące klinicznych ciąż, to jest efekt tego programu.
Ile z tego jest nowych Dolnoślązaczek urodzonych, ile jest urodzeń nowych
Dolnoślązaczek i Dolnoślązaków w raporcie nie przeczytaliśmy.
Oczywiście niestety w tamtej kadencji, Andrzeju, głosowałeś przeciwko wnioskom
Koalicji Obywatelskiej, których celem było zwiększenie demografii przez wsparcie par
starających się o potomstwo dzięki metodzie in vitro.
I niestety te lata 2015, 2016, 2023, kiedy rządziliście, tego wsparcia nie było.
Dziś możemy się cieszyć z 10 tysięcy młodych Polek i Polaków,
24 tysięcy ciąż dzięki tej metodzie.
Ale w raporcie chcielibyśmy wiedzieć jak ten program, jak
to wsparcie wspiera prokreację i demografię Dolnego Śląska.
Dziękuję bardzo.
Bardzo proszę panią Przewodniczącą Monikę Włodarczyk.
-Dziękuję panie Przewodniczący, Panie marszałku, Zarządzie
i szanowni państwo radni.
Czasy się zmieniają, koalicje się zmieniają, karawana jedzie dalej,
to znaczy opozycja krytykuje, ma prawo.
Rzecz w tym, że to opozycja, dzisiejsza opozycja przygotowała nam ten paszkwil
w postaci Raportu o stanie Województwa Dolnośląskiego.
W kadencji 2018-2024, ja pamiętam debaty tu na tej sali, które domagały się,
też ustami oczywiście opozycji ówczesnej, domagały się konkretów, świeżych
informacji, bo w 2020 roku dostawaliśmy informację z 2018 roku, w 2021 z 2019,
a w COVID-zie otrzymaliśmy informację z 2020 roku.
I wtedy też ówczesny Przewodniczący Sejmiku grzmiał na nas, radnych
opozycyjnych, którzy zadawali merytoryczne pytania, uspokajał, pouczał, że nie ma
innej możliwości odsyła nas do GUS-u, bo GUS nie ma innych narzędzi do tego,
by pozyskać informacje aktualne.
I żadna siła na Dolnym Śląsku w strukturach Urzędu Marszałkowskiego,
czyli IRT, które dzisiaj dokładnie tymi samymi ludźmi robi ten raport.
Można powiedzieć, że dzisiaj dostajemy raport, który tak bardzo krytykujecie
państwo, który jest obrazem waszego czasu funkcjonowania w koalicji z Bezpartyjnymi
Samorządowcami, więc powinniście być zadowoleni,
bo oceniamy wasze efekty pracy w tym raporcie.
I tak, faktycznie raport jest niedoskonałym narzędziem.
Chciałabym, żebyśmy tu jako radni bardziej się zastanawiali nad tym, co zrobić,
żeby raport był aktualny, dostrzegał współczesne wyzwania we wszystkich
obszarach, za które samorząd województwa jest odpowiedzialny, dostrzegał nowe
zjawiska, te z którymi dziś mierzy się Polska, z którymi mierzy się dziś Europa.
Mniej interesują mnie wielominutowe tyrady na temat waszych doświadczeń,
bardziej interesuje mnie realna diagnoza regionu i myślę, że naszych widzów także.
I chciałabym tylko powiedzieć, że oczywiście, że punkt widzenia zależy od
punktu siedzenia, my dziś bronimy raportu, wy
krytykujecie, w poprzednich latach było odwrotnie.
Zastanówmy się, czy jesteśmy gotowi, by podnieść taki wysiłek merytoryczny,
by przygotować narzędzie będące raportem lub wstawiać w to informacje, które będą
realnie odzwierciedlać sytuację regionu, dostrzegać nowe zjawiska, nowe wyzwania,
wszystkie problemy, z którymi się boryka region, ale nie tylko region,
bo cała Europa także ma te problemy i związane z demografią i z wyludnianiem
i z kwestią podejścia do różnych kwestii związanych z politykami Dolnego Śląska.
Takiej debaty oczekuje w tym miejscu, a nie tego, jak raport jest paskudny,
zły i niedobry, albo czego w nim brakuje, bo on jest dalece niedoskonały.
On jest zwykłym, prostym narzędziem, które to wy zaproponowaliście Dolnoślązakom.
Dziękuję bardzo.
- Dziękuję bardzo pani Przewodniczącej.
Kolejne zgłoszenie Pan Andrzej Kredkowski, druga wypowiedź,
a więc już nieco krótsza panie Przewodniczący, tak?
Ale proszę, to moja prośba.
- Panie Przewodniczący, pana prośba zostanie spełniona oczywiście,
tylko przypominam, że nie ma czegoś takiego ile czasu w drugiej, tak jak mamy
tu normalnie, mogę mówić godzinę i pół i tak wygląda rzeczywistość.
Panie Marku, cieszę się bardzo, że pan powiedział o in vitro i przypomniał
moje stanowisko w tej sprawie, że głosowałam i zachęcałam, aby przede
wszystkim taki program nie istniał w ogóle.
Wie pan z czego to wynika?
Z mojej głębokiej świadomości i wiedzy biologicznej.
Na maturze byłem akurat, zdawałem między innymi biologię.
Życie ludzkie rozpoczyna się od momentu poczęcia i każde życie ludzkie jest święte.
Trzeba je chronić, czy to jest drugi dzień, czy to jest wygoda, czy to jest
pierwszy tydzień, czy piąty, czy dziesiąty.
Jestem głęboko wierzący i świadomym katolikiem, dlatego moralnie nie zgadzam
się na powoływanie do życia, chociaż in vitro w pewnym momencie jest też możliwe
dla mnie, nawet moralnie, jeśli powołamy do życia cztery, sześć zarodków
i wszystkie wprowadzimy w miejsce, gdzie będą mogły się rozwijać.
Natomiast jeśli je zamrozimy, albo sprzedamy, albo coś innego,
to jest absolutnie niezgodne w ogóle z czymkolwiek.
I to nie dotyczy tylko katolików chrześcijan, ale i również muzułmanów wszystkich.
A to tak naprawdę w świecie dzisiaj 30% i 30 to jest 60% ludności ma zdanie takie,
jak ja mówię teraz, albo powinno mieć, chyba, że nie są świadomi o czym mówimy.
Natomiast ja chciałem powiedzieć o tych, sprawdziłem jak od tego czasu,
8085 osób w ten sposób powołane zostało do życia.
Dziewczynki i chłopcy [niezrozumiałe].
Nie ma informacji w internecie, ile zostało zamrożonych, co się z nimi
dzieje, czy będą kiedykolwiek powołane do życia.
To jest raz.
Natomiast powiem panu o tym bardzo ważne, co jest w demografii.
W 2023 roku 272 tysiące, w 2024 252 tysiące, w 2025. 238 tysięcy.
Ja już dzisiaj mogę w szóstym powiedzieć, że będzie około 210, potem będzie dalej, dalej.
Proszę państwa, samo in vitro nie jest wyjściem na demografię.
Dlatego proszę państwa, i się cieszę, że pan Marek akurat tak podchodzi do
życia, pan Przewodniczący, natomiast zacznijmy, powołajmy podkomisję,
nie bójmy się tej rozmowy, powołajmy różnych ekspertów.
Zastanówmy się, tutaj mówię też do kolegi Barczyka,
który jest odpowiedzialny za Komisję Zdrowia.
Możemy to w ramach Komisji Zdrowia, ale też dla wszystkich.
Zacznijmy tym tematem się interesować, bo nas czeka normalna zagłada.
I to każdy matematycznie wie, to nie jest jakaś filozofia albo demagogia.
Jeśli byśmy zamknęli oczy, a będzie tak jak jest, za 100 lat nas nie ma.
To jest taka piosenka, tak, "co wypijemy to dla nas, bo za 100 lat nie będzie nas".
Tak wygląda rzeczywistość.
I dobrze, że pan tutaj mówi o tym, trzyma się oczywiście z tym powoływaniem,
ale zacznijmy mówić o demografii, tak jak pan na serce
też i oczy i matematyka podpowiada, poważnie o tym.
Emerytury, ochrona zdrowia.
Jak wygląda, proponuję państwu, tutaj rozmawiałem z panem Cezarym
Przybylskim, świetny reportaż z Polsatu-u, chyba z 2005 roku.
Postęp po szwedzku, zobaczcie jak fajnie redaktorzy z tej telewizji przedstawili
rzeczywistość, chyba 45 minut, jak tam wygląda rodzina.
Ja wtedy jak to oglądałem, pokazywałem młodzieży, to mi się włosy jeżyły.
Ale niestety ten model rodziny, ten sposób podejścia do rodziny
już jest w naszych domach, w naszej świadomości.
My jako naród się zatraciliśmy w raporcie,
proszę państwa, w analizie i w perspektywie.
Oczywiście, jeśli jest to, pani Moniki nie ma.
Ja nie mówię, że tamta, że to co było wcześniej, 4 lata temu, ten raport z 20 roku,
że on musi tak trwać, trzeba się dostosowywać.
Bardzo proszę, zmieniajcie to.
Ja popieram, ale w raporcie, jeśli w analizie trzeba obserwować, patrzeć,
ale też dawać nadzieję albo perspektywę, co zmieniać.
Ja nie tylko suche, mniej, mniej, mniej, mniej, topimy się, umieramy,
pa, pa, pa, pa, ostatni zamykam drzwi, bo mnie to nie dotyczy.
I dlatego tak wygląda sprawa.
Jeszcze raz, kolejny raz, chyba będę do końca, jeśli
państwo nie podejmiecie, ale ja mam czyste sumienie.
Tak jak Inka mówiła na końcu, napisała, babciu zachowałam się jak trzeba.
Ja z perspektywy nauczyciela, pedagoga, obserwujący na co dzień młodzież,
bo ja pracuję 27 lat z młodzieżą, od 16 do 20 roku życia.
Ja widzę tę zmianę.
Chcę się tym podzielić na komisji.
Jak wygląda sprawa?
Ona wygląda, no nie fatalnie, ona dramatycznie wygląda.
Demograficznie, w perspektywie, nawet mogę się z państwem podzielić tym,
żebyście też państwo wiedzieli, zainteresowanie
płcią przeciwną tak spada, że się w głowie nie myśli.
To jest niepokojące.
Proszę?
Nie rozumiem.
Ludzie młodzi nie chcą być w związkach.
Czyli rodzina nam się wali.
Ja pamiętam wypowiedzi Jana Pawła II o perspektywie o rodzinie.
To było kierowane w latach 80., 90. do Francji.
Myślę, matko, co on gada?
U nas wszystko jest okej, ale to się zmieniło.
Proszę zobaczyć, jak wyglądają miasta francuskie.
Jak jest bezpiecznie na tych ulicach, jak jest przyjemnie wieczorem chodzić.
W niemieckich, w holenderskich, w belgijskich.
U nas jeszcze tego nie ma, ale to już jest.
Właściwie nie ma, ale to już jest.
W perspektywie 10-15 lat.
Popatrzmy się, obserwujmy.
To, co było piękne na zachodzie 30 lat temu, to
dzisiaj popatrzcie, to jest całkiem inny zachód.
Berlin Zachodni z moich czasów, kiedy jeździłem w 90. latach,
to nie jest ten Berlin Zachodni.
To jest Berlin niebezpieczny, a nie zachodni.
To nawet nie można powiedzieć wschodni, bo dzięki Going
Global, tu kolega krytykuje, ale wiemy, jak wygląda Azja.
Tam jest bezpiecznie o każdej porze i w każdym prawie, znaczy w tych miastach,
mówimy, chińskich, japońskich, gdzie jeździmy.
Natomiast tutaj nam się szykuje bardzo trudna sytuacja demograficzna,
społeczna, bo to nie tylko chodzi o brak dzieci,
ale o tym, co się będzie działo na ulicach.
Pustka, beznadzieja, ilość jak...
Proszę państwa, czy wy w ogóle wiecie, że we
Francji, mój przyjaciel jest ratownikiem medycznym,
cały czas pracuje, dwudziestu ilu tam się przyjaźnimy, paru lat.
Jeździ, opowiada, jak wygląda, do jakich się ludzi jeździ.
Jak się to zmienia chociażby, kto woła o pomoc.
Ale proszę państwa, on dobrze wie, we Francji są służby, które nie jeżdżą
tylko i wyłącznie jako ratownicy, tylko jadą
pozostałości po ciele rozłożonym zbierać, tak?
Skąd ludzie wiedzą?
Dlatego, że już kilka dni nie otwierał, albo domofony, mają różnego rodzaju czujki,
bo nikt nie wychodził na korytarz z tego pokoju, no to już z tego mieszkania,
to wiadomo, lodówka, może klimatyzacji nie włączył.
To są problemy przed Polską, przed naszym narodem.
I w ogóle, najgorsze jest to, tutaj pan ten Zathey nie ma go dzisiaj,
ja już nie raz do niego mówię.
Nie, to tylko rząd się ma tym zająć.
Nie zgadzam się z tym.
Nie rząd, ale samorząd.
My też jako Sejmik, jako Dolny Śląsk powinniśmy
o tym mówić, bo nikt z nas nie załatwi.
Jeśli my nie zaczniemy o tym rozmawiać, może zaciekawimy
innych i zaczniemy odważnie o tym w problemach mówić.
Nigdy nie było przez najbliższe lata,
pamiętacie, jak państwu tu krytykowałem, i się śmiałem z tej perspektywy promowania
Marszałka do Karpacza, no nie, i tak dalej, różne rzeczy.
Zarząd się rewelacyjnie promuje.
Ale czy widzieliśmy przez te wszystkie lata, i tu do pana Przybylskiego,
do poprzednich lat, promocje rodziny, dzietności, radości, programach.
Ja państwu powiem tak, najmniej, najbardziej, jak mówimy
o ochronie środowiska, zwierzęta się świetnie chroni.
Dba się o jeżyki, do wilków nie można strzelać,
tylko można mordować ludzi w różny sposób.
I to jest zatrważające.
Jeśli państwo tego nie czujecie,
no to będzie jak będzie.
Przynajmniej powinniśmy, postarać się coś w tej sprawie nawet posłuchać.
Bo jak nic, i potem będzie to co będzie.
Dziękuję.
- Dziękuję bardzo panu Przewodniczącemu.
Tak, Marszałek zawsze może poprosić o głos.
Bardzo proszę, panie Marszałku.
Tak, planowana jest przerwa higieniczna,
tylko chcę, żeby jeszcze debata się toczyła.
Ja mam taki, szanowni państwo, drodzy...
- Higieniczna. Nie, proszę kontynuować.
Proszę kontynuować panie Marszałku.
- Dziękuję panie Przewodniczący.
Drogie koleżanki i koledzy radni, dzisiaj bardzo ważna sesja i słuchamy
opinii na temat raportu o stanie województwa, ale również opinii o różnych
procederach, o różnej sytuacji, która ma w Polsce miejsce.
I o ile część z tych uwag jest naprawdę mocno inspirujących i na pewno bardzo
poważnie weźmiemy sobie je do serca, to mam wrażenie, że często wybrzmiewa
tutaj jakaś taka demagogiczna chęć zabłyśnięcia, zszokowania opinii
publicznej, zamiast trzymać się po prostu faktów.
I ja bym tylko chciał krótko do ostatniej wypowiedzi mojego kolegi Andrzeja
Kredkowskiego, który taką kasandryczną wizję sytuacji w naszym kraju roztoczył,
która jest absolutnie nieprawdziwa, bo jeżeli chodzi o statystyki przestępstw
i generalnie bezpieczeństwa na ulicach, to w ostatnich dekadach wykazuje się
wyraźną tendencję spadkową, osiągając pułap
niemal dwukrotnie niższy niż na przełomie wieków.
To wtedy, kiedy pan do Berlina jeździł.
Jednocześnie zauważalny jest spadek przestępczości kryminalnej.
Jednocześnie... trochę mówiliśmy.
Przestępczość ogółem w 2000 roku policja notowała
ponad milion sto tysięcy przestępstw rocznie.
Liczba ta spadła do poziomu 810 tysięcy w 2023 roku
i generalnie ma dalej tendencję spadkową.
Ja tylko krótko, bo to jest jeden z przykładów, kiedy nie odnosząc się do
faktów, możemy naprawdę różne bzdury tutaj opowiadać.
Natomiast jeżeli chcemy rzetelnie oceniać dokument, jakim jest raport i generalnie
sytuację na Dolnym Śląsku, to mój apel jest taki, aby też przedstawiać rzetelne
dane, które są ogólnie dostępne i weryfikowalne.
I wtedy ta polemika, ta debata ma naprawdę sens, a nie tylko, mam wrażenie,
jest taką chęcią takiej krytyki, nie do końca uzasadnionej, niepodpartej faktami.
Dużo, dużo prościej wtedy będzie nam się ze sobą komunikowało.
Bardzo dziękuję.
- Szanowni państwo, ponieważ jeszcze jest sześciu mówców zgłoszonych, jeszcze będą
odpowiedzi Zarządu i tu słuszna uwaga, pani Przewodniczącej Calińskiej-Mayer,
że ta przerwa, że tak powiem, higieniczna się w tej chwili powinna odbyć,
więc ogłaszam do godziny dziewiętnastej przerwę,
a państwa radnych zapraszam do pokoju z szafkami.
Do godziny dziewiętnastej.
(przerwa)
- Ponieważ stwierdzam, że na sali jest kworum
osiemnastu radnych, a w tej chwili już nawet więcej.
O, już przychodzi klub Koalicji Obywatelskiej, PIS-u, także możemy wznawiać obrady.
Proszę się jeszcze raz zalogować za pośrednictwem urządzenia.
Trzeba przypomnieć, że jest się na sesji.
I proszę o listę mówców.
Z tego, co pamiętam, to pani radna Magdalena Brodowska
była na liście pierwsza do wypowiedzi.
Bardzo proszę, pani radna.
Nie szkoda czasu, ale szanujemy czas i pani radna
jest na liście pierwsza do dyskusji po przerwie.
Włączyć, proszę.
Nacisnąć tam czerwony przycisk z jednej i drugiej strony.
- Witam szanownych radnych i wszystkich obecnych na sali.
Po wznowieniu obrad trudno będzie rozpalić teraz emocje
do takiej temperatury, z jaką opuszczaliśmy tę salę.
Niemniej dyskusja ma być rzeczowa.
Postaram się do tego kryterium dopasować.
Otóż moje wystąpienie sprowokowało wystąpienie pana Marka Łapińskiego.
Pan Marek Łapiński w tonie bardzo podniosłym eksponował walory, zalety
programu in vitro, który od kilku lat jest wdrażany...
Najpierw wdrażany był za pieniądze samorządowe z powodu sprzeciwu rządu,
a w tej chwili finansowany jest przez państwo.
To wystąpienie pana Marka pokazuje, że wartość jaką jest demografia,
że to, że dzietność jest bardzo ważna nie tylko dla samorządu, ale dla kraju,
ona ubrana została w ideologię.
A ja mam propozycję, żebyśmy nie wyśmiewali tego tematu, tak jak to robią
niektórzy radni.
Nie będę wymieniała nazwisk.
Wyśmiewanie polega na tym, że bagatelizuje się problem, że mówi się o tym,
że nie jest on jeszcze to zjawisko, nie ma jeszcze charakteru katastrofy.
Jednak jeżeli uczciwie popatrzymy na to, co się dzieje, nie na statystyki,
które są konstruowane w taki sposób, żeby pokazywać tylko fragmenty naszej
rzeczywistości i od zadanych pytań statystycznych takie też padają
odpowiedzi, czyli upraszczając statystyki to, co najciekawsze ukrywają.
Ale do rzeczy, demografia.
Mam propozycję, ponieważ w moim przekonaniu żaden program in vitro,
nawet pokazany w tysiącach urodzeń, to jest jakiś margines.
Nie chcę mówić, że to jest margines, który dotyczy stanów chorobowych.
On wynika z pewnych decyzji społecznych i kobiet, i mężczyzn.
Pewne decyzje odkłada się na późniejszy okres życia,
a to z kolei łączy ze sobą różnego rodzaju obciążenia biologiczne.
Ja, jako przedstawiciel opozycji, jako polityk prawicy, uważam i chcę to
powiedzieć głośno z tego miejsca, że ten program jest społecznie szkodliwy,
ponieważ pomija aspekty etyczne.
O tym się nie mówi.
Etyka nie jest tematem modnym w polityce.
To nie przynosi nam punktów w głosowaniach w czasie wyborów.
Przeciwnie, obciąża nas.
Natomiast aspekty etyczne dla co najmniej połowy społeczeństwa są na tyle istotne,
że wykluczają pewnego rodzaju rozwiązania.
Dlatego proponuję naprawdę z refleksją zastanowić się, czy takie programy jak
finansowanie in vitro, które pomaga osobom chorym, być może w jakiś sposób słabym,
które nie mogą w sposób samodzielny dokonać tego cudu, czy te programy
rzeczywiście są wspomagające dla demografii.
Otóż nie.
To jest jeden z programów leczniczych, marginalny.
Jeszcze raz to powiem.
Nie ma znaczenia dla demografii.
Nie interesują nas urodzenia w tysiącach.
Interesują nas urodzenia w setkach tysięcy.
To ma dopiero znaczenie.
Nie odnosiłabym się ani do zjawisk europejskich,
ani światowych, ponieważ jestem radną samorządu.
Obchodzi mnie tylko mój teren, moje 2,5 miliona mieszkańców naszego Dolnego Śląska.
Jako przedstawiciel samorządu czuję się prawie tak jak rząd państwa.
Jesteśmy rządem w tym województwie.
Jako rząd jesteśmy zobowiązani do opracowania takich polityk, które nie będą
ani specjalnymi komisjami, ani politykami,
które są skierowane wyłącznie na dzietność.
Tylko uważam, że w kolejnych okresach tej kadencji nawet powinniśmy myśleć o każdej
polityce województwa w taki sposób, żeby zawierała ona wątek skierowany,
czy żeby ten wątek brał pod uwagę właśnie zwiększenie dzietności.
I teraz powiem coś, co być może wielu radnym się nie łączy w całość.
Nawet pomysły, o których mówi pan radny Mróz, te związane z rozwojem południowych
części naszego województwa, te związane z budową, czy z polepszaniem infrastruktury
tamtej części województwa, to to są także programy pro demograficzne.
Bo bez infrastruktury nie będzie zamieszkania żadnych terenów.
Jeżeli tereny będą niezamieszkałe, wyludnione, no to i ta
demografia będzie leżała w tamtych częściach województwa.
Ale to są rzeczy oczywiste.
Teraz może przejdę do innych głosów radnych, ponieważ występuje
już prawie na końcu tej dyskusji nad stanem województwa.
Faktycznie pani radna Piasecka podniosła, że mają to być wypowiedzi, czy opinie,
czy dyskusja, która ma się odnosić do tego jednego aktu.
Ten akt, który ma podsumowywać działalność ostatniego roku,
aktywność, czy sukcesy zarządu, ale także pracy radnych.
I faktycznie, tylko w tych dwóch zdaniach pani Piasecka
odniosła się do tego sprawozdania w sposób merytoryczny.
Bo już kolejne pytania wskazały, że jednak, przepraszam za wyrażenie, odpłynęła.
Zadała pytania spółkom, pytania na tyle szczegółowe, że w
moim odczuciu nadają się te pytania wyłącznie na komisję.
Nie zadajemy takich pytań na sesji, która ma podsumowywać coś, ma prowadzić do
wniosków uogólnionych, jednak nie powstrzymała
się, nie wyszła z roli, zadała pytania.
I teraz pani z kolei Włodarczyk, nieobecna w tej chwili, ta również
w podobnym charakterze, w podobnej konwencji skrytykowała rządy PiS-u, czy prawicy,
czy grupy radnych, którzy w tamtym okresie stanowili
zarząd, który wykonywał pracę w tym Sejmiku.
W ten sposób, że to my jesteśmy winni temu, czemu teraz musimy poświęcić czas.
Ale chcę powiedzieć i pani Włodarczyk, i wszystkim pozostałym radnym,
że same zapisy regulaminu, czy jakakolwiek
uchwała, to są wyłącznie wskazówki, wyłącznie rama.
I teraz od koalicji rządzącej zależało, i zrobiła to tak jak potrafiła,
zależy treść tego aktu.
Chcę na koniec powiedzieć, że ta dyskusja, mimo tego, że w moim odczuciu jest w
pewnym sensie jałowa, ponieważ właściwie co ona zmienia?
Jeżeli pan Wicemarszałek Rabczenko mówi, że tylko rzetelne dane z raportu
i odniesienie się do nich jest tą prawdą, tym sednem, do
którego powinniśmy się odnosić, no to tak właśnie nie jest.
Dlatego, że ta dyskusja to jest nasza ocena, nasz subiektywny obraz tego,
z czym mamy do czynienia na zakończenie pewnego okresu.
I nawet jeżeli ustawa określa jakieś ramy tego
aktu, to jednak my jako radni poświęcamy ten czas.
On nie jest stracony, bo on właśnie pokazuje, jakie
wnioski wyciągamy po tym okresie, który został zakończony.
Jeszcze raz namawiam państwa, bo tylko bardzo mała grupa radnych zabiera głos,
a jednak mamy już trzeci okres, rozpoczynamy trzeci okres tej kadencji.
Mam wrażenie, że reszta radnych jakby niespecjalnie
poświęca uwagę, ani swój czas na to, nad czym pracujemy.
Po prostu ich obecność tutaj im w zupełności wystarczy.
A właśnie ten moment, zakończenie okresu,
jest czasem, żeby powiedzieć swoje refleksje, dojść do jakichś wniosków
po okresie naszej pracy i po prostu wyjść na tę mównicę i powiedzieć,
bo my w kolejnych okresach być może będziemy mieli taki wpływ na pracę zarządu,
że rzeczywiście problemy, które nas nurtują, być może uda nam się przeprowadzić,
a powoływanie kolejnych komisji, które proponuje pan Kredkowski, moim zdaniem, mija się z celem.
Należy pracować w każdym obszarze, w kierunku tego problemu, który jest
największym problemem naszego województwa, czyli naszą tą właśnie demografią.
Każde rozwiązanie powinno mieć na końcu taką myśl, czy ono służy demografii,
czy ono służy dobru rodziny.
Dziękuję.
- Dziękuję bardzo pani radna.
Ponieważ na podstawie paragrafu 54 ust. 2
prowadzący obrady jest zobowiązany do zwrócenia uwagi
radnemu w przypadku wypowiedzi, w której dopuszcza się m.in. pomówień,
zwracam pani uwagę, że nazwała pani rodziców, którzy starają się o potomstwo
metodą in vitro, osobami słabymi i oczekuję,
że pani te osoby przeprosi za to sformułowanie.
Są to osoby zdrowe i osoby, które mają pełne prawa być szanowane w społeczeństwie.
Dziękuję bardzo.
W formie sprostowania, tak?
Nie zgadza się pani?
- W formie sprostowania.
Chcę powiedzieć, że słowo osoby słabe nie wartościuje tych osób.
Nie znam definicji obowiązującej słowa słabe.
Nie ma to ani negatywnych jakichś konotacji, po prostu jest to słowo
potocznie używane, w jakimś charakterze, zależy od kontekstu zdania.
Będę broniła swojego stanowiska.
Nie będę nikogo przepraszała.
- Na podstawie paragrafu 54 ust. 3,
jeżeli mimo zwróconej uwagi radny dopuszcza się nadal naruszania
wypowiedziami swoimi dobrych obyczajów,
zwracam pani ponownie uwagę, że pani to czyni.
Pan Przewodniczący klubu PiS, pan Piotr Karwan, bardzo proszę.
- Panie Przewodniczący, państwo radni, ja dziękuję za wszystkie głosy,
które wniosły w tę dyskusję wkład, które pokazały istotne problemy.
Dziękuję Małgorzacie Calińskiej-Mayer za wskazanie
problemów dotyczących bezpieczeństwa, ochrony zdrowia.
Dziękuję Andrzejowi Kredkowskiemu, który mówił o demografii.
Proszę państwa, zwracam się tutaj do rządzących.
Proszę tych głosów, tych wszystkich głosów, które wskazują na problemy
nieujawnione w tym raporcie, nie traktować jako krytyki.
Proszę to traktować tylko w taki sposób, że opozycja pokazuje istotne problemy,
którymi powinien zająć się zarząd, które powinien rozwiązywać.
Ja dziękuję również za głos panu radnemu Piechocie, który pięknie wypowiedział się
o naszej ogromnej inwestycji w Szpital Dolnośląskie Centrum Onkologii.
Pan radny nie uczestniczył w pracach poprzedniej kadencji.
Proszę mi uwierzyć, nie było łatwo.
Było na tej sali wiele osób, które
krytykowały sposób realizacji tej inwestycji.
Tutaj ogromny szacunek do Marcina Krzyżanowskiego, który mocno przy wsparciu
koalicji rządzącej ten projekt realizował, mimo wszystkich problemów.
Dzisiaj tych radnych, którzy najgłośniej krytykowali, nie ma na szczęście wśród nas.
Oni dostali ocenę wyborców za to, jak pracowali, a my wszyscy wspólnie
cieszymy się, że jest kontynuacja, że się realizuje
inwestycja, która jest potrzebna Dolnoślązakom.
Tutaj pani radna wypowiadała się przed chwilą, że nie ma potrzeby robić komisji,
która by się zajęła istotnymi problemami zgłoszonymi przez pana Kredkowskiego.
Ja myślę, że jest tutaj zarząd.
Dzisiaj będziemy przede wszystkim dyskutować o zarządzie, o jego
dokonaniach, o jego planach, o drodze, jaką wytycza województwu.
Mi się wydaje, że te wszystkie sugestie, te nasze opinie, te nasze uwagi zarząd
powinien wziąć sobie do serca i zacząć je realizować.
Bo to, że w raporcie nie ma ani słowa o problemach ochrony zdrowia, o tym,
że ochrona zdrowia ma problem z pieniędzmi.
Dlaczego?
Bo państwo nie realizuje swojego obowiązku konstytucyjnego i nie płaci.
Płaci z dużymi opóźnieniami, płaci mniejsze pieniądze, niżeliby to wynikało z umów.
Ja uważam, że zarząd powinien się tym zająć i powinien
skupić się na istotnych problemach do realizacji.
Też odniosę się do wypowiedzi Przewodniczącej Włodarczyk, która zwróciła
uwagę, że raport jest jaki jest, bo tak w poprzedniej kadencji ktoś uzgodnił.
Pani przewodnicząca Włodarczyk...
- Państwo radni z klubu Koalicji bardzo proszę ewentualne rozmowy przenieść do kuluarów.
- Chyba jeszcze nie zauważyła, jest tak zajęta, że od dwóch lat za województwo
odpowiada koalicja, Koalicja Obywatelska, Bezpartyjni Samorządowcy PSL.
Po to szliście do władzy, mam nadzieję, ażeby zmieniać województwo na lepsze.
Ja podpowiem, jeżeli macie pomysły na to, żeby realizować coś
lepiej, co pani powiedziała bardzo dobrze, realizujcie je.
Macie mandat do tego.
Nie ma sensu wracać do przeszłości i mówić,
że macie coś w spadku i jest problem teraz.
Ja uważam, że po to następują zmiany, mam nadzieję, na to bym liczył i na to by
liczyli wyborcy, żeby coś poprawiać, bo wytykanie, że coś zostało źle zrobione
i nie zmienianie tego, tylko realizowanie tego z uporem pokazuje waszą słabość.
Słabość tego zarządu.
I ja zachęcam do wysłuchania pani Włodarczyk, bo uważam, że było dużo
cennych uwag, nad którymi zarząd również powinien się pochylić, żeby to,
co dzisiaj padło z tej strony Sejmiku, z tej, znalazło się w tym raporcie.
Bo to są problemy, które zasługują na to, żeby się nimi zająć.
Ja wiem, że dzisiaj dyskusja będzie burzliwa, bo czekaliśmy na nią 21 dni,
także wierzę, że czekaliśmy te 21 dni po to, ażeby merytorycznie porozmawiać
o województwie, o planie na rozwiązanie istotnych problemów, o których tu dzisiaj
dopiero rozmawiamy, a nie w jakimś innym celu.
Dziękuję bardzo.
- Dziękuję, panie Przewodniczący.
Pan Przewodniczący Cezary Przybylski,
Polskie Stronnictwo Ludowe Bezpartyjni Samorządowcy.
Bardzo proszę, panie Marszałku.
- Panie Przewodniczący, szanowni państwo, dyskusja momentami ostra, ja też, jak gdyby,
nawiąże do tego, o czym mówił radny Piotr Karwan.
To rzeczywiście 5 lat pani Moniko, 5 lat w opozycji, 2 lata w koalicji.
Jeżeli ten dokument nie spełnia oczekiwań, to był czas na to, żeby go zmienić lub
ukierunkować tak, żeby spełniał oczekiwania.
Natomiast mamy chyba świadomość tego, że obojętnie jaki ten raport by nie był,
zawsze znajdzie się ktoś, kto powie, że czegoś nie ma, coś jest źle zrobione,
nie pod tym kątem, nie ten nacisk.
Ja bym proponował też, żeby przed takim raportem, to będzie
duże ułatwienie i dla zarządu, i dla nas, zrobić pewną debatę.
Co w tym raporcie powinno być i czego oczekujemy.
Z tym, że jeżeli wysłuchamy chyba wszystkich radnych, to ten dokument nie
będzie liczył 200, tylko będzie liczył 500, a być może 800 stron.
Więc będzie ten dokument, przez który musimy przebrnąć.
Dużo było na temat demografii.
Samorząd i poprzednio, i teraz podejmował różnego rodzaju działania, mające na celu
zachęcenie szczególnie młodych małżeństw do tego,
żeby te małżeństwa miały dzieci, czy więcej dzieci.
To jest kwestia dofinansowania budowy i wyposażenia żłobków, przedszkoli,
bo mówiło się, że matki zostają w domach dlatego, że nie mają co zrobić z dziećmi.
Mamy świadomość tego, że rodziny wielopokoleniowe, to praktycznie w Polsce,
ale chyba w Europie to już przeszłość.
To już nie te czasy, kiedy babcia zajmowała się dziećmi, bo babcia po
sześćdziesiątce to jeszcze nie babcia, zaczyna drugie życie,
więc te działania były podejmowane.
Z jednej strony pamiętamy 500+, które miało spowodować wybuch urodzeń.
Nie stało się to, ale nie stało się tak jak oczekiwano.
Podniesienie 800+, również nie dało rezultatu.
Babciowe?
Myślę, że też nie przyniosło i nie przyniesie efektów.
Każdy krytykuje, ale tak naprawdę nie usłyszeliśmy
jeżeli ktoś krytykuje, to mam pomysł na to, żeby powiedzieć, zróbmy tak i tak,
to przyniesie efekt.
Ja wiem, jak jest problem, to zwołajmy komisję.
Niech to utknie w komisji, niech tam po dwóch latach czy trzech
latach z tej komisji coś tam zostanie wyplute w końcu.
Rzeczywiście żyjemy w pewnym określonym czasie.
Cała Europa się wyludnia.
Tak naprawdę to kraje muzułmańskie, gdzie jest ta tradycja wielodzietności,
tam tych dzieci jest po 8-10, a niejednokrotnie 11.
Stajemy się społeczeństwem bardzo wygodnym.
Jeżeli bym zapytał tutaj z radnych, kto ma więcej, poza Andrzejem oczywiście,
kto ma więcej niż... i Tytusem, kto ma więcej niż dwójkę dzieci,
to chyba naprawdę niewiele... ja mówię, że niewielu byłoby.
Mówię, że nie ma takich osób.
A więc również z jakichś powodów poprzestaliśmy
na tej dwójce, bo ja też mam dwójkę dzieci.
Natomiast jak gdyby nie zauważamy też tego, że Dolny Śląsk jest też powodem
zazdrości, że naprawdę bardzo wiele na Dolnym Śląsku się
dzieje i powinniśmy być dumni, że jesteśmy Dolnoślązakami.
Ktoś tu powiedział, że zastał jak gdyby coś strasznego.
Mamy DCO, mamy rozpoczętą rewolucję na skalę europejską, jeżeli chodzi o walkę
z wykluczeniem transportowym poprzez przejęcie, rewitalizację linii kolejowych.
Mamy pobudowane mnóstwo oddziałów szpitalnych, szpitale są doposażone.
O tym też musimy pamiętać.
To nie jest tak, że nie ma ciągłości władzy, obojętnie jaka ona jest,
to jest i odpowiedzialność, ale i również
obowiązek kontynuowania tych rzeczy dobrych.
Ja też się cieszę, że do tych sukcesów, które były dołożone
są nowe, że jest nie tylko kontynuacja, ale i rozwój.
Różnego rodzaju programy mające na celu chociażby poprawę infrastruktury,
budżet wzrasta.
Bo opuszczaliśmy, były cztery miliony, teraz już jest pięciomiliardowy budżet.
Ale też trzeba pamiętać, że w momencie kiedy np.
ja dziesięć lat temu przychodziłem z zarządem, zadłużenie województwa
dolnośląskiego było na poziomie 700 milionów złotych.
Kiedy kończyliśmy kadencję, to zadłużenie wynosiło zero.
Przy różnych inwestycjach, które prowadziliśmy, przy różnym rozwoju
Dolnego Śląska, czy tak dynamicznym rozwoju Dolnego Śląska, wiedząc, że przyjdą
ciężkie czasy, chociażby dlatego, że Dolny Śląsk się tak dynamicznie rozwija
i jesteśmy tym regionem przejściowym, jednym z dwóch.
Za nami jest Wielkopolska, a nie przed nami.
Spowoduje to, że dostęp do tych środków unijnych będzie zdecydowanie mniejszy.
Trzeba będzie więcej środków wyłożyć na to, żeby środki unijne pozyskać.
Ja mówię o ogromnych sukcesach, które trwają na Dolnym Śląsku,
co nie znaczy, że powinniśmy być zadowoleni i powiedzieć, że jesteśmy
liderami wystarczy i niech to dalej będzie.
Uważam też, że ten rok bardzo wiele też zostało zrobione.
Pamiętajmy też o tym, że i czasy były ciężkie, bo wcześniej COVID, później te
powodzie, nawet w ostatnim roku, które doświadczyły Dolny Śląsk,
to jest kwestia zaangażowania środków, ale również i zaangażowania
całej uwagi w to, żeby te skutki powodzi zminimalizować.
Powiem na koniec, może patetycznie, ale powinniśmy być dumni, że mieszkamy na
Dolnym Śląsku, że jesteśmy Dolnoślązakami i bardzo wiele osób tutaj deklaruje,
mówi, zachęca do tego, że tam, gdzie chodzi o dobro Dolnego Śląska,
powinniśmy być ponad podziałami.
- Bardzo dziękuję za wypowiedź.
Pan Przewodniczący Adam Jaśnikowski, Koalicja Obywatelska.
- Szanowni państwo, drodzy radni, panie Przewodniczący.
Ja bym króciutko chciał powiedzieć na temat
swojej wizji, swojej oceny stanu województwa.
Ja oceniam oczywiście bardzo pozytywnie stan województwa, rozwój regionalny,
który ma miejsce na terenie Dolnego Śląska.
Po pierwsze chciałem zacząć od odbudowy popowodziowej.
Widać odbudowę popowodziową na terenach tych, które dotyczyła powódź.
Gminy, które są na ziemi kłodzkiej, gdzie była powódź,
odbudowują się dzięki właśnie środkom krajowym, też europejskim.
Widać też wzrost turystów w naszym regionie według statystyk, także to też
jest bardzo cieszące, pomimo tego, że wcześniej mieliśmy powódź.
Na temat bezrobocia, 5% bezrobocia jest to bardzo
niski wskaźnik w skali kraju, jeden z najniższych.
Ja to oceniam bardzo pozytywnie i tutaj liczę na to, że jesteśmy takim regionem,
który zachęca do zamieszkania, ponieważ łatwo jest
znaleźć pracę, ponieważ praca czeka tutaj na nas.
Rozwój turystyki na pewno jest priorytetem dla rozwoju Dolnego Śląska.
Widzimy nasz samorząd bardzo aktywnie w wielu akcjach promujących Dolny Śląsk w
kraju i za granicą, w trakcie zimy, w trakcie lata, w trakcie wydarzeń różnego
rodzaju, targów, które mają miejsce też na Dolnym Śląsku i za granicą.
Zresztą państwo też wyjeżdżają na różnego rodzaju targi zagraniczne.
To też jest Dolny Śląsk.
Kolejny rozwój to na pewno rozwój służby zdrowia.
Patrząc na rozwój służby zdrowia przez perspektywę Wałbrzycha, to państwu powiem,
że 200 milionów złotych, które trafia właśnie do szpitali wałbrzyskich,
czy nawet ponad 200 milionów, to jest też takie zasilenie budżetu i rozwoju tych
szpitali, które powoduje widoczny rozwój jakości służby
zdrowia właśnie na obszarze subregionu wałbrzyskiego.
I to jest też kolejny taki magnes, który powoduje, że ludzie czują się
bezpieczniej i chętniej mieszkają tutaj na Dolnym Śląsku.
Na pewno demografia jest tym tematem, który jest ważny dla wszystkich nas,
bo to jest... niestety społeczeństwo się starzeje, tak jak już tutaj ktoś
powiedział, że jesteśmy wygodni, jesteśmy, że tak
powiem, jak to powiedzieć, społeczeństwem rozwiniętym.
W związku z tym też potrzebujemy kolejne bodźce,
żeby zatrzymać spadek, że tak powiem, urodzeń.
Potrzebujemy ciekawe tutaj rozwiązania, by tutaj, tak jak przewodniczący,
marszałek wspominał, przedszkola, 800+, babciowe, inne instrumenty
finansowe, które mamy dla rozwoju tutaj demografii, a szczególnie dla młodych
małżeństw, które, że tak powiem, żyją na Dolnym
Śląsku, by spowodować oczywiście więcej urodzeń.
Te instrumenty oczywiście działają, ale niestety, że tak powiem, z punktu
widzenia demografii, ja tutaj jako mieszkaniec małego miasteczka mogę państwu
powiedzieć, że niestety małe miasteczka się wyludniają.
Młodzież lubi mieszkać w dużych miastach, w dużych aglomeracjach i tutaj też
powinniśmy znaleźć sposoby, żeby tych mieszkańców zatrzymać.
Dlatego te instrumenty, które są europejskie, dobrze byłoby, tutaj apeluję
do pani Dyrektor, z którą wcześniej rozmawiałem, żeby te Fundusze Europejskie
przekierowywać właśnie do tych małych miejscowości, do obszarów wiejskich.
Szanowni państwo, możemy być dumni z tego, że jesteśmy Dolnoślązakami.
Możemy być dumni z tego, że rozwój infrastruktury drogowej, kolejowej na
Dolnym Śląsku działa naprawdę dobrze i sprawnie.
Chciałem Państwu powiedzieć, że rozmawiam z wieloma turystami, którzy jeżdżą koleją
na Dolnym Śląsku i oni naprawdę chwalą, mieszkańcy,
turyści chwalą właśnie koleje dolnośląskie.
I to jest też taki produkt, z którego ja jestem jako Dolnoślązak dumny.
Także państwu radnym, państwu, którzy pracują tutaj, prezesom spółek,
dyrektorom, naprawdę dziękuję za to zaangażowanie w rozwój dla Dolnego Śląska.
Dziękuję bardzo.
Wszystkiego dobrego.
- Dziękuję bardzo.
Przypomnę, że pan radny jest Przewodniczącym Komisji Budżetu,
stąd ten głos ma niezwykle ważny aspekt.
Pan radny Sławomir Piechota, druga wypowiedź.
- Panie Przewodniczący, szanowni państwo, wielokrotnie powraca kwestia demografii
i ja bym tu chciał przestrzec przed pokusami uproszczeń.
Profesor Irena Kotowska ze Szkoły Głównej Handlowej, wybitny demograf, uczestniczka
wielu programów badawczych europejskich i światowych, wielokrotnie przestrzegała,
żeby nie używać takiego nadużywanego określenia kryzys demograficzny.
Starzejące się społeczeństwo oznacza przede wszystkim, że wydłuża się średnia życia.
Doceńmy to zamiast tworzyć ten taki bardzo negatywny kontekst.
Po drugie, że mała liczba dzieci to jest zjawisko, które
dotyka większości albo może wszystkich zamożnych krajów.
To są zmiany kulturowe i oczywiście to tworzy wielkie napięcia społeczne.
Bo oczywiście, choćby kwestia ilu płaci składki zdrowotne, składki emerytalne,
a ilu otrzymuje świadczenia, powoduje, że te napięcia narastają.
I w perspektywie kolejnych lat można obawiać się na ile te systemy opieki
zdrowotnej czy systemy emerytalne podołają.
I w tym kontekście szuka się wielu sposobów wspomagania dzietności,
zachęcania, zwłaszcza młode kobiety, żeby miały odwagę
urodzić dziecko, miały odwagę wychowywać dziecko.
Temu służy zwłaszcza zapewnienie pracy, bo jeżeli ludzie mają pracę, to mniejsze
są ich obawy na ile będą zdolni podołać obowiązkom związanym z urodzeniem dziecka.
Ale temu też służą różne działania medyczne i też w tym kontekście bardzo bym
przestrzegał przed deprecjonowaniem metody in vitro.
Myślę, że w medycynie jest wiele obszarów, w
których lekarze stają przed dramatycznymi wyborami.
Wiemy, no choćby powszechnie znane jest tak, że są
środowiska, które nie dopuszczają transfuzji krwi.
Czy to jest medycznie zasadne, czy to jest medycznie niezasadne,
to można o tym oczywiście dyskutować.
Myślę, że metoda in vitro jest jedną z metod wspierania zdrowia ludzi,
po prostu zdrowia ludzi.
Są sytuacje zdrowotne, w których organizm wymaga wsparcia.
I znowu taki dylemat, wokół którego bywają niekiedy też bardzo dramatyczne dyskusje,
transplantacje, przeszczepy.
Pani radna Brodowska powiedziała, że rozmawiając
o in vitro ignorujemy kwestie etyczne.
To chyba pani w ogóle nikt nie słuchała tych debat, które odbywały się w Sejmie.
Te debaty są dlatego tak trudne, bo dotykają tak delikatnych kwestii etycznych.
Ktoś, kto by ignorował kwestie etyczne w tym kontekście, to wydaje mi się,
że nie wie o czym mówi.
A zatem myślę, że w medycynie tych kwestii etycznych jest wiele.
I ja z ogromnym uznaniem patrzę na lekarzy, którzy podejmują takie decyzje.
Choćby jak długo podtrzymywać pewne funkcje życiowe
człowieka przy pomocy nowoczesnej aparatury medycznej.
Kiedy jest ten moment, kiedy należy tę aparaturę medyczną wyłączyć.
Straszne dylematy.
Ale wśród tych sposobów wspierania dzietności, to raz jeszcze powtórzę,
praca, bezpieczeństwo pracy i to jest nieustająco zmieniająca się sytuacja,
bo to nie ma stabilnego rynku pracy.
Pewne zawody znikają, pewne się pojawiają, pojawiają się nowe inwestycje,
stare inwestycje dobiegają swego okresu, a więc praca.
W tym kontekście też tej dzietności bardzo wysoko oceniam na Dolnym Śląsku rozwój
kolei, bo możliwość dotarcia do szkoły, dotarcia do pracy, dotarcia do lekarza to
jest niekiedy warunek, tak jak mówił tu pan radny Jaśnikowski, żeby ci ludzie
chcieli pozostać tam gdzie się urodzili, tam gdzie są ich rodziny, sąsiedzi,
przyjaciele, ale to jest warunek, że będą mogli dojechać, łatwo dojechać.
I w tym kontekście też uznanie, że te programy rozwoju, czy przywracania
kolei na Dolnym Śląsku są konsekwentnie realizowane.
One dają nadzieję, że w przyszłości więcej młodych ludzi będzie chciało pozostać
w tych swoich rodzinnych okolicach, a nie szukać lepszych warunków w dużym
mieście, bo oczywiście duże miasto tworzy dużo większe możliwości.
Ale też w tym kontekście dzietności dostęp do opieki nad dzieckiem i tej opieki
medycznej, ale też tej żłobkowej i to też jest cały czas rozwijane.
Tu proste liczby, znowu, jeżeli te proste liczby nie
przemawiają, to naprawdę trudno o inne argumenty.
W grudniu 2023 roku, kiedy rozpoczynał pracę obecny
rząd, miejsc w żłobkach było 226,5 tysiąca.
W tej chwili mamy 272 tysiące.
Do końca tego roku w żłobkach będzie 326 tysięcy miejsc.
Więc to znaczy, że 80 procent dzieci w wieku żłobkowym będzie mogło znaleźć
opiekę w żłobku, jeżeli tak zdecydują rodzice.
A zatem trzeba bardzo różnych działań i też w tym kontekście uważam, że to nie
jedna komisja, a wszystkie komisje powinny uwzględniać kwestie wspierania dzietności.
Bo to jest i ta komisja transportu, i te komisje, które stwarzają zachęty dla
pracodawców i przedsiębiorców, i komisja zdrowia, komisja polityki społecznej.
Myślę, że na tą końcową decyzję, że młodzi ludzie mają odwagę mieć dzieci,
składa się wiele czynników i o nie wszystkie trzeba zadbać.
Dziękuję.
- Dziękuję bardzo.
Ostatnia na liście pani radna Katarzyna Lubiniecka-Różyło Lewica.
Przypomnę, że po wyczerpaniu liczby mówców głos zabierze już tylko zarząd.
- Panie przewodniczący, szanowni państwo radni.
- Zamykamy listę.
Nie słyszę sprzeciwu.
Tytus Czartoryski jest ostatni na liście.
Jeśli nie ma sprzeciwu, to można zamknąć.
Pan Tytus Czartoryski jest ostatni na liście.
Po panu radnym Tytusie wypowie się już zarząd.
Dziękuję bardzo.
Oddaję głos panu Przewodniczącemu, Znaczy prowadzenie.
- Szanowny panie Przewodniczący, szanowni państwo radni.
Ja nie chciałam zabierać głosu, ponieważ
uważam, że nie ma co przedłużać tej dyskusji.
Dyskutowaliśmy nad raportem na komisjach.
Tam było wszystko powiedziane.
Było wyjaśnione też wyraźnie.
Zresztą na początku raportu jest napisane, dlaczego dane są z 2024 roku,
bo GUS, bo nie było innych możliwości, zaciągnęli tylko takie dane.
Więc do tych wszystkich osób, które miały
pretensje, proszę przeczytać sobie to dokładnie.
Ale wywołała mnie oczywiście tutaj do tablicy
pani radna Brodowska swoimi twierdzeniami o in vitro.
Nasza dyskusja przyrodziła się nagle z dyskusji o raporcie o stanie województwa
przerodziła się w dyskusję o demografii.
A de facto przerodziła się w jakąś dyskusję, która tak
naprawdę jest promocją osób, które zabierają w niej głos.
Po 30 minut będziemy się promować.
Będziemy głosić jakieś hasła zupełnie niezwiązane z tym raportem.
I w tym całym często niezbyt rozsądnym mówieniu i niezbyt związanym z raportem
o stanie województwa pojawiła się informacja o in vitro.
Że in vitro jest nieetyczne i jego jakieś moralne aspekty
powróciły do nas jak czarny jakiś cień z lat przeszłych.
Na szczęście dawno minionych.
Szanowni Państwo, jeżeli rozmawiamy o demografii, to trzymajmy się tych rzeczy,
które są skuteczne.
Najskuteczniejsze, wymierne jest właśnie in vitro.
Bo tu możemy powiedzieć ile dzieci się urodziło z tego in vitro.
Możemy powiedzieć, że w całej Polsce w zeszłym roku to było około 10 tysięcy
dzieci dzięki rządowemu programowi in vitro.
A na Dolnym Śląsku było to co najmniej kilkaset dzieci.
To było kilkaset szczęśliwych rodzin, kilkaset szczęśliwych matek i kilkaset
dzieci, o które tak podobno bardzo państwu chodzi i o które tak zabiegacie,
żeby one się rodziły.
Tylko nie z in vitro.
To co?
Wróćmy do naprotechnologii, która się skompromitowała, była państwa rozwiązaniem
i zupełnie się nie sprawdziła i nie ma żadnych wymiernych danych na temat tego,
ile dzieci przyniosła.
W kontekście Dolnego Śląska wróćmy tutaj na nasze podwórko.
Szanowni państwo, a może właśnie państwo poddaliście mi pomysł.
Może jako Sejmik powinniśmy znowu dofinansowywać jakieś dodatkowe in vitro.
Co prawda rząd dofinansowuje, ale może my też dodatkowo.
Robiliśmy to w 2023 roku, w 2024 być może to będzie, bo to przynosi skutki.
A dla mnie najważniejsze jest nie gadanie, nie promowanie się na polityce,
ale skuteczne działanie.
Szanowni państwo, rozmawialiśmy dzisiaj na Komisji Budżetu.
Zwracałam uwagę na wydatki na przykład na odnowę wsi Dolnośląskiej.
60 tysięcy złotych na garnki dla jakiejś wiejskiej świetlicy.
A może zamiast tych pieniędzy powinniśmy finansować, dofinansować dodatkowo albo in
vitro, a może dofinansować mieszkania społeczne.
Mamy doskonały program jako Lewica mieszkalnictwa
społecznego, obecnie realizowanego.
200 miliardów złotych i będzie 370 tysięcy mieszkań.
To nie jest gadanie, to są konkretne mieszkania, które się budują w Wałbrzychu,
w Miliczu, we Wrocławiu.
To są konkrety, szanowni państwo, a nie tylko gadanie.
Bo to wasze gadanie jest jak ta wasza naprotechnologia.
Tylko gadanie, a nie jest skuteczna.
Młodzi ludzie potrzebują mieszkań, potrzebują mieć gdzie
zakładać te rodziny i te urodzone dzieci gdzieś przywozić.
Wie pani dobrze, wiedzą państwo najlepiej,
teraz młodzi ludzie są tacy, że chcą mieć zapewnione
mieszkanie, pracę i dopiero decydują się na dziecko.
Bo dzięki nam, bo tak je wychowaliśmy, bo są mądrzy, rozsądni.
I dlatego trzeba im pomóc.
Ale nie gadaniem, nie naprotechnologią, nie promowaniem
się w czasie dyskusji o Raporcie o stanie Województwa Dolnośląskiego.
Tylko konkretnymi działaniami, konkretnymi pieniędzmi.
Nie na jakieś rzeczy, które są drugorzędne.
Może warto byłoby się zastanowić, rozmawiając nad przyszłorocznym budżetem,
co jest dla nas ważne, jakie są priorytety.
Dlaczego ta dyskusja o raporcie o stanie województwa nie
skupia się na garnkach, w świetlicach, tylko na demografii.
Może demografia dla nas jest najważniejsza.
Może tym się kierujemy, ustalając przyszłoroczny budżet.
Dajmy pieniądze na in vitro, na wsparcie rodzin, na mieszkania społeczne.
Rozwińmy ten program.
Może to warto zrobić.
Także to są takie... Proszę.
Może pod komisję, daję państwu możliwość rozwinięcia mojej myśli.
Ale na pewno państwa wypowiedzi do takich refleksji nie skłoniły.
Róbmy rzeczy skuteczne, a nie promujmy się gadaniem, tylko po to, żeby jeszcze
najwięcej się nagadać i przedłużyć dzisiejsze spotkanie.
To nic nie daje, szanowni państwo.
Tak jak wasza naprotechnologia.
Mega jakaś ideologia, a skutków i efektów z tego nie ma żadnych.
Dziękuję.
- Dziękuję bardzo.
Ostatni zabierze głos pan Tytus Czartoryski.
Zapraszam.
- Panie Przewodniczący, Panie Marszałku, szanowni państwo.
Chciałbym jak najbardziej delikatnie zwrócić uwagę mojej przedmówczyni,
że my wszyscy tutaj nie gadamy, tylko rozmawiamy, dyskutujemy.
Gadanie to gdzieś na jakimś innym terenie się odbywa.
Może na jakimś targowisku, czy gdzieś.
Natomiast jeżeli chodzi o wspomniane przez panie in vitro, no słusznie, że jest jakaś
część ludzi, którzy odnajdują w tym ukojenie swoich problemów.
Ale nie można też zamykać oczów na to, że w tym procesie pewno
tysiące ludzi w stanie embrionalnym trafia do kanalizacji.
Na to też nie powinniśmy zamykać oczu.
Jestem bardzo wdzięczny panu Marszałkowi Przybylskiemu,
że zauważył, iż rzeczywiście mam piątkę dzieci.
Dziękuję panie Marszałku.
Natomiast muszę powiedzieć, że ciągle mam wrażenie, że dużo za mało.
Szanowni Państwo, cuda się zdarzają, bo tam był tak, ale w każdym razie,
szanowni państwo, żebyście wiedzieli, jak te
- Proszę państwa, nie, nie, nie. Proszę kontynuować.
- Szanowni państwo żebyście wiedzieli jak te dzieci teraz w wieku dojrzałym są szczęśliwe.
Życie ich rozrzuciło na dużych dystansach.
Ale bez przerwy się ze sobą komunikują.
Wspomagają się w kłopotach.
Tęsknią za sobą.
- Panie, bardzo proszę panie radny.
- No przepraszam.
- Nie, no dobrze, dobrze.
- Ale od zwracania uwagi, czy nie, na temat jest pan Przewodniczący.
Ja się podporządkuję.
Natomiast z całym szacunkiem i dozą wdzięczności do pani Moniki Włodarczyk.
Za to, że przytoczyła tylko drugą część arabskiego przysłowia.
Jako afrykanista ja znam pierwszą część.
I bardzo to ładnie z pani Przewodniczącej, że tak.
Rozumiem.
Natomiast trzeba mieć świadomość, że to wszystko, co my wszyscy tutaj.
Na czym nam bardzo zależy, żeby ta karawana wspomniana jechała dalej.
Żeby nie było tak, że dojedzie do miejsca, w którym będzie bardzo dużo karawanów.
I to jest nasz wspólny cel.
I w tym powinniśmy się wspomagać.
I stąd ta dyskusja.
Zarówno ze strony zarządu, argumenty.
Ale i nasze, które proszę traktować jako pomoc na drodze do wspólnego dobra.
Dziękuję bardzo.
- Dziękuję bardzo.
Proszę państwa, bardzo proszę teraz przedstawiciela zarządu o zabranie głosu.
Podsumowanie po prostu.
- Szanowny panie Przewodniczący, szanowni państwo.
Ja postaram się króciutko, syntetycznie w kilku słowach do wystąpień państwa radnych.
Pozostałą część taką techniczną na temat
struktury, konstrukcji, metodyki tworzenia raportu
i przepisów tworzenia raportu o stanie województwa przedstawi
pan Dyrektor Malczewski.
Wcześniej jeszcze ewentualnie pozostali członkowie zarządu w tych punktach,
w których nie uda mi się ewentualnie odpowiedzieć.
Na wstępie też zaznaczę, że jesteśmy w punkcie
czwartym debaty nad raportem o stanie województwa.
W punkcie siódmym przy sprawozdaniu finansowym jest też przewidziana krótka
prezentacja poszczególnych członków zarządu.
W zakresach, za które odpowiadają.
Także to tak tylko informacyjnie, żeby państwo
mieli obraz ile jeszcze punktów przed nami.
Króciutko, pan radny Mróz.
Główny punkt i pytania w kontekście oczywiście spraw technicznych związanych
z konstruowaniem i raportem o stanie województwa,
ale główne tezy, które zostały zawarte to oczywiście południe Dolnego Śląska
i niedoszacowanie, czy niezauważenie problemów
w południowej części naszego regionu.
Ja tylko kilka kwestii.
Na początku tej kadencji, wspólnie z panem Prezydentem Romanem Szełemejem,
odtworzyliśmy Porozumienie 106 samorządów południa Dolnego Śląska, Sudety 2035.
Gdzie jest to zbiór samorządów, tych, można
powiedzieć najbiedniejszych na Dolnym Śląsku.
Dużej części Województwa Dolnośląskiego,
które mają swoje wspólne określone problemy.
Grupa, która prezentuje problemy właśnie tej części naszego regionu.
Czyli zarzut, który mówi o tym, że w raporcie nie
dostrzegamy problemów południa Dolnego Śląska.
Jest bardzo mocno chybiony, mówiąc delikatnie.
Bo akurat nie kto inny, jak przedstawiciel biednej
gminy, jednego z sygnatariuszy tego porozumienia kiedyś,
dzisiaj trochę z drugiej strony,
znający problemy uwarunkowania akurat tamtej części województwa
i myślę, że mało kto ma taki obraz problemów, wyzwań i tego,
co się dzieje w tamtej części województwa, jak akurat ja.
Południe Dolnego Śląska i to, co robi zarząd.
I to są decyzje już tego zarządu, tej większości sejmikowej.
To między innymi duże przyspieszenie, jeżeli chodzi
o kwestie odbudowy i rewitalizacji linii kolejowych.
Tak jak wielokrotnie powtarzałem, ja się nie chcę powtarzać, ale do Karpacza
78 kilometrów zrewitalizowanych linii
kolejowych w ciągu ostatnich kilkunastu lat.
Plan na najbliższe trzy lata 220 i praktycznie wszystkie na południu Dolnego
Śląska w byłym województwie jeleniogórskim czy wałbrzyskim.
Komunikacja to jest to, co może zapobiec wyludnianiu się tej
części naszego województwa, czyli szybki dojazd do pracy.
Szybki dojazd, strategiczne punkty naszego województwa do stolicy naszego regionu.
Tak, żeby nasi mieszkańcy nie musieli się wyprowadzać, żeby nie musieli na trwałe
opuszczać tych najbardziej oddalonych zakątków naszego województwa.
Komunikacja to nie tylko kolej, tak jak wskazywałem w sprawozdaniu,
tylko nawet w tym sprawozdaniu za ostatnie dwa miesiące, jakby pan radny dobrze się
uważnie wsłuchał, to tam było kilka punktów takich, które mógłby pan spokojnie
zaliczyć na konto południa Dolnego Śląska i tylko w tych dwóch miesiącach,
czyli półtora miesiąca ostatnim, znalazłby pan kilka ważnych strategicznych
punktów, które dotyczą właśnie południa Dolnego Śląska.
Między innymi kwestie kolejowe, powiedziałem przed chwilą, kwestie
związane z rozbudową infrastruktury drogowej, dróg ekspresowych, droga S8,
S5, końcówka S3, budowa S3 po stronie czeskiej, żeby ten... to jest jurysdykcja
Ministerstwa Infrastruktury, spotkanie z prezydentami południa Dolnego Śląska
dotyczyło dróg ekspresowych, które są szkieletem.
I tak jak S8 do Kłodzka to jest, a później dalej do granicy w Kudowie
z Nachodem, to jest tlen dla ziemi kłodzkiej, to jest nie dwie godziny,
nie dwie i pół godziny dojazdu do Wrocławia, a 40-50 minut.
Tak jak S5 to jest tlen dla południa Dolnego Śląska, tak jak droga krajowa,
autostrada A4, rozbudowa, to jest tlen dla naszego regionu.
Tak jak budowa D11 po stronie czeskiej, łącznik z
naszą S3, to jest też przedłużenie tej komunikacji.
W trakcie spotkania z ministrem Klimczakiem, z jego odpowiednikiem,
Ministrem Infrastruktury po stronie czeskiej,
poruszałem połączenia kolejowe w Kudowie, w Tłumaczowie.
Poruszałem kwestię tematu, o którym się tylko mówi, a nic do tej pory się nie robi.
To jest potencjalnego połączenia drogą szybkiego ruchu.
Dzisiaj droga ekspresowa będzie prowadzona, rozbudowa krajowej ósemki do
Nachodu, do Kudowy, ale jest oczywiście ten korytarz
przez Międzylesie, Boboszów, Brno, do Wiednia.
Aczkolwiek od strony technicznej i ekonomicznej na dzisiaj nie uzasadniony,
ale tego typu kwestie poruszyliśmy.
Mówimy o, spotykając się z partnerami czeskimi, mówimy o dobrej komunikacji na
pograniczu, tak żeby tych obszarów już całkowicie przygranicznych nie pozostawić
takich wyludnionych, w których nie ma życia ani po stronie czeskiej,
ani po stronie polskiej, czy też tak samo z partnerami z Niemiec.
Ale żeby była... Mówiłem też o spotkaniu w ubiegłym tygodniu samorządowców z panem
Ministrem Karnowskim, ministrem funduszy,
Sekretarzem Stanu w Ministerstwie Funduszy.
Spotkanie dotyczyło przyszłej perspektywy, bo walczymy i zabiegamy
o to, żeby środki na przyszłą perspektywę nie były mniejsze.
Mamy świadomość tego, że Województwo Dolnośląskie jest już w regionach wysoko
rozwiniętych, że w związku z tym w tej
perspektywie jesteśmy w okresie przejściowym.
W związku z tym jest szereg niedogodności od
wysokości środków finansowych na przyszłą perspektywę.
Oczywiście też po poziom wkładu własnego, który będą musiały wygenerować samorządy
w przyszłej perspektywie, czyli większy poziom.
Walczymy o to, żeby zastosować mechanizmy, które wyrównają w jakiś sposób albo dołożą
tym słabszym gminom czy powiatom na projekty do wkładu własnego.
Wskazujemy m.in. w bezpośrednim spotkaniu,
w którym uczestniczyli inni marszałkowie z jeszcze
kilku, trzech, czterech województw, żeby była jasność.
Na takich spotkaniach nie jestem bierny, tylko korzystając z doświadczeń
i kontaktów z poprzedniej aktywności zawodowej, jasno
i zdecydowanie artykułuję problemy Dolnego Śląska.
To, że 106 samorządów na 169 to są samorządy poniżej średniej unijnej,
a wręcz na poziomie 60% średniej unijnej.
Te bardziej rozwinięte typu Wrocław czy Zagłębie Miedziowe to jest 140-150%
średniej unijnej, czyli mamy takie dysproporcje.
Także jeżeli chodzi o świadomość naprawdę dysproporcji rozwoju naszego województwa,
gmina do gminy, część województwa do części województwa, nawet powiatami,
proszę mi wierzyć, ta świadomość w głowach tego samorządu jest.
I to co można zrobić faktycznie artykułuje też i pokazujemy dzisiaj jak pojedziemy
do wielu gmin czy do wielu miejscowości na południe Dolnego Śląska.
No ja widzę te walące się stodoły, widzę te walące się zabudowania i możemy
powiem szczerze mówić o braku mieszkań, aczkolwiek podejrzewam, że jak dobrze
byśmy przeliczyli to myślę, że na obszarach wiejskich jest dużo pustych
nieruchomości, pustych mieszkań, które dzisiaj nie są zagospodarowane.
I w przestrzeni publicznej jest taka szeroka
debata o braku mieszkań, mieszkań, mieszkań.
Ja wiem, że pod Wrocławiem ile byśmy nie nabudowali to będzie zawsze mało.
To generuje inne problemy i myślę, że to już jest problem na Dolnym Śląsku.
Ale niestety na obszarach wiejskich dzisiaj już stoją puste żłobki,
przedszkola, są nauczyciele, jest pełna infrastruktura drogowa, wodociągowa,
kanalizacyjna, ona jest nieefektywnie wykorzystana.
I ja mam tą świadomość, robimy wszystko, żeby działania takie równoważące i
blokujące te trendy w jakiś sposób wdrażać, ale na pewne rzeczy też nie mamy
wpływu i wszystkiego nie jesteśmy w stanie też na decyzje ludzkie, indywidualnych
gospodarstw domowych, bezpośrednio wpłynąć w stanie nie jesteśmy.
Możemy zachęcać.
Był temat szeroko poruszanej służby zdrowia, niedofinansowania służby zdrowia.
Kilka danych kompleksowych takich, żeby państwo
tutaj dalej w kontekście pytań pana radnego Mroza.
Budżet szpitala, tak żeby mieć obraz kwot takich dużych, całościowych,
budżet średniej wielkości szpitala wojewódzkiego,
Szpitala Specjalistycznego im. Sokołowskiego w Wałbrzychu,
to jest 550 mln zł.
Budżet dużego miasta na Dolnym Śląsku, prezydenckiego
Świdnicy, to jest niespełna 500 mln zł.
Miasta, które ma edukację na głowie, infrastrukturalne kwestie z wodociągami,
kanalizacją, drogami, odbiorem odpadów komunalnych, kwestie społeczne,
kwestie związane z administracją, kwestie związane z prawami społecznymi.
Budżet, czyli 60-tysięczne miasto Świdnica, budżet niespełna 500 milionów.
Średniej wielkości szpital wojewódzki, budżet 550 milionów.
Mogą sobie państwo porównać.
Duży szpital wojewódzki typu DCO, w starej strukturze
jeszcze, nie w nowej strukturze, miliard 200 milionów.
Duże miasto na Dolnym Śląsku, typu Legnica, 90 tysięcy mieszkańców,
budżet niespełna miliard złotych.
Powiem szczerze, jak ktoś mówi, że dzisiaj brakuje czy mało jest pieniędzy
na służbę zdrowia, ja bym z tym polemizował.
Jak popatrzymy na budżet Ministerstwa Zdrowia, strzelam, to są liczby na okrągło,
2023 rok, myślę, że to jest jakieś 140 miliardów złotych.
2025-2026 rok, myślę, że jest poziom 220 miliardów złotych,
to jest więcej niż 5% PKD.
To jest wzrost w ciągu trzech lat o 80 miliardów złotych.
To są oczywiście konsekwencje ustaw waloryzujących wynagrodzenia personelu
medycznego, lekarzy, wszystkich pracujących w służbie zdrowia.
W ostatnich trzech latach, to jest rok 2024, plus
do budżetu służby zdrowia 18 miliardów złotych.
Na okrągło oczywiście, proszę mnie nie łapać za cyferki.
W roku 2025, to już jest jakieś 40 miliardów.
Rok do roku, czyli o 18% rosną waloryzowane wynagrodzenia służby zdrowia,
czy opieki zdrowia, ochrony zdrowia, bo różnie to jest nazywane.
Czyli na koniec roku 2025, to już jest około
80 miliardów więcej do systemu opieki zdrowia.
Na koniec 2026 roku, to będzie już poziom 100 miliardów więcej.
Dla porównania, budżet Ministerstwa Obrony Narodowej w czasach podwyższonego ryzyka,
gdzie zbroimy się na potęgę, to jest 5% PKB, to jest 200 miliardów złotych.
Budżet Ministerstwa Infrastruktury, rzeki, wody polskie, drogi, koleje, CPK, etc.
100 miliardów złotych, gdzie jeszcze dwa
lata temu to było jakieś 60 miliardów złotych.
Także powiem szczerze, tak patrząc obiektywnie, żeby była też jasność,
wynagrodzenia w szpitalach wojewódzkich pochłaniają między
70 a 80% całych kosztów utrzymania szpitali wojewódzkich.
Można polemizować oczywiście, dyskutować, czy wynagrodzenia nauczycieli,
lekarzy, pielęgniarek, ratowników medycznych
dzisiaj są niewystarczające, za małe, za duże.
Ale ja myślę, że wpadliśmy w swoistego rodzaju, wręcz bym powiedział,
korkociąg wzrostu wynagrodzeń niekontrolowanego już opieki zdrowotnej.
I dzisiaj to ma bardzo negatywne skutki i problemy, które wynikają z tego
to niestety są efekty i pokłosia przepisów, które wprowadził poprzedni rząd.
Mówię tutaj obiektywnie oczywiście, nikomu nie ujmując, tylko żeby państwo
mieli tego świadomość i takie powtarzanie w kółko,
że za mało jeszcze pieniędzy na opiekę zdrowia,
no to tak dla porównania też budżet, którym dysponujemy jako samorząd
województwa, państwo dysponują, to jest około 5 miliardów złotych.
Nie liczyłem tego, nie sprawdzałem, ale tak na oko, kiedyś sprawdzałem,
ale tak na oko budżet wszystkich naszych szpitali wojewódzkich będzie porównywalny
albo jeszcze większy od tego, którym my dysponujemy.
Także jak... który idzie oczywiście
bezpośrednio z NFZ-u, z kontraktów z NFZ -u.
Czyli jak mówimy, że to jest mało, staramy się to, co możemy robić,
reorganizować, usprawniać tak, żeby była jak najlepsza opieka Dolnoślązaków.
Pan radny Kredkowski mówił o demografii, to tak, żeby była jasność.
Pan Marszałek Rado, to są decyzje sprzed miesiąca, pracuje
razem ze swoim zespołem odpowiadającym za promocję.
Na temat takich systematycznych i systemowych kampanii promujących
dzietność, wielodzietność, promujących aktywność rodzinną czy życie rodzinne.
Bo zaobserwowaliśmy, i to jest też taka nasza diagnoza, diagnoza zarządu,
wspólnych naszych klubów koalicyjnych, że
faktycznie promuje się w przestrzeni medialnej,
i to oczywiście nie mówimy o Dolnym Śląsku, tylko mówimy o wszystkich mediach,
telewizjach, radiach,
wszystko od gotowania po środki antykoncepcyjne
i różnego rodzaju używki, medykamenty.
A faktycznie brakuje takiego pozytywnego przekazu, jeżeli chodzi o posiadanie
potomstwa, o takie, myślę, nasze wartości, ale też takie elementy, które powinny być
fundamentem i podstawą naszego funkcjonowania.
Nie ma, myślę, w żadnym innym województwie takiej kampanii, takiego działania
prorodzinnego, w takim miękkim przekazie medialnym.
I tutaj myślę, że niebawem takie kampanie się pojawią na Dolnym Śląsku i będziemy
się starać, żeby je konsekwentnie realizować.
Budowle, budynki, utrzymanie tych budynków.
Ja to mówiłem dwa lata temu, bez jednego dnia, odpowiadając też na pytania państwa,
ja jestem przeciwnikiem wyzbywania się jakiegokolwiek majątku, chyba że
faktycznie on jest do niczego niepotrzebny i nie przysłuży się działalności,
czy jednostkom podległym, czy bezpośrednio naszej aktywności w różnych obszarach.
Myślę, że na dzisiaj to, co jest w naszym zasobie, to
sukcesywnie jest zabezpieczone, ale jest też doprowadzane
i takie są nasze intencje, żeby to po prostu nie było nam wstyd, żeby jednostki
samorządu województwa, to poważnego ciała samorządowego, żeby też poważnie wyglądały
od jednostek kultury, służby zdrowia, po budynki,
w których jest zlokalizowana nasza administracja.
Pewnie nas będzie czekało kilka też takich punktów w przyszłości, o których będziemy
dyskutować, ale to żeby państwo mieli obraz, żeby
pan radny miał obraz naszego podejścia do tych spraw.
Także jestem zdecydowanym przeciwnikiem wyzbywania się majątku, który może być nam
do czegoś potrzebny, bo mamy takie sytuacje
i myślę, że takie przykłady jesteśmy w stanie znaleźć,
budynków historycznie, gdzie zostały zbyte, przekazane.
No i niestety nic tam się nie dzieje, nie ma tam życia i nawet wręcz bym
powiedział, że są prośby do tego, żeby te budynki odkupić, żeby z powrotem
wróciły w zarząd samorządu województwa i żeby coś tam zrobić.
I to jest też na południu Dolnego Śląska.
Pani radna Małgorzata Calińska-Mayer, kwestie bezpieczeństwa związane i tutaj
szeroko i długo bym mógł mówić na ten temat, ale tak pokrótce, bo te bardzo
szczegółowe pani pytania zadała dotyczące psów,
środków przekazanych dla służb mundurowych.
To nie my, przekazujemy środki, zabezpieczamy w budżecie, przekazujemy na
cele i potrzeby, jakie wskazują służby mundurowe.
Pamiętam, że wielokrotnie przy różnego rodzaju okazjach w pracach nad budżetem,
to właśnie nie kto inny jak pani zabiegała o to, żeby jak najwięcej środków kierować
na różnego rodzaju służby, na różnego rodzaju kwestie związane z bezpieczeństwem.
Zabezpieczyliśmy te środki i w przypadku tych psów, czy chociażby wyposażenia
samochodów, tych pościgowych, radary do mierzenia prędkości, czy te,
jak to się nazywa,
Jakoś tam się nazywa to takie... no te do mierzenia prędkości,
czy te psy to są cele, o które poprosiła Komenda Wojewódzka Policji we Wrocławiu?
My z tym nie dyskutujemy.
Uważamy, że zabezpieczyliśmy na państwa wniosek środki, tak jak zresztą na wniosek
radnych Koalicji Obywatelskiej, zabezpieczony milion złotych na
dokumentację adaptacji przestrzeni nabytych, czy przekazanych z Agencji
Mienia Wojskowego na potrzeby Komendy Wojewódzkiej i Policji.
I tam milion złotych jest zabezpieczony na dokumentację poznańską, tak?
Tak tutaj to policja wskazała te cele, na które potrzebuje.
No chyba wiedzą lepiej od nas na co potrzebują.
Jak potrzebują na psy, to przekazujemy środki na psy.
Jak potrzebują na radary, to przekazujemy na radary.
A jak zostały oszczędności w kwocie 60 tysięcy złotych i wskazali, że potrzebują
na stroje dla Orkiestry Dętej, która reprezentuje godnie nie tylko policję,
ale jest wykorzystywana przy różnego rodzaju uroczystościach na Dolnym Śląsku,
uroczystościach często państwowych, w różnych częściach województwa,
no to uznaliśmy, że skoro są takie potrzeby i skoro ta orkiestra
reprezentacyjna, mogę powiedzieć nawet dolnośląska, ma chodzić w dziurawych
mundurach, no to chyba jednak warto, żeby w tej formie z tych oszczędności,
które powstały z tych wcześniejszych zakupów po prostu pokryć.
200 tysięcy na zawody strzeleckie, kosztowne hobby.
Informacyjnie w ubiegłym roku, tak jak też państwu prezentowałem,
tak jak mówiliśmy, inwestujemy w kompetencje strażaków-ochotników.
Taka kombinacja i kompilacja trzech aktywności
w obszarze ochotniczego pożarnictwa.
Mamy 700 jednostek, 17 tysięcy strażaków -ochotników, czasy podwyższonego ryzyka,
ale staramy się, żeby nieduże środki wojewódzkie, bo sama pani myślę przyzna,
że 200 tysięcy to nie jest duża kwota, stosunkowo nieduże środki województwa
angażować na cele takie, które z jednej strony
budują świadomość, z drugiej strony inspirują.
I tak jak rok rocznie, około 700 strażaków -ochotników szkolimy czy płacimy jako
samorząd województwa za kursy pierwszej pomocy, profesjonalne, zakończone
certyfikatem, które są realizowane poprzez Związek Ochotniczych Straży Pożarnych.
Wygląda to w taki sposób, że wnioski składa jedna jednostka z powiatu i
obsługuje wszystkie jednostki funkcjonujące na
terenie powiatu poprzez taką strukturę związkową.
Taki sam mechanizm zastosowaliśmy ze szkoleniami
z obsługi statków powietrznych, nieduża kwota.
Wyszkoliliśmy na początek pilotażowo po trzech strażaków z jednej jednostki OSP w
powiecie, przekazując też taniuśkiego po kosztach drona
szkoleniowego każdej tej grupie, która przeszła szkolenie.
Zainteresowanie było bardzo duże.
Zgłosiły się z każdego powiatu po jednej jednostce,
czyli z 26 powiatów, 26 zespołów trzyosobowych.
Widzimy, że to ma sens.
Będziemy to realizować już w większym zakresie w tym roku ze środków
budżetowych, ale w przyszłości też ze środków europejskich.
No i trzeci komponent, który dołożyliśmy, to zawody strzeleckie dla strażaków
ochotników na poziomie powiatowym, a później turniej wojewódzki tych
najlepszych z powiatu na strzelnicy WKS Śląska Wrocław.
Nie mamy obowiązkowej służby wojskowej.
Rozumiemy, że prywatnie rozwija się hobby strzeleckie.
Ale w jakiś sposób, i myślę, że w dobry sposób, bo zainteresowanie było spore,
w tym roku będzie myślę jeszcze większe, staramy się zainspirować strażaków,
ochotników do tego, żeby sport olimpijski, strzelectwo, w jakiś sposób rozwijać,
namawiać, pokazywać, otwierać się z tym sportem
na jak najszersze grupy zorganizowanych ludzi.
Pamiętam, jak były wprowadzane przepisy związane z Wojskami Obrony Terytorialnej.
Ja byłem, powiem szczerze, na początku przeciwnikiem tej formacji, bo uważam,
że kilka miliardów zł każdego roku do grupy kilku czy
kilkunastotysięcznej to są duże nakłady, a niekoniecznie efektywne.
Byłem zwolennikiem i głośno o tym mówiłem, że mamy w całym kraju kilkanaście tys.
jednostek Ochotniczych Straży Pożarnych, sześćset tys. strażaków ochotników,
zazwyczaj ludzi sprawnych fizycznie, w średnim wieku, umundurowanych,
zorganizowanych, ze środkiem transportu, znających teren,
rozmieszczonych równomiernie po powierzchni całego kraju.
I śmiem twierdzić, że te sześćset tys. zł przeznaczając tylko na środki
finansowe, na takie programy, jakie wdrożyliśmy tutaj na razie tak
profilaktycznie, pilotażowo, myślę, że bylibyśmy te sześćset tys.
ochotników, czyli praktycznie taką podwójną armię polską, bylibyśmy w stanie
nie za cztery miliardy, a za kilkaset mln przygotować,
tak żeby byli w sprawności społecznie do działań bojowych.
Aczkolwiek powiem szczerze, że wywiązała się i to była gorąca dyskusja i długa
dyskusja z Prezesem głównym Związku Ochotniczych Straży Pożarnych,
panem Waldemarem Pawlakiem, gdzie twierdził, że jest granica między
służbami, które z jednej strony ratują życie,
z drugiej strony, które to życie mają odbierać.
Nie dyskutowałem zbyt długo, aczkolwiek dzisiaj wiem,
że pan Premier, Prezes Waldemar Pawlak zmienił zdanie.
I tutaj myślę, że te siedemnaście tys. strażaków ochotników to jest naprawdę
bardzo duża baza i grupa docelowa odbiorców, taka,
w którą warto inwestować właśnie tego typu środki.
Robiłem to w gminie, jak byłem wójtem.
Myślę, że ten program, który tylko przedstawiłem, tych trzech działań,
jest pilotażowy i myślę, że na dzisiaj nie ma drugiego takiego w Polsce.
I to stosunkowo przy niedużych środkach, tak żeby była jasność.
A też budujemy relacje wśród tych strażaków ochotników.
To była kwota chyba około dziesięciu tys., wyszło dziesięciu tys. na powiat.
No to tak naprawdę mają państwo świadomość tego, ile kosztuje wynajęcie strzelnicy,
ile kosztuje zapewnienie poczęstunku naboi i amunicji, zapłacenie za trenerów.
Czyli to były tak naprawdę koszty takie pośrednie, które
wynikały z organizacji tego wydarzenia, tego turnieju.
A w niektórych powiatach one były dwudniowe, bo cieszyły się takim
zainteresowaniem po stu kilkudziesięciu, po dwustu uczestników.
Imigranci, to był też temat bezpieczeństwa imigrantów,
150 tys. jeszcze z 19 dla różnego rodzaju organizacji.
To jest informacja publiczna, składają zazwyczaj ochotnicze straże pożarne wnioski.
Tak jak we wszystkich innych, do wszystkich innych departamentów na te
przysłowiowe dziewiętnastki, czy tryb konkursowy, czy poza konkursowy.
Kwoty kilku do dziesięciu tys. zł, z tego co wiem, to zostało przez Wydział
Bezpieczeństwa chyba ze 122 tysiące dokładnie wydatkowanych.
Na kilkanaście, na dwanaście, czy piętnaście projektów tego typu.
Zazwyczaj to trafia do jednostek ochotniczych straży pożarnych.
Kto złoży jest rozpatrywany, jeżeli wniosek spełnia
wymogi formalne, są środki, to te środki są przekazywane.
Imigranci, żeby była jasność, po dwóch latach odpowiedzialności za uszczelnienie
wschodniej granicy przez pana Premiera,
Ministra Obrony Narodowej, Władysława Kosiniaka-Kamysza.
Nie chcę być, mylić się w statystykach, ale miesięcznie
to jest zero albo dwie lub trzy osoby każdego miesiąca.
Zapora i granica od strony wschodniej została uszczelniona praktycznie doszczętnie.
Nawet nie ma przepływu jakiegoś higienicznego.
Wynika to przede wszystkim z dobrej organizacji służb, które pracują na tej granicy.
Między innymi z tego, że wcześniej za poprzedniego ministra wojska, które
trafiały na granicę, były rotacyjne, na okresy
dwutygodniowe, nie były w stanie się zgrać, skomunikować.
Nie było praktycznie żadnej współpracy służb na granicy.
Dzisiaj są zaplanowane na dwa lata do przodu działania
poszczególnych jednostek komponentów wojskowych.
W trybie nie dwutygodniowym, tylko
sześciomiesięcznym, tak jak na misjach zagranicznych.
Dzisiaj tak dobrze ten system działa, że nie ma praktycznie żadnego przepływu
uchodźców czy imigrantów, czy nie wiem jak nazwać tych
ludzi, którzy przechodzili przez te szczebelki w tej zaporze.
Dzisiaj tego zjawiska po prostu nie ma.
Jeżeli państwo mi nie wierzą, odwołuję się do przekazu medialnego, do danych
statystycznych, także mogą to państwo sprawdzić.
Ja mam informacje z pierwszej ręki od pana Premiera.
Żeby była jasność, bo też często do tej polityki się państwo tutaj odwołują,
wszyscy parlamentarzyści Polskiego Stronnictwa Ludowego
głosowali za budową zapory na wschodniej granicy.
Tak jeszcze przykład kolejny.
Gościliśmy ostatnio delegację z Tajwanu 2-3 miesiące temu, która jest na etapie
podjęcia decyzji, czy lokalizacja Miękinia to jest,
delegacja chce bardzo, na przyszłą fabrykę półprzewodników.
Jednym z pytań delegacji z Tajwanu było pytanie, co wy robicie takiego w Polsce,
czy na Dolnym Śląsku, czy bezpośrednio we Wrocławiu, że jest tak bezpiecznie,
że czujemy się tu dobrze, jeździmy po różnych częściach świata.
Nie ma ludzi bezdomnych, którzy śpią praktycznie w co drugiej bramie,
w co drugim wejściu, czy na co drugiej ławce w parku.
Także ja mam taką prośbę, i myślę, że to jest ocena ludzi z innego
kontynentu, którzy mają doświadczenie światowe, jeżdżą też po świecie,
zresztą państwo też jeździcie, też macie państwo obraz.
Moim zdaniem, jak dobrze się przypatrzymy, to jesteśmy krajem naprawdę bezpiecznym,
jesteśmy krajem, myślę, naprawdę bardzo mocno jednorodnym etnicznie.
I kolejnym z pytań było, skąd wy weźmiecie ręce do pracy,
bo potencjalne zatrudnienie to jest 40 tys. osób.
Czyli to jest kolejne potwierdzenie, że nie widać też jakiejś specjalnej, dużej
liczby ludzi, osób z krajów mniej zamożnych, którzy przebywają u nas zarobkowo.
Ja mam taką prośbę, już na koniec, kończąc, mam taką prośbę, żeby czasami
może niepotrzebnie nie próbować takiej demonicznej, próbować budować takiej
demonicznej aury i atmosfery, co to się u nas takiego nie dzieje, uchodźcy,
imigranci, zarobkowi, niezarobkowi, niebezpiecznie.
Bo naprawdę żyjemy, myślę, w pięknym, stosunkowo dobrze zorganizowanym kraju,
który nie ma tych problemów, które posiadają dzisiaj
kraje Europy Zachodniej czy inne cywilizacje.
Demografia jest oczywiście mankamentem, który nas dotyczy i tutaj apel do tych,
którzy potomstwa jeszcze nie mają.
Niestety to jest efekt zazwyczaj dobrobytu i im kraj wyżej rozwinięty, ostatnio też
delegacja z Korei Południowej ten sam problem.
Jeżdżą państwo po świecie, widzicie, że im
społeczeństwo bardziej zamożne, tym dzietność mniejsza.
Jest to na pewno bardzo duże wyzwanie dla nas wszystkich.
Będziemy musieli w jakiś sposób jemu sprostać.
Na pewno na poziomie regionalnym będziemy się starać, żeby
temu problemowi w jakiś sposób, chociaż drobny, zaradzić.
Dziękuję serdecznie.
- Dziękuję bardzo.
Czy ktoś jeszcze z zarządu?
Tak, bardzo proszę.
- Panie Przewodniczący, szanowni państwo, kilka zdań tylko, bo pan Marszałek Gancarz
większość spraw, które powinniśmy poruszyć przy raporcie już powiedział.
Natomiast też chciałem państwu zwrócić uwagę, że ta debata o szeroko pojętym
rozwoju Województwa Dolnośląskiego będzie się
odbywać przy budowaniu nowej strategii województwa.
My podsumowujemy dzisiaj rok 2025.
Natomiast dyskutujemy oczywiście o depopulacji.
Depopulacja nie wystąpiła w 2025 roku tylko,
tylko ona występuje od lat co najmniej 20.
I to co też powiedział radny Kredkowski, na pewno jeśli mówimy o depopulacji,
stawiam taką diagnozę, że za 20 lat co drugi mieszkaniec Dolnego Śląska będzie
mieszkańcem Wrocławia i aglomeracji wrocławskiej.
Ale tak będzie.
A powiem wam też dlaczego.
I to nie jest wina tu siedzących na tej sali.
Tylko chciałem państwu powiedzieć jak jest skonstruowany system prawny od ponad
30 lat budowania mieszkań wokół wielkich aglomeracji.
Czy to sejmik województwa decyduje w nieograniczony
sposób odrolnianie gruntów wokół Wrocławia?
Czy to sejmik decyduje?
No nie.
Decyduje o tym Ministerstwo Rolnictwa.
A kto jeździ i zabiega, żeby odrolniać jak największą ilość gruntów?
No samorządowcy, bo samorządowcy mają podatek od nieruchomości.
Także przez ostatnie 30 lat działa się ogromna rywalizacja pomiędzy
samorządowcami, którzy są wokół dużych aglomeracji, wokół dużego miasta.
Czy te aglomeracje nie wyssały mieszkańców Wrocławia?
No też wyssały.
Czy wyssały mieszkańców obszarów wiejskich?
A powiem wam, że tak.
Ja mieszkam w gminie Kondratowice.
Jak zostałem wójtem w 2006 roku, gmina liczyła 5 tys. mieszkańców.
Teraz liczy, nie, może nie aż tak źle, ale na tej mapie była zaznaczona dokładnie
tak jak powiat ząbkowicki, jak powiat jeleniogórski, czyli tym najgorszym,
ciemnym kolorem, prawie fioletowym.
Co znaczy, że 40 kilometrów od Wrocławia gmina
pięciotysięczna liczy teraz 3 tysiące dziewięćset.
Czyli co się stało?
Część ludzi wyjechała, część oczywiście zmarła.
Natomiast też państwu powiem tak, że to w jaki sposób my tutaj,
wszyscy, 36 radnych, tak jak powiedział też poprzedni Marszałek Przybylski,
postawienie decyzji, która była decyzją wszystkich ugrupowań politycznych i ona
jest kontynuowana, czyli rozwój kolei, odtwarzanie kolei dolnośląskich,
to jest jeden z elementów, który może zatrzymać depopulację na obszarach wiejskich.
I to jest jeden z elementów, ale też, proszę, my to robimy wspólnie
wszyscy tutaj na tej sali, dajemy na to pieniądze, ale to nie jest nic za darmo
i dlatego też zwracam wam uwagę dzisiaj i sobie też oczywiście, że to nie jest nic
za darmo, że my za kilka lat, jak te wszystkie linie kolejowe odtworzymy,
musimy kupić pociągi, musimy dopłacać do każdego kilometra.
Dzisiaj dokładamy 400 mln do Kolei Dolnośląskich.
Jeśli te wszystkie linie odtworzymy, to będzie kwota dużo wyższa i remonty.
I proszę, żebyśmy się też nie rozpędzali z taką wizją, że samorząd województwa to
jest ktoś taki jak rząd i on ma wszystkim, gminom,
powiatom dawać na wszystkie cele pieniądze.
No nie, my mamy swoje zadania własne i musimy zacząć też myśleć o tym,
które zadania my mamy realizować, żeby realizować podstawowe zadania własne.
My nie jesteśmy od budowy mieszkań, my nie jesteśmy
od budowy wszystkich dróg na terenie województwa.
Mamy swoje drogi, mamy swoją kolej i musimy zacząć już też myśleć.
Pani Skarbnik nam często mówi, i to co też powiedział Cezary Przybylski,
nie było kredytu, ale w tym roku jest 500 mln kredytu.
I my, jeśli nie będziemy zwiększać dochodów, a to jest wiadomo, jest PIT,
CIT i szukamy kolejnych środków, jak chociażby odrolnienia, które były,
a nie wszystkie są zanotowane przez samorządy.
I to też będziemy badać w tej chwili, kontrolować poprzez wydział, którym się
opiekuje, czy departament, którym się opiekuje, Marszałek Gołąb.
Czyli będziemy szukać dodatkowych środków dla budżetu województwa.
Natomiast państwu zwracam uwagę, że pewne
tendencje populacyjne są nie do zatrzymania już.
Dlatego, że konsekwentna polityka wyludniania się obszarów wiejskich była
też spowodowana konkurencją wśród samorządowców.
Samorządowcy w nieograniczony sposób przekształcali grunty wokół dużych
aglomeracji, przyprowadzali nowych mieszkańców, młodych mieszkańców.
I dzisiaj jak dyskutujemy na przykład tutaj
o tym, żebyśmy rozbudowywali bazę sportową.
I rozmawiam z samorządowcami na bieżąco.
I przychodzą samorządowcy i mówią, chcę wybudować salę
gimnastyczną, bo nie mam, albo chcę wyremontować starą.
A ja pytam się, a ilu masz uczniów w tej szkole?
150.
No i powstaje pytanie, czy
dla tego samorządowca, oczywiście ta inwestycja jest super ważna i tak dalej,
ale pytanie, czy już my mamy jako samorząd województwa na przykład przeznaczać
pieniądze na tą nieruchomość, która może się okazać, że za 4-5 lat będzie zamknięta.
Wiele na obszarach wiejskich, przykład z mojego podwórka,
7-8 lat temu sport, 4 kluby sportowe, 4 kluby piłkarskie.
Dzisiaj jeden.
Z czego wynika?
Rodziło się 50 dzieci, rodzi się 12.
Możemy się uśmiechać i tak dalej, ale każdy niech z nas popatrzy,
jak mieszka na tym obszarze, a ja na takim mieszkam.
Mieszkałem w takim budynku, w którym mieszkało 30-40 osób, teraz mieszka 8.
I to są fakty, których nie jesteśmy w stanie zatrzymać, ale poprzez taką
konsekwentną politykę rozbudowywania sieci kolejowej, remontów dróg wojewódzkich,
jesteśmy w stanie to trochę zatrzymać.
Nie całkiem ograniczyć.
Na pewno to, co też mówiliście o Wałbrzychu, o Jeleniej Górze, takie
miasta, Dzierżoniów, rozmawialiśmy ostatnio na kongresie piłki nożnej,
one zachowują, nie mówię o Jeleniej Górze, bo nie znam tych danych, ale takie miasta
jak Dzierżoniów czy Świdnica, one są w miarę status
quo, jeśli chodzi o ilość przepływu mieszkańców.
Natomiast jakbyśmy już obejrzeli 10-15 kilometrów wioski wokół tych miast,
to tam jest dramatycznie.
I to, co powiedział też Marszałek, my w niektórych obszarach
nie docenialiśmy to, to co się stało na Opolszczyźnie,
nie wyciągnęliśmy żadnych wniosków, mówię generalnie o całym samorządzie
nie wojewódzkim, tylko Opolszczyzna spotkała się z tym, że puste domy,
puste stodoły, były już 20 lat temu, po tym jak część autochtonów wyjechała do
Niemiec, czy pracując tam, czy zostając i te budynki zostawały same.
Dzisiaj to samo nas czeka już na obszarach wiejskich, 50 kilometrów od dużego miasta,
jakim jest Wrocław.
Wszystko już zaczyna wyglądać dokładnie jak te
wspomniane obszary, o których tutaj radni mówili.
Dlatego też pewnych tendencji nie zatrzymamy.
Możemy tworzyć programy i dobrze, że te programy są, o których tutaj mówiły
koleżanka z Lewicy, czy radne z Koalicji Obywatelskiej.
Oczywiście zawsze one będą podlegały dyskusji światopoglądowej
i to jest naturalne, że możemy się w tym różnić.
Natomiast to są projekty, które powodują na pewno zwiększoną ilość urodzeń.
Natomiast projekty budujące, promujące rodzinę to jest to, co możemy na pewno zrobić.
Czyli nie tylko pokazujemy, że wypoczywamy w Karpaczu, bo warto jechać, ale warto
pokazać to oczywiście, że wypoczywamy z rodziną.
Próbujemy budować model rodzinny, w którym Polacy zawsze byli dumni.
I którzy w porównaniu do Europy, my na pewno jeśli chodzi o te związki
małżeńskie wyglądamy bardzo dobrze, czy związki nawet
jak nie mają ślubu to jednak żyją w tym duchu małżeńskim.
Kończąc już proszę państwa to, co chciałem powiedzieć to to, że ta
tendencja planów przestrzennych przez ostatnie 20 lat właśnie doprowadziła do
tego, że pewne rzeczy są już nie do wyprostowania,
pewne rzeczy już są blokowane przez miasto np.
Wrocław, bo ja słyszę o kolejnych osiedlach w gminach podwrocławskich.
Kolejne osiedle, no i osiedle na 7 tys. będzie wybudowane.
Tylko skąd te 7 tys. ludzi tam przyjedzie?
No z Wrocławia i okolic.
Więc na pewno my musimy też, jak tacy samorządowcy do nas będą przychodzić,
ktoś z nas będzie parlamentarzystą, ministrem rolnictwa itd.
Musimy mówić asertywnie nie.
Nie można wszystkiego w nieskończoność odrolniać wokół dużych aglomeracji miejskich.
Bo jeśli wszystkiego nie będziemy odrolniać, to część mieszkańców zostanie w
swoich domach, a odrolniać grunty wokół miast średniej wielkości, jak Ząbkowice,
jak Strzelin, jak Jelenia Góra, to już większe, i przygotowywanie tam inwestycji
w miejsca pracy, one spowodują, że część mieszkańców zatrzymamy na tych obszarach.
Praca, dom, wtedy ci mieszkańcy zostaną.
Jeśli nie będzie tej pracy tam, to oczywiście
oni się wyprowadzą do Wrocławia i okolic.
- Dziękuję bardzo.
Czy jeszcze ktoś z zarządu?
Nie widzę w takim razie.
Szanowni państwo, przechodzimy do głosowania.
Proszę, muszę przeczytać.
Ja wiem, ja wiem.
Uchwała w sprawie votum zaufania dla Zarządu Województwa Dolnośląskiego,
druk numer XXVII/1.
W myśl artykułu 18 punkt 10 ustawy o samorządzie województwa, do wyłącznej
właściwości Sejmiku Województwa należy m.in. rozpatrywanie raportu
o stanie województwa oraz podejmowanie uchwały w sprawie
udzielenia lub nieudzielenia zarządowi województwa
w sprawie votum zaufania z tego tytułu.
Zgodnie z artykułem 34a ustawy o samorządzie województwa, Zarząd
Województwa co roku do 31 maja przedstawia Sejmikowi Województwa raport o stanie
województwa, który obejmuje podsumowanie działalności Zarządu Województwa w roku
poprzednim, a w szczególności realizację polityki, programów i strategii,
uchwał Sejmiku Województwa i budżetu obywatelskiego.
Sejmik Województwa określił w drodze uchwały
szczegółowe wymogi dotyczące opracowania raportu.
Po zakończeniu debaty nad raportem o stanie województwa, Sejmik Województwa
przeprowadza głosowanie nad udzieleniem zarządowi województwa votum zaufania.
Przypominam, iż w myśl artykułu 34a ust. 9 ustawy
o samorządzie województwa, uchwałę o udzieleniu zarządowi województwa
votum zaufania Sejmik Województwa podejmuje bezwzględną
większością głosów ustawowego składu Sejmiku.
Proszę się, proszę państwa, przygotować i przechodzimy do głosowania.
Kto z pań i panów radnych jest za przyjęciem uchwały w sprawie
votum zaufania dla Zarządu Województwa Dolnośląskiego?
Druk numer XXVII/1.
Przechodzimy do głosowania.
Szanowni państwo, kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
23 za, przeciw 12, wstrzymało się 0.
Gratuluję.
Przechodzimy do kolejnego punktu.
To jest informacja o stanie... Przepraszam, bardzo proszę, panie Marszałku.
- Szanowni państwo, ja chciałem w tym miejscu podziękować oczywiście,
podziękowania dla państwa radnych za merytoryczną dyskusję, oczywiście dla
współpracowników, dla Zarządu, dla wszystkich tych, którzy mieli
swój udział w ubiegłorocznym przedsięwzięciu.
- Dziękuję bardzo.
Informacja o stanie mienia Województwa Dolnośląskiego.
Proszę o zabranie głosu przedstawiciela Zarządu i przedstawienie informacji.
Bardzo proszę.
To nie będzie głosowane, to jest tylko sprawa do przedstawienia.
- Panie Przewodniczący, panie Marszałku, szanowni państwo radni, mam przyjemność
przedstawić informację o stanie mienia Województwa
Dolnośląskiego na dzień 31 grudnia 2025 roku.
Zgodnie z artykułem 267 ustawy z 27 sierpnia 2009 o finansach publicznych
Zarząd Jednostki Samorządu Terytorialnego przedstawia w terminie do 31 marca
następujące po roku budżetowym organowi stanowiącemu Jednostki Samorządu
Terytorialnej informacje o stanie mienia, danych dotyczących przysługujących
Jednostce Samorządu Terytorialnego praw własności, danych o zmianach w stanie mienia komunalnego,
danych o dochodach i inne dane o zdarzeniach mających wpływ na stan mienia.
Szanowni państwo, własność Województwa Dolnośląskiego to 6429 hektarów.
Województwo Dolnośląskie posiada nieruchomości we Wrocławiu, Jeleniej Górze,
Legnicy, Lubinie, Jaworze, Wałbrzychu, Szklarskiej Porębie, Biedrzychowicach,
Obornikach Śląskich, Myśliborzu, Bolesławcu, Lubiążu,
Stroniu Śląskim, Złotoryi, Czarnym Borze i Świdnicy.
Nieruchomości województwa zarządzane są m.in. przez Wydział Mienia,
przez trwały zarząd oddanie nieruchomości w trwały zarząd
samorządowym jednostkom organizacyjnym, nieodpłatne
użytkowanie, użyczenie i użytkowanie wieczyste gruntu.
Drogi wojewódzkie to 2242 kilometry, linie kolejowe to 376 kilometrów.
Dane o zmianach w stanie mienia województwa
w okresie od 1 stycznia 2025 do 31 grudnia 2025.
Z takich najważniejszych rzeczy to sprzedaże nieruchomości gruntowych
niezabudowanych w Krośnicach, w Legnicy, ale też dokonaliśmy
darowizn na rzecz gmin, które są wymienione w prezentacji.
I tutaj przypomnę tylko o przekazaniu budynku dla ofiar powodzi w Stroniu Śląskim.
Oczywiście województwo również ustanawia służebności,
nabycie nieruchomości.
Było ich kilka, natomiast otrzymaliśmy od Skarbu Państwa
działkę przy ulicy Mazowieckiej pod budowę nowego urzędu.
Oczywiście również regulacja stanów prawnych
w miejscowościach wymienionych w prezentacji.
Jeżeli chodzi o dane w dalszym ciągu o zmianach, to darowizny i operacje na
liniach kolejowych 319, 284, 776, 312 i 318.
I tutaj mają państwo zestawienie dróg pozostających w trwałym zarządzie
Dolnośląskiej Służby Dróg i Kolei i informacja o udziałach Województwa
Dolnośląskiego w spółkach prawa handlowego na dzień 31 grudnia 2025 roku.
Województwo Dolnośląskie posiada udziały w 20 spółkach prawa handlowego i w kolejnych
10 spółkach 100% w 10 spółkach i w kolejnych 10 spółkach
z udziałowcem mniejszościowym bądź większościowym.
Tutaj mamy zmianę w stanie posiadania udziałów akcji przez Województwo
Dolnośląskie i jeżeli chodzi o dochód uzyskany przez województwo z tytułu
wykonywania praw własności bądź innych praw majątkowych oraz wykonywania
posiadania według stanu 31 grudnia to jest kwota niespełna 70 mln zł.
Bardzo dziękuję za uwagę.
- Dziękuję bardzo.
Uchwała w sprawie zatwierdzenia sprawozdania finansowego Województwa
Dolnośląskiego za rok 2025 wraz ze sprawozdaniem z wykonania budżetu
Województwa Dolnośląskiego w roku 2025, druk XXVII/2.
Zgodnie z artykułem 270 ust. 4 ustawy o finansach publicznych
Sejmik Województwa Dolnośląskiego zobligowany jest do rozpatrzenia
sprawozdania finansowego województwa oraz sprawozdania
z wykonania budżetu w terminie do dnia 30 czerwca roku następnego po roku budżetowym
oraz podjęcie uchwały w sprawie ich zatwierdzenia po zapoznaniu się z treścią
opinii biegłego rewidenta z badania sprawozdania finansowego z opinią
Regionalnej Izby Obrachunkowej we Wrocławiu o sprawozdaniu z wykonania budżetu.
Komisje Sejmiku Województwa Dolnośląskiego zaopiniowały przedstawione sprawozdania
finansowe województwa oraz sprawozdania z wykonania budżetu województwa za rok 2025
i przedłożyły Komisji Rewizyjnej stosowne opinie.
Czy przedstawiciel zarządu chciałby zabrać głos w tym punkcie?
Bardzo proszę panie Marszałku.
- Szanowny panie Przewodniczący, szanowni państwo,
oczywiście w tym punkcie mamy krótką prezentację.
Każdy z członków zarządu odpowiedzialny za swój obszar.
Postaramy się krótko, syntetycznie oczywiście, żeby ten rok 2025 też
przypomnieć, bo my często przechodzimy tak do porządku dziennego nad tymi rzeczami,
które wspólnie wypracowaliśmy, wspólnie wygenerowaliśmy w tym ostatnim roku.
I to jest taki chyba, myślę, ostatni moment, żeby o tym dzisiaj powiedzieć.
Przechodząc do prezentacji, ja postaram się tutaj na wstępie tak syntetycznie,
króciusieńko, plan i wykonanie budżetu Województwa Dolnośląskiego w 2025 roku.
Po stronie dochodów plan widzą państwo na prezentacji, nie będę tutaj odczytywał.
Wykonanie również państwo widzą, czyli dochody
wykonaliśmy w większym zakresie niż w ponad 101%.
Wydatki na poziomie 97%.
To jest ten slajd.
Oczywiście to, co podlega bezpośrednio, jest moim zakresem obowiązków,
to są, jeżeli mógłbym prosić, kolejny slajd, to są fundusze unijne.
To, co myślę nie spędza nam znów z powiek, to jest
efektywność wydatkowania tych środków w tej perspektywie.
Wiemy, że ruszyliśmy z nią później, nie tylko na Dolnym Śląsku, ale w całym kraju.
To powoduje oczywiście swoistego rodzaju trudności.
Widzimy też problemy i tutaj ostatni rok, też 25, to był taki czas, kiedy mocno może
dopingowaliśmy, mobilizowaliśmy samorządy, żeby po prostu w tempie i na czas
realizowały projekty, do których się zadeklarowały,
zwłaszcza te projekty niekonkurencyjne.
Ale rok 2025 to było zakończenie poprzedniej perspektywy końcem grudnia.
Perspektywy, która zakończyła się w 2023 roku.
Prowadzono rozliczenie finansowe projektów i programu.
Zrealizowano w tamtej perspektywie 6808 projektów.
W styczniu 2026 roku przekazano do Komisji
Europejskiej dokumenty zamknięcia programu.
Rozliczyliśmy się jako samorząd województwa w 100% z alokacji,
która nam na województwo przysługiwała.
Przypomnę, żebyśmy też mieli obraz, jak wyglądała poprzednia perspektywa.
Wartość wszystkich projektów zrealizowanych to
jest kwota 14 mld 600 mln zł.
Unijne dofinansowanie, czyli środki, które wpłynęły z zewnątrz na Dolny Śląsk,
w poprzedniej perspektywie to jest kwota 10 mld zł.
Aktualna perspektywa 2021-2027.
Do końca 2025 roku zakontraktowaliśmy 63% środków europejskich.
Do dziś jest to już poziom około 65%.
To jest 1695 podpisanych umów o dofinansowanie.
Wartość projektów na dzisiaj to jest kwota 10 mld zł.
Tych, które są zrealizowane i tych, które są w trakcie,
czyli praktycznie na końcówce perspektywy.
Unijne dofinansowanie to jest kwota 6 mld 200 mln zł.
To, co się dzieje i to, na co przeznaczamy środki, to
o czym była dyskusja też w poprzedniej części naszej sesji,
kluczowe zadania 2025 roku to jest oczywiście kolejowa rewolucja,
walka z wykluczeniem komunikacyjnym Dolnoślązaków.
I tutaj Samorząd Województwa Dolnośląskiego prowadzi niespotykany w skali Polski
program rewitalizacji nieczynnych przez lata linii kolejowych.
Już ponad 250 tys. Dolnoślązaków uzyskało dostęp do transportu kolejowego.
Docelowo ta liczba, o której mówiłem w poprzedniej części, to jest liczba około
300 kilometrów nowych tras kolejowych i to w dużej części na południu Dolnego Śląska.
Na dzisiaj jest to poziom około 80 kilometrów linii kolejowych.
W czerwcu 2025 roku, to jest tamten rok, sprawozdanie za rok poprzedni,
przywróciliśmy połączenie do Karpacza, Mysłakowic.
Oczywiście w tym miejscu podziękowania dla poprzedniego zarządu, dla poprzedniego
marszałka za praktycznie doprowadzenie tych projektów do końca.
To, co nam przypadło, to oczywiście otwarcie tych linii, ale pokazujemy,
że przed nami jest też równie obfita perspektywa.
Kolej ma wrócić do Lwówka Śląskiego, Kowar, Przemkowa, Srebrnej Góry,
Lądka Zdroju, czy też popowodziowego Stronia i Lądka.
Rozwijanie potencjału Kolei Dolnośląskich to
jest też jedno z naszych kluczowych zadań.
Nasz przewoźnik osiągnął kolejne rekordy w 2025 roku.
15 mln przejechanych kilometrów, 13 mln w 2024,
czyli o 2 mln więcej niż rok wcześniej.
Prognoza na rok 2026 to jest 16-17 mln kilometrów przejechanych,
ponad 25 mln przewiezionych pasażerów w 2024, 22,5 mln, o 3 mln więcej.
Prognoza na ten rok to jest 28 mln pasażerów.
Te rzeczy, które się wydarzyły, to oczywiście własna hala serwisowa.
Spółka systematycznie rozbudowuje swój potencjał, tabor kolejowy, który
przekroczy za chwilę 100 nowych pojazdów zakupionych z dofinansowaniem.
Zakup 20 elektrycznych zespołów trakcyjnych typu EZ.
Umowa podpisana na 10.
Czekamy na dostawę 10 składów.
One już spływają częściowo.
Kolejne 10 z możliwością opcji.
Ta inwestycja oczywiście uzupełnia naszą flotę, ale
tutaj, żeby państwo mieli obraz, ja o tym już mówiłem,
zdecydowane, odważne decyzje, podpisanie tych umów, kontraktów na kwotę prawie
niespełna miliarda zł pozwoliły aplikować o środki zewnętrzne.
Ubiegły rok to jest ta rekordowa dotacja w skali naszego województwa, ale też myślę w
skali Polski, jeżeli chodzi o kwestie komunikacyjne, zakup nowego taboru,
617 mln zł to są środki z Ministerstwa Infrastruktury.
Właśnie na ten tabor środki z KPO.
Przypomnę, alokacja na to działanie w Ministerstwie
Infrastruktury to było nieco ponad 800 mln.
Pociągi polskie z PES-y na ten cel przeznaczono m.in.
w ubiegłym roku dotację w wysokości 124 mln zł.
2025 rok to też historyczny przejazd pociągu o napędzie
wodorowym na Forum Ekonomicznym w Karpaczu.
To był pierwszy w historii w Polsce zrealizowany planowym rozkładem jazdy
pasażerski, przejazd lokomotywy z napędem wodorowym.
To tak w ramach ciekawostki.
Nowy szpital onkologiczny już tak pokrótce.
W ubiegłym roku kwota wydatkowanych środków to prawie 460 mln zł.
Stan surowy zamknięty.
Zaangażowanie prac, doskonale państwo wiedzą, regularnie jesteście obecni na
budowie naszej największej inwestycji budowlanej, infrastrukturalnej.
Cztery miesiące wyprzedzenia harmonogramu to jest to, co cieszy.
Inwestycje drogowe.
Oprócz kolei oczywiście pamiętamy, że mamy drogi.
Realizacja Trasy Sudeckiej, budowa trzeciego etapu obwodnicy Dzierżoniowa.
Kwota 35 mln zł ponad.
Rozpoczęcie budowy ostatniego etapu wschodniej obwodnicy Wrocławia.
Wybrany wykonawca za kwotę 264 mln zł.
Skomunikowanie A4 z S5.
Budowa obwodnicy Obornik Śląskich, 43 mln zł.
To są zadania, na które podpisaliśmy w 2025 roku
umowy bądź zostały odebrane, takie jak przebudowa drogi wojewódzkiej nr 324
Niechlów-Załęcze do granicy województwa, węzeł Rawicz S5, 28 mln zł.
Czyli nie tylko kolej, ale również inwestycje drogowe.
Budowa nowego mostu w Stroniu Śląskim.
To jest myślę taka sztandarowa inwestycja, za którą nam się troszeczkę mówiąc
kolokwialnie oberwało, ale wykorzystując dobrą organizację pracy, dobry potencjał
pokazaliśmy, że nie w 24 miesiące, a w 8 miesięcy można odbudować most w Stroniu.
To taki symbol pokazujący i wyznaczający też nowe standardy, nowe trendy,
ale też nowe możliwości takie organizacyjne, które mają tą naszą
infrastrukturę pchnąć dużo szybciej do przodu.
Rewitalizacja linii kolejowych.
Numer 322 Kłodzko Nowe-Stronie Śląskie.
Podpisana umowa na kwotę 141 mln zł.
Rewitalizacja linii kolejowej 345 i 308 Mysłakowice,
Kowary, Kamienna Góra, 129 mln zł.
Rewitalizacja linii kolejowej 310 Kobierzyce,
Łagiewniki Dzierżoniowskie, Piława Górna, 129 mln zł.
Rewitalizacja linii kolejowej 318 na odcinku
Srebrna Góra, Bielawa Zachodnia, 47 mln zł.
To jest też podpisana umowa w ubiegłym roku.
Pomoc finansowa Województwa Dolnośląskiego udzielona dla
innych jednostek samorządu terytorialnego w 2025 roku.
Mają państwo na slajdzie.
Ja myślę, że nie będę odczytywał tego wszystkiego.
Duża część, spora kwota to jest ochrona gruntów rolnych.
Też myślę, zmieniliśmy formę rozliczenia, każdy samorząd
otrzymuje jedno, chyba że jakieś dwa malutkie, dwa zadania.
Każdy powiat, każda gmina na Dolnym Śląsku.
Nie różnicujemy na te gminy
PiS-owskie, PSL-owskie czy platformiane.
Staramy się w miarę uczciwie i rzetelnie.
Podnieśliśmy poziom wsparcia do dróg gminnych i tych do
wyższej kategorii, czyli powiaty otrzymują też te środki.
Myślę, że naprawdę w taki w miarę transparentny sposób te środki są dzielone.
Spora kwota, bo prawie 60 mln zł, 56 mln zł
trafia na drogi transportu rolnego do gmin, do powiatów.
I taka kwota trafiła w 2025 roku.
Widzą państwo, ja nie będę odczytywał tych kwot.
Są państwo obecni na sali, tak żeby przyspieszyć troszeczkę.
Kolejny slajd, za chwilę też mamy już.
Bezpieczeństwo, utrzymanie melioracji.
To są te środki, które trafiają do samorządów.
Bezpieczeństwo...
Chyba trochę za daleko, ale...
Okej, to co państwo mają na slajdzie, bezpieczeństwo.
Mówiłem o tych elementach w trakcie dyskusji w poprzednim punkcie.
Mają państwo na slajdzie.
Proszę o kolejny slajd.
Trzy kluczowe wydarzenia mamy ubiegłego roku.
Forum Ekonomiczne w Karpaczu.
Kolejne rekordy, jeżeli chodzi o ilości uczestników.
Szacowana ilość to 6000 uczestników praktycznie.
Nie tylko z kraju, ale też z zagranicy.
500 debat, panele dyskusyjne.
Myślę, że to już jest taka marka naszego województwa.
Mocna marka, którą będziemy w kolejnych latach oczywiście rozwijać i kontynuować.
Dolnośląski Kongres Samorządowy.
Historycznie na zamkniętym lotnisku.
Z udziałem Premiera, Ministra Obrony Narodowej Władysława Kosiniaka-Kamysza,
pod hasłem Bezpieczny Dolny Śląsk, Bezpieczna Polska.
Myślę, ciekawe dyskusje.
Też kolejny rekord, jeżeli chodzi o frekwencje.
Projekty Dolnośląska Zima,
Kampania "Atrakcyjny na lato, atrakcyjny na lata".
O innych projektach oczywiście powiedzą koleżanka i koledzy z zarządu.
Nie chcąc wchodzić w ich kompetencje.
To co nas czeka, jakie wyzwania.
To na pewno zrównoważony rozwój naszego województwa.
Dalsza walka z wykluczeniem komunikacyjnym.
Bo mamy świadomość tego, że dobra komunikacja w jakimś stopniu zatrzyma migrację,
z tych bardziej oddalonych od stolicy województwa części naszego regionu.
Na pewno inwestycje w zdrowie.
Dobra organizacja, lepsza organizacja służby zdrowia.
Tak, żeby służyła jak najlepiej, jak najefektywniej pacjentom.
I żeby jak najwięcej osób można było wyleczyć, czy poprawić ich funkcjonowanie.
Sport, turystyka, rozbudowa infrastruktury, promocja naszego regionu.
Ale też oczywiście transformacja energetyczna.
To jest to wyzwanie, z którym się mierzymy.
Bezpieczeństwo, stabilność.
Żyjemy w czasach podwyższonego ryzyka.
Naszą rolą jest to, żeby Województwo Dolnośląskie zabezpieczyć jak najlepiej,
korzystając z naszych doświadczeń, z naszej wiedzy.
Ale też ze środków zewnętrznych przede wszystkim.
I takie programy będziemy państwu prezentowali.
To co akurat, u mnie nie ma tego w prezentacji,
ale to mówiłem o tym przy projekcie budżetu na rok 2026.
To co mnie na przykład najbardziej mobilizuje
i co jest taką moją największą radością,
zresztą też tak samo podchodziłem do tego w samorządzie gminnym,
to są wydatki majątkowe.
Bo to zawsze jest ta twarda infrastruktura, która zostaje na miejscu.
I tak żeby był pełen obraz, to rok 2023 to był poziom 614 mln.
Koniec 2024 to 777 mln zł.
Rok 2025 to był już 1 mld 466 mln zł.
Plan na ten rok oczywiście mamy ambitny 2 mld 700 mln zł.
Oczywiście mam świadomość tego, że to jest też efekt rozpędzającego się
wydatkowania środków europejskich, środków zewnętrznych.
Ale te kwoty, jak państwo widzą, rok do roku są po 700 mln zł większe każdego roku.
To jest też oczywiście większy wysiłek.
Bo większe wydatki majątkowe to jest większy wysiłek całej administracji,
całego zarządu, współpracowników.
Nie tylko z urzędu, ale też z jednostek podległych.
W tym miejscu oczywiście za ten 2025 rok bardzo serdecznie wszystkim dziękuję.
Na ręce pani Skarbnik serdeczne podziękowania.
Będą oczywiście za chwilę pozostali członkowie zarządu, jak Wysoki Sejmik oczywiście,
o to absolutorium w tym miejscu,
a korzystając z tego, że jestem przy głosie już proszę.
- Dziękuję panie Marszałku.
Kto z członków zarządu?
Proszę panie Marszałku.
- Panie Przewodniczący, szanowni państwo.
Przejdziemy od razu do prezentacji.
Proszę Państwa, jeśli chodzi o trzy obszary,
za które odpowiadam w Samorządzie Województwa.
Departament Sportu i Turystyki.
To była kwota 55 mln 217 tys. 413 zł.
Wykonanie, tak jak państwo widzicie, 97%.
Departament Spraw Społecznych i Rynku Pracy.
216 mln plan, wykonanie 203 mln zł, to jest 93%.
I Departament Aglomeracji, nie są to już takie kwoty duże, tylko 489 tys. zł,
wykonanie 327 tys. zł, to jest 67%.
I na co te środki były przeznaczane?
Jeśli chodzi o sport.
Wykonanie w 98%.
Dolnośląski Fundusz Rozwoju Bazy Sportowej.
34 projekty, na które Sejmik wyraził zgodę.
To jest ponad 30 mln zł.
Dolnośląski Fundusz Rozwoju Bazy Sportowej dla
klubów, który wprowadziliśmy po raz pierwszy.
Sejmik wprowadził 6 projektów, 2,5 mln zł prawie.
I Program Rozwoju Infrastruktury Sportowej w Województwie Dolnośląskim.
17 projektów.
Są to projekty nasze, wojewódzkie, w tym sensie, że z naszego budżetu.
Bo te 30 mln, to przypominam, że to jest
poprawa Bazy Sportowej wspólnie z Ministerstwem.
Projekty, które inne jeszcze realizowaliśmy, to
są Dolnośląskie Parki do gry w tenisa i padla.
Pamiętacie państwo, jest to nowatorski program.
Ambasadorem tego projektu jest Hubert Hurkacz, nasz Dolnoślązak i wrocławianin.
Dwa projekty są realizowane.
W pierwszym roku było małe zainteresowanie, już mogę państwu powiedzieć.
No bo to jest nowy projekt.
W tym roku to zainteresowanie jest już dużo większe.
I na sesji czerwcowej przedstawimy państwu zainteresowane samorządy, które złożyły
wnioski i będziemy realizować je po uchwaleniu przez państwa.
Park Rowerowy Cross Country,
Centrum Kolarstwa Górskiego w Polanicy Zdroju 1 mln 375 tys. zł.
To jest projekt z poprzednich lat.
I Rowerowe Parki Umiejętności, dwa projekty, 597 tys. 232 zł.
Są to projekty, które były realizowane i pomysły były jeszcze
za poprzedniego zarządu, myśmy realizowali te projekty, kontynuując to.
Poprawa bazy sportowej, otwarty konkurs dla
klubów i stowarzyszeń sportowych, 62 projekty.
Tyle stowarzyszeń skorzystało z decyzji Sejmiku Województwa Dolnośląskiego.
Przeznaczyliśmy na to kwotę 1 mln 904 tys. zł.
Pamiętacie państwo, to są małe granty dla małych stowarzyszeń.
Badania profilaktyczne, przeciwdziałania kontuzjom kadry wojewódzkiej.
Jest to nowatorski program, który realizujemy już drugi rok z rzędu.
Pół mln zł przeznaczamy dla najbardziej
uzdolnionych sportowców ze wszystkich dyscyplin sportu.
Najlepszych dolnośląskich sportowców, mistrzów
Polski, Europy, przyszłych Olimpijczyków.
Badamy ich po to, żeby oni po tym, jak mogą ulegnąć kontuzji, żeby nie
kończyli karier, tylko ta profilaktyka, specjalistyczne badania, współpraca
z rodzicami, współpraca z trenerami, co doprowadzi,
że ci najzdolniejsi nie będą odchodzić ze sportu.
Zastanawiamy się nad kolejnymi projektami, chociażby badaniami DNA, ale to już inne
państwa, na przykład Słowenia bardzo daleko zaszła
w tych projektach, Stany Zjednoczone również.
My też zastanawiamy się nad tym, czy również w takie badania nie wchodzić.
Upowszechnianie i popularyzacja sportu, organizacja imprez sportowych,
sport osób z niepełnosprawnościami.
Szkolny akademicki program Umiem Pływać, pamiętacie państwo, ten program też już
jest wieloletni, poprzez Szkolny Związek Sportowy, 4 mln 700 tys. zł.
Wsparcie i szkolenie dzieci i młodzieży uzdolnionych sportowo,
aktywizacja, nagrody, stypendia sportowe 11 mln zł.
98%, tak jak państwo cały czas w sporcie, jest wykonanie wysokie.
Departament Sportu i Turystyki, upowszechnianie turystyki, promocja
walorów turystycznych regionów 7 mln 900 tys. zł.
Dolnośląski Fundusz Odrzański, który Wysoki Sejmik uchwalał 14 projektów 905 tys. zł.
Wzrost konkurencyjności dolnośląskiej oferty turystycznej, w tym infrastruktura,
szlaki turystyczne, 39 projektów, 1,5 mln zł.
Dotacje na przeprowadzenie sześciu egzaminów dla kandydatów na przewodników
górskich, bo tym się zajmuje samorząd województwa.
143 osoby takie zostały wykształcone w tamtym roku, to są koszty około 40 tys..
Rozwój turystyki biznesowej na Dolnym Śląsku, nowy projekt, który realizujemy,
to jest projekt 800 tys. zł zrealizowany.
Moje Dolnośląskie, 97 projekty, 1,5 mln zł.
Braliśmy również, oczywiście udział Województwa Dolnośląskiego w
Międzynarodowych Targach Turystycznych we Wrocławiu.
Już wiemy, że w tym roku również się odbyło.
Otwarcie sezonu turystycznego było w Legnicy,
państwo uczestniczyliście w tym również.
Uczestniczyliśmy jako Województwo Dolnośląskie w Festiwalu Podróży i Czasu Wolnego.
Piknik nad Odrą w Szczecinie.
Rozpoczęcie wakacji na Dolnym Śląsku w Rudzie Sułowskiej.
Przeprowadzenie badań ankietowych w zakresie ruchu turystycznego na Dolnym Śląsku.
Oczywiście niemałą kwotę Wysoki Sejmik przeznacza do Dolnośląskiej Organizacji
Turystycznej, która w naszym imieniu wspólnie z innymi członkami DOT-u prowadzi
szeroko zakrojone działania informacyjne,
promocyjne branży turystycznej na Dolnym Śląsku.
Departament Spraw Społecznych 170 mln 575 tys. 906 zł wykonanie 94%.
Działalność jednostek edukacyjnych mamy 17 jednostek
oświatowych prowadzonych przez Samorząd Województwa.
Tak jak państwo widzicie 132 mln zł to nas kosztuje.
Dofinansowanie poradni psychologiczno-pedagogicznych
kolejny rok z rzędu 4 mln 600 tys. zł
Dotacja na prowadzenie filii bibliotek pedagogicznych 17 jednostek.
I tu chciałem się tylko minutę zatrzymać nad tym, dlatego że proszę państwa to jest
przestrzeń nad którą powinniśmy wkrótce zacząć dyskutować, ponieważ my posiadamy
badania, nawet nie badania tylko konkretne liczby
aktywności czytelniczej w tych bibliotekach pedagogicznych.
Szału nie ma, bo tak bym powiedział.
Jest bardzo słabo w niektórych miejscach.
I musimy z samorządowcami, to są często biblioteki,
które wspieramy, wspólnie z powiatami.
Mamy też swoje, ale to te nasze działają uważam dużo lepiej, nawet bardzo dobrze.
Natomiast w wielu miejscach, w powiatach wykorzystanie tych bibliotek jest na
poziomie niezadowalającym i bardzo poważnie będziemy się zastanawiać nad dotowaniem.
Nie wiem czy będziemy straszyć powiaty, żeby tam coś się ruszyło, czy po prostu
będziemy szukać innych aktywności przekazywania środków, a może na inne
cele, bardziej aktywizujące daną społeczność danego powiatu, bo biblioteka
nie ma służyć tylko dla pracowników biblioteki, ale przede wszystkim dla
uczestników korzystających z tej biblioteki.
Przy okazji będzie komisja, myślę, że edukacji,
to te liczby chętnie państwu przedstawimy.
My już dyskutowaliśmy ostatnio przy budżecie już na ten temat na zarządzie,
że musimy podczas posiedzenia zarządu, że musimy nad tym się poważnie zastanowić.
Nie przechodzić do takiego porządku dziennego, że dajemy kilka mln na
biblioteki, tak naprawdę powiatom w wielu przypadkach, nie chcę powiedzieć,
że utrzymujemy, bo to nie byłoby prawdziwe, ale
współfinansujemy pedagogiczne biblioteki w powiatach.
Dolnośląskie Centrum Kultury Polskiej, 128 tys. zł, wydatkowaliśmy w tamtym roku.
Edukacja ekologiczna, 209 tys. zł.
Program Poznaj Dolny Śląsk, pamiętacie państwo, to jest program wymyślony przez nas.
W okresie popowodziowym wymyśliliśmy projekt, który w tym roku również realizujemy.
Poznaj Dolny Śląsk, czyli wycieczki dla dzieci i młodzieży ze szkół podstawowych
i też szkół specjalnych, które prowadzą powiaty
na tereny popowodziowe.
Cieszy się tą ogromną popularnością.
W tej chwili podpisujemy umowy już na kolejny rok.
Tutaj, proszę państwa, kolejne środki poprzez wdrażanie projektów różnego
rodzaju, czyli zbudowanie systemu koordynacji monitorowania.
To jest kształcenie zawodowe, 7 mln 600 tys. zł.
Dolnośląski program stypendialny.
To państwo znacie go bardzo dobrze.
Kilkuset stypendystów w latach 2024-29, to jest ponad 1500.
Prawie 4 mln zł przeznaczyliśmy na to.
No i bardzo mocno wspieramy podniesienie wyników maturalnych.
Wiemy, że te wyniki maturalne najsłabsze są w tej chwili z matematyki.
Branżowe Centrum Umiejętności Hotelarstwa w Biedrzychowicach.
Państwu bardzo dobrze znana placówka.
1 mln 296 tys. 996 zł.
Działania na rzecz rozwoju społeczeństwa obywatelskiego, 4,5 mln zł.
Dolnośląski budżet obywatelski, 25 projektów, 709 tys. zł.
Asystentura osób starszych, 34 zadania, 1,5 mln zł.
Dolnośląska Akademia Kompetencji Seniora, 96 zadań, 995 tys. zł.
Wsparcie psychologiczne dzieci i młodzieży, 61 zadań, prawie 4 mln zł.
Program wsparcia Rad Seniorów, 40 zadania, 441 tys. zł.
To jest ogromna współpraca z organizacjami pozarządowymi.
Ogromna, taka mrówcza praca też tego Departamentu, żeby
te wszystkie projekty podpisać i później rozliczyć.
Państwo widzicie, jaka jest ogromna liczba tych projektów.
Działalność zakładów aktywności zawodowej, dofinansowanie dla
dziewięciu ZAZ-ów, to są też środki w części PFRON-owskie.
Program Niezależne Życie, ośrodki czasowego pobytu,
pomoc wytchnieniowa, 7 ośrodków, 3,5 mln zł.
To państwo też wiecie, że podzieliliśmy to na subregiony, te ośrodki wytchnieniowe
działają i są potrzebne na całym Dolnym Śląsku.
Program Dolny Śląsk bez barier, kampanie informacyjne, budżet osobisty
osób z niepełnosprawnościami, kongres dostępności, rehabilitacja zawodowa
i społeczna, 1 mln 290 tys. zł.
Dolnośląski Fundusz Wsparcia, utrzymanie i rozwój
infrastruktury, 11 zadań 1 mln 200 tys. zł.
W sumie to jest 8 mln, tak jak państwo widzieliście.
Jeśli chodzi o aglomeracje, to są krótko, to jest oczywiście badania,
opracowanie badań i raportu pod nazwą przeprowadzenia badań
dotyczących miast i regionów tracących funkcje publiczne.
Miast w kryzysie 123 tys. zł, opracowanie badań PAN 25 tys. zł
i Uniwersytet Wrocławski analiza potrzeb, koncepcji,
szans i wyzwań 19 tys. zł.
W sumie 160 tys. zł, tu wykonanie jest 67%.
Ale też chciałem państwu przy okazji powiedzieć, bo to jest departament,
który zmienił nazwę, ale też chciałem państwu powiedzieć, że ma być wprowadzona
ustawa, która będzie budować nowe ośrodki miejskie w tym sensie, że łączące swoje
funkcje, bo część ośrodków miejskich, to co we wcześniejszej wypowiedzi
powiedziałem, że traci na swojej ważności i to jest nie tylko depopulacja,
ale to co nas czeka też to również to, że będziemy
tracić w tych niektórych obszarach na usługach.
To znaczy będą zagrożone funkcjonowania ośrodków zdrowia, no bo będzie mniej
pacjentów, no to automatycznie będzie problem z lekarzami i tak dalej i tak dalej.
Państwo to wiecie.
No to dlatego też ten departament i zmiana ustawy, nad którą pracuje Minister
Karnowski, będzie to dyskutowane proszę państwa jeszcze na Sejmiku, bo takie quasi
ZIT-y będą powstawać po to, żeby część zadań
wspólnie te samorządy współpracowały ze sobą.
Przykładem świetnym jest ziemia dzierżoniowska, która można powiedzieć,
że wyprzedza pozostałe samorządy, łącząc się,
współpracując bez względu na barwy polityczne.
Tam są samorządowcy ze wszystkich formacji politycznych, natomiast świetnie
współpracują w zakresie zadań lokalnych, zaczynając od transportu, kanalizacji,
śmieci, wspólnych zadań.
Wspólnota będzie powodować tańsze usługi i ziemia dzierżoniowska składa do nas
wnioski na modernizację obiektów, na przykład użyteczności publicznej.
Robią to wspólnie i to nas czeka w wielu obszarach i nad tym będzie ten Departament
pracował i na pewno na Komisji Rozwoju będziemy przygotowywać i przedstawiać
państwu przy okazji strategii, też wspólnie oczywiście
z departamentem pana Marszałka Rado nad strategią 2030.
Dziękuję bardzo.
- Dziękuję Panie Marszałku.
Proszę, kto z członków zarządu?
Proszę pan Marszałek Michał Rado.
- Szanowny panie Przewodniczący, szanowni państwo, ja rozpocznę od kolei.
W 2025 przywróciliśmy oczywiście połączenie do Karpacza i Mysłakowic.
Przygotowaliśmy również przetargi, podpisaliśmy umowy na rewitalizację linii
do Lwówka Śląskiego, do Przemkowa, Srebrnej Góry, Lądka Zdroju i Stronia Śląskiego.
Prace trwają, a lub za chwilę się rozpoczną.
Realizując program Dolny Śląsk na Dobrych Torach chcemy przywrócić blisko 300
kilometrów nowych tras kolejowych, a do tej pory
zrewitalizowaliśmy już 80 kilometrów linii kolejowych.
Tutaj warto zaznaczyć, że program ten trwa już od pierwszej linii, którą
realizowaliśmy w Karpaczu, i dlatego teraz te 300 kilometrów jest możliwe,
pierwszej linii do Trzebnicy,
te 300 kilometrów jest możliwe właśnie przez pracę poprzednich zarządów i dzisiaj
po przygotowaniu tych wszystkich inwestycji ruszają już prace budowlane.
W naszym województwie kursują najszybsze pociągi regionalne, a do sieci kolejowej
w ostatnich latach udało nam się włączyć blisko
200 tys. osób mieszkających na Dolnym Śląsku.
Co warto wspomnieć, od grudnia 2025 roku Koleje
Dolnośląskie przekroczyły kolejno granice województwa.
Dojeżdżamy obecnie do Województwa Opolskiego przez
Oławę oraz do Namysłowa przez Oleśnicę i do Bierutowa.
Jest to trzecie województwo po Województwie Lubuskim.
Również będziemy już wjeżdżać do województwa,
jesteśmy w trakcie podpisywania umowy z Województwem Wielkopolskim.
Poproszę kolejny slajd.
W 2025 roku nasze Koleje Dolnośląskie przejechały 15 mln kilometrów,
co jest rekordem w porównaniu do 13 mln kilometrów w 2024 roku.
W 2026 roku prognozujemy między 16 a 17 mln kilometrów.
W 2025 roku przewieźliśmy ponad 25,5 mln pasażerów i jest to wzrost o ponad
3 mln pasażerów, a na 2026 rok planujemy 28 mln pasażerów.
I tutaj też warto powtórzyć to, co powiedział pan Marszałek Bochnak,
że musimy się przygotować na to, że obecnie dopłacamy do kolei 450 mln zł.
Są to oczywiście połączenia Kolei Dolnośląskich i połączenia Polregio,
ale gdy uda nam się uruchomić wszystkie trasy, wszystkie linie, które
rewitalizujemy, to na pewno koszty te wzrosną o blisko
200 mln zł i musimy się na to przygotować.
Dotacje unijne w 2025 roku koleje uzyskały najwyższą
dotację ze wszystkich regionalnych przewoźników w Polsce.
Jest to m.in. dofinansowanie w kwocie
ponad 617 mln zł i dzięki tym wszystkim
dofinansowaniom, dzięki pieniądzom pozyskanym z Unii Europejskiej,
na koniec 2026 roku będziemy mieli 108 pojazdów, z czego
aż 101 było współfinansowanych przez Unię Europejską.
Nasz tabor to 20 elektrycznych zespołów trakcyjnych, które
ogłosiliśmy przetarg na dostawę 10 z opcją na kolejnych 10 sztuk.
Również kolejne pociągi PESA Elf, gdzie zakupiliśmy 10 pociągów od
bydgoskiej PESY i na ten cel przeznaczyliśmy 124,5 mln zł.
I tak jak pan Marszałek mówił, robiliśmy w Karpaczu podczas forum
pierwszy przejazd testowy lokomotywą wodorową.
Badamy te rozwiązania, pracujemy nad zakupem, sprawdzamy tak naprawdę możliwość
zakupu i wprowadzenia do taboru pojazdów wodorowych.
Rewitalizacja linii kolejowych, a więc rozpoczęliśmy lub kontynuujemy
rewitalizację linii kolejowej nr 319 Strzelin-Kondratowice-Łagiewniki.
Rewitalizujemy linię kolejową nr 310 Kobierzyce-Łagiewniki-Piława Górna.
I tutaj ważne jest to, że odcinek z Łagiewnik do Piławy Górnej jest już
ukończony, a w styczniu podpisaliśmy umowę na odcinek Kobierzyce-Łagiewniki.
Całość tej trasy to prawie 40 kilometrów i tutaj ruch wraca po 30 latach na tą linię,
ponieważ od 1996 roku pociągi tą linią nie jeżdżą.
Rewitalizacja linii kolejowej nr 322 Kłodzko Nowe-Stronie Śląskie.
Tutaj inwestycja za prawie 70 mln zł
i obecnie kursujemy na tej linii autobusami KD.
I warto tu zaznaczyć, że jest to nasza najbardziej i najczęściej
wybierana linia przez pasażerów, jeżeli chodzi o autobusy.
Kolejna linia, która jest rewitalizowana to linia kolejowa nr 318 Bielawa-Srebrna Góra.
I tutaj pociągi wracają do Srebrnej Góry po 50 latach.
Mamy już podpisaną umowę.
Prace trwają.
I teraz inwestycje drogowe, czyli nasz program Dolny Śląsk na Dobrej Drodze.
Jest to inicjatywa samorządu, którą rozpoczęliśmy w 2025 roku.
Planujemy program na trzy lata.
Są to szybkie remonty, wymiana nawierzchni na drogach wojewódzkich.
Na całość tej inwestycji chcemy przeznaczyć 225 mln zł w ciągu trzech lat.
Tutaj podzieliliśmy Dolny Śląsk na dziewięć obszarów, po trzy lub dwa
powiaty, dzięki czemu uzyskujemy duże oszczędności na przetargach.
W 2025 roku ogłosiliśmy, tak jak mówiłem, 75 mln zł.
Do końca 2027 roku chcemy, aby wyremontowanych
zostało minimum 150 kilometrów odcinków dróg.
Pamiętajmy, że są to drogi szlakowe, że nie wykonujemy inwestycji
w miejscowościach, tylko łączące miejscowości.
Zależy nam na to, żeby poruszanie po Dolnym
Śląsku było jak najszybsze i jak najsprawniejsze.
W 2025 roku podpisaliśmy trzy umowy na realizację remontów w powiatach
Polkowickim, Głogowskim, Lubińskim, Milickim, Trzebnickim, Oleśnickim,
Bolesławieckim, Zgorzeleckim oraz Lubańskim.
I dzięki oszczędnościom wyremontowaliśmy tam 60 kilometrów dróg.
Jeżeli chodzi o remonty, budowę dróg i obwodnic, realizujemy Trasę Sudecką,
czyli budowa drugiego etapu obwodnicy Dzierżoniowa.
Rozpoczęliśmy budowę ostatniego etapu wschodniej obwodnicy Wrocławia.
Tutaj inwestycja to ponad 264 mln zł.
Remontujemy trasę Środa Śląska-Kąty Wrocławskie, gdzie podpisaliśmy umowę na
remont drogi łączącej trasę ekspresową S5 z autostradą A4.
Remont obejmie 10 kilometrów drogi, a jego koszt to ponad 24 mln zł.
Oprócz tego przebudowujemy drogę wojewódzką 297 Lwówek Śląski-Pasiecznik.
Przebudowujemy drogę wojewódzką 382 Świdnica-Paczków.
Drogę 346 na odcinkach Stary Śleszów -Godzikowice, Wierzbice-Stary Śleszów,
Środa Śląska-Kąty Wrocławskie oraz obwodnica Bolesławca
etap drugi, obwodnica Boguszowa Gorc etap pierwszy.
Jesteśmy po podpisaniu umowy.
Niedługo będziemy wbijać łopatę, jeżeli chodzi o obwodnicę Obornik Śląskich.
Dolnośląski Fundusz Pomocy Rozwojowej.
W 2025 roku przekazaliśmy 5 mln zł na wsparcie, wsparliśmy gminy,
które potrzebowały niezbędnej pomocy w usuwaniu skutków powodzi.
Tutaj 32 gminy otrzymały dofinansowanie.
Co ważne w 2025 roku zmieniliśmy kryteria, gdzie nie patrzyliśmy na stan finansowy,
na bogactwa gmin, a na dotknięcie powodzią.
I to było właściwie odstępstwo od tych zasad.
W tym roku w 2026 również kontynuowaliśmy te kryteria i zgłaszały
się gminy, które zostały dotknięte powodzią w 2024 roku.
I teraz najważniejsze kampanie promocyjne.
W 2025 roku realizowaliśmy kampanię Wspieraj Dolny Śląsk, gdzie zapraszaliśmy
turystów do ciągłego i do całorocznego zwiedzania Dolnego
Śląska, co było bardzo istotne w kontekście powodzi z 2024 roku.
Pocztówki z powodzi, gdzie w ramach akcji zostało wysłanych
blisko 600 tys. pocztówek zapraszających na Dolny Śląsk.
Akcję realizowaliśmy we współpracy z INPOST-em czy z fundacją XTB.
Atrakcyjny na lato, atrakcyjny na lata.
Tutaj również znani Dolnoślązacy zachęcali
do odwiedzania Dolnego Śląska przez cały rok.
Kolejna kampania to Dolny Śląsk Naturalnie oraz Góry bez brawury, gdzie wraz z
Dolnośląskim GOPR-em zachęcaliśmy do odkrywania regionów
górskich, oczywiście z zachowaniem zasad bezpieczeństwa.
W 2025 roku zapoczątkowaliśmy program Dolnośląscy Liderzy Biznesu
z zaplanowanego cyklu 10 spotkań, które odbyły się z udziałem przedsiębiorców.
Musieliśmy zrealizować 11, ponieważ zainteresowanie we Wrocławiu było tak
duże, że przedsiębiorcy nie zmieścili się na sali,
więc musieliśmy zorganizować dodatkowe spotkanie.
Oprócz tego spotkania odbyły się w Wałbrzychu, w Jeleniej Górze, w Legnicy,
w Strzelinie, w Karpaczu, w Bolesławcu, w Kłodzku, Głogowie i Oławie.
Zaznaczę tylko, że przez tak duże zainteresowanie
w tym roku kontynuujemy ten program.
Również w tym roku odbędzie się 10 spotkań z przedsiębiorcami w całkiem nowych
miastach, w których w poprzednim roku nie udało się nam gościć.
Kolejny slajd, czyli program Going Global.
W 2025 zorganizowaliśmy 19 misji gospodarczych.
W sumie cała czwarta edycja objęła 28 międzynarodowych misji, gdzie łącznie
udział wzięło blisko 290 uczestników,
reprezentujących ponad 130 dolnośląskich firm.
Na dziś mamy zwrot, że udało się podpisać ponad 201 kontraktów.
I wartość tych kontraktów to jest 28 mln zł.
Szkoda, że nie ma pana radnego Mroza, który mówił, że
wydaliśmy 21 mln i nie ma żadnego zwrotu z budżetu.
Wydaliśmy niecałe 6 mln zł, ponieważ 15 mln zł
to dofinansowanie ze środków europejskich.
A na dziś mamy deklarację podpisanych umów na 28 mln i trwają rozmowy,
gdzie przedsiębiorcy deklarują, że są w stanie podpisać
umowy na ponad 110 mln zł jeszcze dodatkowo.
Więc to nie jest tak, że 21 mln zł wydaliśmy i zwrotu nie mamy.
I jeszcze ostatni slajd, czyli Expo 2025 w Osace.
Tutaj od 24 czerwca do 30 czerwca odbył się tydzień Dolnego
Śląska i nasz region był reprezentowany w pawilonie polskim.
Dolny Śląsk reprezentowała manufaktura z Bolesławca.
Mieliśmy zespół Lutos Air Quintet z Narodowego Forum Muzyki, Muzeum
Papiernictwa w Dusznikach Zdroju, Uniwersytet Medyczny im. Piastów Śląskich
we Wrocławiu.
I tutaj wartym jest zaznaczenia, że mimo dużych upałów kolejki obecnych tam
Japończyków naprawdę stały godzinami, żeby
wejść i zobaczyć nasze dolnośląskie produkty.
Dziękuję bardzo.
- Dziękuję bardzo, panie Marszałku.
Proszę pani Marszałek Natalia Gołąb.
- Panie i panowie radni mam przyjemność przedstawić najważniejsze działania
zrealizowane w 2025 roku w podległym mi Departamencie Obszaru Wiejskich i Zasobów
Naturalnych w Wydziale Geodezji, Kartografii
oraz Dolnośląskim Zespole Parków Krajobrazowych.
Był to rok intensywnej pracy, inwestycji i realnego
wsparcia dla mieszkańców obszarów wiejskich naszego regionu.
Jednym z fundamentów naszej działalności pozostaje program Odnowy Wsi Dolnośląskiej.
Jest to inicjatywa, która od lat buduje silne,
aktywne i zintegrowane społeczności lokalne.
Dziś uczestniczy w inicjatywie już 1490 sołectw ze 133 gmin, co najlepiej pokazuje
skalę zaangażowania mieszkańców oraz realny
wpływ programu na rozwój Dolnośląskiej Wsi.
Rok 2025 przyniósł wyraźne przyspieszenie.
Do programu dołączyło aż 120 nowych sołectw.
Podczas gdy w 2024 roku tych sołectw dołączyło tylko 33.
Ten dynamiczny wzrost jest dowodem, że Dolnośląska wieś nie tylko się
rozwija, ale coraz odważniej sięga po nowe
możliwości i aktywnie kształtuje swoją przyszłość.
W ubiegłym roku opracowano aż 200 sołeckich strategii rozwoju wsi.
Przede wszystkim te strategie opierają się na kierunkach rozwoju, wyznaczają zarówno
krótkoterminowe działania, jak i długofalowe cele.
Pokazują one przemiany na obszarach wiejskich i są przede wszystkim efektem
świadomego planowania odpowiedzi na realne potrzeby mieszkańców.
Szczególnym przykładem tej energii, tego zaangażowania
mieszkańców jest konkurs Piękna Wieś Dolnośląska.
Jest to inicjatywa, która przede wszystkim mobilizuje społeczności lokalne do
wspólnego działania na rzecz swoich miejscowości.
Oceniana jest nie tylko estetyka i krajobraz, ale przede wszystkim oceniamy
tu pielęgnowanie lokalnej tożsamości, energię, zaangażowanie, aktywność
mieszkańców oraz umiejętność współpracy przy realizacji wspólnych projektów.
Drodzy państwo, Dolnośląska Wieś, cały czas to podkreślam, to są ludzie.
To są ludzie, którzy są niezwykle kreatywni, aktywni i pełni pasji.
Dlatego też z satysfakcją wróciliśmy do tego, aby promować najlepsze projekty
realizowane w regionie i aby wrócić do organizacji wielkiego finału konkursu.
To wydarzenie z roku na rok staje się coraz lepszą przestrzenią do integracji,
wymiany doświadczeń i wzmacniania lokalnej tożsamości.
To też pokazują dane statystyczne.
Wzrost liczby zgłoszeń.
W 2024 roku do konkursu Piękna Wieś Dolnośląska zostało zgłoszonych 9 zgłoszeń.
W 2025 roku już 29 zgłoszeń.
To wyraźnie pokazuje jak bardzo rośnie zaangażowanie mieszkańców oraz jak dużo
dzieje się dziś na Dolnośląskiej Wsi dzięki właśnie wspólnemu wysiłkowi mieszkańców.
Kolejnym istotnym narzędziem wsparcia jest konkurs Odnowa Wsi Dolnośląskiej dla gmin.
Tu muszę powiedzieć, że też z roku na rok
zainteresowanie tym konkursem jest bardzo duże.
W 2025 roku wpłynęły 184 wnioski.
Ostatecznie wsparcie otrzymały 154 projekty
łącznej wartości ponad 6,7 mln zł.
Dzięki tym środkom zostały zmodernizowane świetlice, ale także przestrzenie
rekreacyjne, powstały place zabaw, siłownie plenerowe czy miejsca wspólnych spotkań.
Główny nasz konkurs to są również przedsięwzięcia promujące ideę odnowy wsi
i tutaj muszę podkreślić, że jest to konkurs
dedykowany przede wszystkim mieszkańcom.
Jest to konkurs, do którego zgłaszają się stowarzyszenia, fundacje, koła gospody
miejskich, ochotnicze straży pożarne czy też parafie.
W zeszłym roku wsparcie otrzymało 55 inicjatyw.
Przeznaczyliśmy na to niemal 600 tys. zł.
Podczas naboru złożono 138 ofert.
Muszę powiedzieć, że biorąc pod uwagę ilość ofert złożonych w zeszłym roku,
czyli 138, w tym roku mamy absolutny rekord.
Zostało złożonych do nas 235 wniosków.
I teraz chciałabym się odnieść do tego, co powiedziała pani radna Lubiniecka-Różyło,
bo zostało to tak bardzo mocno spłaszczone, że Odnowa Dolnośląskiej Wsi
to jest zakup garnków do świetlic wiejskich.
Nic bardziej mylnego, to są realne działania aktywnych
i zaangażowanych mieszkańców dolnośląskiej wsi.
Rozmawialiśmy dzisiaj o tym, że dolnośląska wieś
się zmienia, że następuje depopulacja.
Wszystkie działania, jakie realizujemy w tym departamencie idą w kierunku takim,
aby wzbudzać poczucie więzi, lokalnej tożsamości, aby w mieszkańcach była
energia do działania, aby mieszkańcy
realizowali działania dla swoich mieszkańców.
Dlatego nie zgadzam się z tym stwierdzeniem i chcę tutaj głośno
podkreślić, że to nie są garnki dla kół gospodyń wiejskich.
To są realne działania, a ilość zgłoszonych wniosków, 235, pokazuje jak
dużo stowarzyszeń, kół gospodyń wiejskich, ochotniczych straży pożarnych,
chce działać dla swojej miejscowości.
Chce zmieniać te przestrzenie publiczne, chce tworzyć miejsce w spotkań.
My do tego musimy absolutnie dążyć i do tego
dedykowany jest program Odnowy Dolnośląskiej Wsi.
Program, który ma na celu właśnie przeciwdziałanie chociażby depopulacji.
Kolejna rzecz, jednym z obszarów działań realizowanych
w zeszłym roku było utrzymanie urządzeń melioracji wodnych.
Łącznie dofinansowano 61 projektów na kwotę ponad 1 mln 700 tys. zł,
w tym trzy realizowane były przez powiaty, 58 przez gminy.
Melioracje to jest bieżące utrzymanie melioracji wodnych.
Środki te zostały przeznaczone na konkretne działania utrzymaniowe,
takie jak wykaszanie roślin, wygrabianie porostów, usuwanie awarii drenarskich.
Równolegle realizowaliśmy wsparcie dla pszczelarstwa.
W ramach konkursu poprawa warunków fitosanitarnych rodzin pszczelich
dofinansowanie w wysokości prawie 0,5 mln zł otrzymał Związek
Pszczelarski Ziemi Legnickiej, który realizował działania
we współpracy z organizacjami pszczelarskimi w regionie.
Dzięki wspólnej współpracy zakupiono 83 840 kilogramów
ciasta pszczelego, które zostało rozdysponowane.
Wsparcie trafiło do ponad 2 560 pszczelarzy po
jednym kilogramie na każdą rodzinę pszczelą.
Wiemy już, że w tym roku zgłosiło się do nas jeszcze
więcej pszczelarzy, którzy chcą skorzystać z tego wsparcia.
Będziemy już prawdopodobnie kupować więcej, czyli będziemy osiągać przyrost
90 tys. kilogramów ciasta.
W ramach konkursu powstały też pasieki edukacyjne.
W zeszłym roku zrealizowano trzy zadania.
W tym roku zgłoszeń na pasiekę edukacyjną mieliśmy już więcej.
Dzięki temu w tym roku już sześć pasiek na Dolnym Śląsku powstanie.
W 2025 roku na Dolnym Śląsku realizowano również
działania w ramach Krajowego Planu Odbudowy.
Realizowaliśmy dwa programy B3.1.1, czyli budowa, rozbudowa oraz modernizacja
systemów zaopatrzenia w wodę, rozprowadzenia ścieków poza aglomeracjami.
Warto podkreślić, że pierwotnie limit dla naszego regionu wynosił ponad 50 mln zł.
Następnie została zwiększona kwota o 5 mln zł.
A ostatecznie, dzięki naszemu zaangażowaniu, dzięki rozmowom pana
Marszałka Pawła Gancarza oraz moich, Ministerstwo Rolnictwa Rozwoju Wsi
przyznało nam dodatkowe środki, co w konsekwencji zaowocowało tym,
że jako region otrzymaliśmy ponad 118 mln zł na realizację tego celu.
W 2025 roku podpisaliśmy 20 umów na łączną kwotę pomocy, ponad 81 mln zł.
W tym roku kontynuujemy to i mamy kolejne umowy.
Efekty realizacji tych 20 projektów to 986 podłączeń do nowej lub zmodernizowanej
sieci wodociągowej lub kanalizacyjnej, blisko kilometr wybudowanej sieci
wodociągowej i ponad 7 kilometrów wybudowanej sieci kanalizacyjnej.
Zrealizowaliśmy także działanie w ramach Krajowego Planu Odbudowy B3.3.1 dotyczące,
zwiększenia potencjału retencji na obszarach wiejskich.
W ramach dwóch naborów złożono 33 wnioski na łączną kwotę ponad 37 mln zł.
Ostatecznie podpisaliśmy 13 umów na kwotę ponad 11 tys. zł.
Mam już, dziękuję.
Kolejnym ważnym obszarem naszych działań jest wdrażanie
planu strategicznego dla wspólnej polityki rolnej.
Jednym z kluczowych elementów jest scalanie
gruntu wraz z zagospodarowaniem po scaleniowym.
To bardzo istotne narzędzie, które realnie poprawia warunki gospodarowania wsi.
W omawianym okresie podpisaliśmy umowę na realizację
takiego projektu na łączną kwotę ponad 13 mln zł.
Równolegle, jako samorząd, wspieramy wdrożenie podejścia
LIDER, czyli rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność.
Są to działania, które są realizowane w ramach
współpracy z lokalnymi grupami działania.
I tutaj efektem tych wspólnych działań było podpisanie 91
umów o przyznaniu pomocy na łączną kwotę prawie 19 mln zł.
W 2025 roku znaczącą skalę miały również działania
w zakresie ochrony gruntów rolnych i rozwoju infrastruktury.
Łączna wartość wsparcia całościowego w tym obszarze wyniosła ponad 62 mln zł.
W ramach tych środków zrealizowano i
rozliczono 223 umowy na zadania rekultywacyjne.
Podpisano umowy obejmujące 26 powiatów i 129 gmin,
co pokazuje szeroki zakres tego wsparcia.
Dodatkowo zaktualizowano plany urządzeniowo-rolne dla 13 gmin,
co ma kluczowe znaczenie dla długofalowego
planowania przestrzennego na terenach wiejskich.
Uzupełnieniem tych działań była jeszcze aktywność
Dolnośląskiego Biura Geodezji Terenów Rolnych we Wrocławiu.
Jednostka ta zrealizowała zadania o wartości powyżej 13 mln zł.
Przejdę teraz szybko do slajdu kolejnego.
Dolnośląski Zespół Parków Krajobrazowych.
Działania były prowadzone na terenie 12 parków krajobrazowych.
Z zajęć edukacyjno-przyrodniczych skorzystało 874 grupy,
co przełożyło się na prawie 30 tys. uczestników.
Dodatkowo ponad 6 tys. osób wzięło udział
w akcji Poznaj swój park krajobrazowy.
W ciągu roku zrealizowano ponad 18 różnego rodzaju wydarzeń o charakterze edukacyjnym.
I kolejny slajd, poproszę.
Dożynki Wojewódzkie.
Tu mamy kluczowe wydarzenia roku minionego.
Dożynki wojewódzkie w Gminie Wądroże Wielkie.
To było nie tylko Święto Plonów, ale przede wszystkim
podkreślenie znaczenia pracy rolników.
Dużym zainteresowaniem cieszył się także
I Międzynarodowy Kongres Pszczelarski.
W tym wydarzeniu uczestniczyło ponad 100 pszczelarzy z Dolnego Śląska, którzy wzięli
udział w prelekcjach, warsztatach i panelach
tematycznych dotyczących prowadzenia pasiek.
I ostatni slajd.
Kolejne kluczowe wydarzenia.
Oczywiście tylko wybrane, bo tych kluczowych wydarzeń,
jakie zrealizowaliśmy w 2025 roku, było bardzo dużo.
Tu mamy wyszczególnione dwa. Targi Grüne Woche w Berlinie,
to jest co roku dla nas okazja do promocji regionu i potencjału, ale też przede
wszystkim bardzo ważna przestrzeń do budowania relacji oraz współpracy
w obszarze polityki rolnej, rozwoju wsi, prezentacji
produktów regionalnych z całego świata.
Tegoroczna edycja miała dla nas szczególny, bo jubileuszowy charakter.
Świętowaliśmy 20-lecie obecności Dolnego Śląska na tych targach.
To był ważny moment, bo pokazaliśmy, jak konsekwentnie
i skutecznie budujemy rozpoznawalność regionu poza granicami.
Symbolicznym punktem programu był Dzień Dolnośląski, który
cieszył się ogromnym zainteresowaniem wśród odwiedzających.
I kolejne nasze ważne wydarzenie, to jest Festiwal Tradycji Dolnego Śląska.
Wydarzenie odbyło się w Operze Wrocławskiej.
Wzięło w nim udział 21 zespołów ludowych.
Jest to wydarzenie, które przede wszystkim pokazuje, jak
pielęgnujemy dziedzictwo, integrujemy środowiska artystyczne.
Ten festiwal cieszy się co roku większym zainteresowaniem.
Dziękuję bardzo.
- Dziękuję bardzo.
Dużo zdrówka.
Może propolisu troszeczkę z tych pszczół.
Proszę, pan Jarosław Rabczenko, proszę panie Marszałku.
- Szanowny panie Przewodniczący, drogie koleżanki, koledzy radni, drodzy goście.
Na koniec chciałbym jeszcze parę zdań podsumowujących wydarzenia, które miały
miejsce w kulturze i zdrowiu w Dolnośląskim.
Rzeczywiście to był rok, 2025, to był rok, kiedy dużo się działo,
zarówno jeżeli chodzi o ochronę zdrowia, jak i o kulturę.
I następująco wygląda to w ten sposób.
W ochronie zdrowia wydatki sięgnęły niemal 660 mln zł,
z czego większość stanowiła infrastruktura ochrony zdrowia.
Działalność podmiotów leczniczych to ponad 611 mln zł, staże podyplomowe lekarzy
i dentystów 83 mln zł, medycyna pracy niemal 20 mln zł,
a promocja i profilaktyka zdrowia prawie 7 mln zł.
Nie będziemy zaskoczeni, jeżeli zobaczymy, że największą pozycją w budżecie jest
budowa nowego szpitala onkologicznego, która w ubiegłym roku, i to nam pokaże
kolejny slajd, na tą inwestycję wydatkowaliśmy ponad 400 mln zł.
Oprócz oczywiście DCO, inwestycje w ochronę zdrowia dotyczyły również innych
naszych placówek i tak mianowicie, w utworzenie Centrum Medycyny Ratunkowej
w Szpitalu Marciniaka to było 5,5 mln zł, w modernizacji oddziałów Wojewódzkiego
Centrum Szpitalnego Kotliny Jeleniogórskiej, tam był trakt
porodowy, rezerwowe ujęcie wody ponad 50 mln zł, modernizacja SOR-u i pracowni
diagnostyki obrazowej w szpitalu w Legnicy 16 mln zł, zakup ambulansów dla naszych
pogotowi ratunkowych to 6 mln zł, jeżeli chodzi o Szpital Gronkowskiego,
tutaj mieliśmy modernizację oddziału chorób wewnętrznych prawie 6 mln zł oraz
budowa budynku pediatrycznego w Szpitalu Sokołowskiego w Wałbrzychu 5 mln zł.
2025 rok to też rok ważny, dlatego że w ubiegłym roku pozyskaliśmy dla naszych
jednostek ochrony zdrowia ponad 1 mld 250 mln zł.
To są środki, które nie były wydatkowane w pełni w roku ubiegłym, ale zostały
pozyskane w 2025 i przez najbliższe lata będą sukcesywnie wydatkowane.
A źródłem tych pieniędzy to przede wszystkim KPO oraz fundusz medyczny.
W ubiegłym roku też udało nam się utworzyć tzw.
Dolnośląską Sieć Udarową.
To wydarzenie bez precedensu w skali kraju, ponieważ 12 szpitali powiatowych,
wojewódzkich, uniwersytecki również, powołało właśnie tzw.
Dolnośląską Sieć Udarową, która pozwoliła na wprowadzenie informatycznej platformy
z zaawansowanymi algorytmami sztucznej inteligencji, aby dokonywać szybkiej
diagnostyki radiologicznej, udarów mózgu, a jak pamiętamy czas niezbędny do
zdiagnozowania pacjenta gra tutaj kluczową rolę.
Szpital Gromkowskiego we Wrocławiu, potężna inwestycja w psychiatrę dziecięcą,
ponad 104 mln zł.
Ubiegły rok to ten czas, kiedy podpisaliśmy umowę z firmą wykonawczą,
a termin realizacji to jest marzec 2028 roku.
Niemniej imponująco kształtuje się sytuacja w dolnośląskiej kulturze.
Moi drodzy, liczba odbiorców, którzy skorzystali z oferty dolnośląskich,
wojewódzkich instytucji kultury to jest 5 mln 107 tys. 180 osób.
Odbyło się ponad 140 wystaw.
Mieliśmy 25 premier w naszych teatrach, w naszych instytucjach.
Ponad 770 przedstawień.
Liczba koncertów to 486 oraz bardzo duża liczba
odbiorców działań edukacyjnych to jest ponad 260 tys.
Jeżeli chodzi o środki wydane na działalność instytucji
kultury to w roku 2025 była to kwota ponad 160 mln zł.
Niemal 4 mln przeznaczyliśmy dla konkursów, dla organizacji pozarządowych.
Pozycją, która wzbudza zawsze bardzo duże zainteresowanie to są dotacje na remont
i prace konserwatorskie w dolnośląskich zabytkach.
W ubiegłym roku była to kwota ponad 10 mln zł.
Stypendia artystyczne niemal 600 tys. zł.
A na nagrody Marszałka Województwa przeznaczyliśmy ponad 230 tys. zł.
Jeżeli chodzi o instytucje kultury, o tych środkach, o których mówiłem przed
chwilą, tutaj mamy podział na poszczególne kategorie.
Teatry to ponad 75 mln zł.
Filharmonie, orkiestry, chóry prawie 30 mln zł.
Muzea ponad 21 mln zł.
Domy kultury, ośrodki kultury, świetlice i kluby ponad 15 mln zł.
Instytucje, kinematografii właściwie prawie 11 mln zł.
Biblioteki prawie 10 mln zł.
Środki na upowszechnianie kultury niemal 4 mln zł.
A pozostałe zadania to ponad 800 tys. zł.
Jeżeli chodzi o wydatki inwestycyjne w dolnośląskiej kulturze, niewątpliwie
największą kategorią dzisiaj jest kompleksowa modernizacja Teatru Polskiego.
Bo przypomnę, to nie tylko scena przy ulicy
Gabrieli Zapolskiej, ale również Scena Kameralna.
Ale łącznie te wydatki to 136 mln zł.
Jeżeli chodzi o inne nakłady inwestycyjne, szanowni państwo, to m.in.
Opera Wrocławska, gdzie dokonaliśmy wymiany nagłośnienia.
To rozwój ofert kulturalnych oraz stworzenie Centrum Aktywności Społecznej
w Operze Wrocławskiej poprzez modernizację budynku i zakup wyposażenia.
To inwestycje w Teatrze Szaniawskiego w Wałbrzychu.
To modernizacja oświetlenia Teatru Dramatycznego,
również w Teatrze Szaniawskiego w Wałbrzychu.
To wyposażenie i nowa przestrzeń dla Filharmonii Sudeckiej w Wałbrzychu.
Kolejna inwestycja to chociażby konserwacja maszyn wielkogabarytowych
ekspozycji plenerowej Muzeum Papiernictwa w Dusznikach Zdroju.
Wspomnieliśmy o tym, że jeżeli chodzi o środki na modernizację zabytków,
to ponad 10 mln zł.
I cieszy mnie, że w roku następnym, czyli
w roku 2026, ta wartość jeszcze się zwiększyła.
Ogromną satysfakcję mam z zwiększenia środków na Dolnośląski Fundusz Filmowy,
który jeszcze 3 lata temu dysponował budżetem na poziomie 500 tys. zł.
Dzisiaj mamy prawie 2 mln 300 tys. zł.
Tak samo było w roku ubiegłym.
A to między innymi dlatego, że do funduszu
dołożyło się miasto Wrocław kwotą 1 mln zł.
I tak naprawdę na bardzo, bardzo świeżo, w 2025 roku jednym z wnioskodawców było
studio, które produkowało film Pawła Pawlikowskiego, Vaterland, a przypomnę,
w ubiegłym tygodniu był nominowany do konkursu głównego w Cannes.
I teraz jeszcze krótka taka informacja na temat wydarzeń
kulturalnych, które miały miejsce w ubiegłym roku.
Mamy tutaj, drodzy państwo, wykaz premier.
Mamy tutaj wykaz naszych wernisaży różnych rodzajów działań, które miały miejsce.
I to między innymi chociażby, jeżeli chodzi o premiery operowe i jubileusz
80-lecia opery, kiedy wystawiony został Straszny Dwór Moniuszki, ale między innymi
również Don Carlo, Salome, Frida, piękny balet Nomen Omen,
w Teatrze Polskim, Solaris, Prawdziwa Historia, Drakula.
We Wrocławskim Teatrze Pantomimy, który naprawdę bardzo dobrze sobie radzi,
jeżeli chodzi o kwestie artystyczne, to był między innymi Moby Dick,
czy Nowy Wspaniały Świat, w Teatrze Modrzejewskiej adaptacja Juliusza Cezara,
czy Córka Dyktatora, Teatr Szaniawskiego, Drakula, Klątwa, Immanuel Kant.
Przypomnę również, że Muzeum Papiernictwa w Dusznikach Zdroju ubiega się o wpis na
listę obiektów dziedzictwa światowego UNESCO.
To były również koncerty w NFM-ie, w naszych instytucjach kultury
i, tak jak wspomniałem, sukcesy DCF-u, chociażby polegające na koprodukcji
różnych filmów, które były do naszego konkursu zgłoszone.
Tak jak powiedziałem, na rok 2025, m.in.
Vaterland, ale to również premiera Chopin Chopin, bardzo głośnego filmu o dużym
budżecie, która miała miejsce w roku ubiegłym.
Tyle w dużym skrócie, jeżeli chodzi o dolnośląską kulturę i ochronę zdrowia.
Bardzo dziękuję.
- Dziękuję Zarządowi Województwa za informacje i proszę teraz o opinie.
Komisję Budżetu i Finansów?
Komisję Rewizyjną?
Tak, ale głośno, bo nie słyszę.
Negatywna.
Komisja Polityki, Rozwoju Regionalnego i Gospodarki?
Co tak nieśmiało?
Pozytywna.
Komisję Polityki Społecznej, Zdrowia i Rodziny?
Komisję Kultury, Nauki i Edukacji?
Komisję Rozwoju, Turystyki, Rekreacji i Sportu?
Komisję Współpracy Zagranicznej?
Współpraca Zagraniczna?
Pozytywna.
Komisję Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej?
Komisję Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich?
Komisję Uchwałodawczą, Przestrzegania Prawa i Bezpieczeństwa?
Dziękuję.
Proszę o opinię kluby.
Koalicja Obywatelska?
Proszę pani Przewodnicząca.
- Panie Przewodniczący, panie Marszałku, szanowny Zarządzie, drodzy goście i radni.
W imieniu Koalicji Obywatelskiej chciałabym powiedzieć, że absolutorium
i wotum zaufania, także uchwała o wykonaniu, Sprawozdanie
finansowe Województwa Dolnośląskiego za 2025 rok
to są te najważniejsze momenty w roku, kiedy spotykamy się tutaj i opiniujemy
wszystko to, co zostało w ubiegłym roku zrealizowane.
Nie mamy żadnych wątpliwości, że są to sesje, które wymagają odpowiedzialności,
wymagają pogłębionej analizy, dyskusji, pewnej rewizji poglądu w różnych
obszarach, ale przede wszystkim zagwarantowania stabilnej większości
dla decyzji, które są realizowane, które były realizowane
w 2025 roku i które będą realizowane w kolejnych latach.
Zarówno pan Marszałek, jak i panowie Wicemarszałkowie oraz Członkowie Zarządu,
Członkini Zarządu przedstawili w skondensowany i bardzo ciekawy sposób
wszystko to, co wydarzyło się w 2025 roku na Dolnym Śląsku.
I to można powiedzieć, że jest trochę w myśl tego,
czego zabrakło w raporcie o stanie województwa.
Ja ze swej strony bardzo głęboko wierzę, że Raport o stanie Województwa
Dolnośląskiego zostanie przez odpowiednie służby marszałkowskie na tyle
unowocześniony, że będzie realnie rzeczywiście w kolejnych latach pokazywał
to, gdzie jesteśmy w takiej stop klatce, która
będzie realnym odzwierciedleniem tej sytuacji.
Województwo Dolnośląskie zajmuje się bardzo ważnymi obszarami życia Dolnoślązaków.
To miliardowe budżety inwestycyjne, drogowe, kolejowe, z koleją regionalną,
szpitale, kultura i środki europejskie.
Wiele rzeczy dzisiaj padło tutaj z ust
Członków Zarządu Województwa Dolnośląskiego.
Jeżeli chodzi o opinię Koalicji Obywatelskiej w tym temacie, to
dostrzegamy bardzo wiele interesujących
aspektów tego, co wydarzyło się w 2025 roku.
Widzimy, że budżet ma charakter inwestycyjno-infrastrukturalny.
Widzimy to po inwestycjach transportowych, widzimy to po projektach i zaangażowaniu
Dolnego Śląska w kwestie związane z realizacją projektów z Unii Europejskiej.
Widzimy wyzwania, które towarzyszą naszym politykom.
Widzimy dobrze zorganizowane tzw.
działania w twardą infrastrukturę.
Widzimy także nowe zjawiska w 2025 roku i za to bardzo serdecznie dziękuję naszym
marszałkom z Koalicji Obywatelskiej, którzy dostrzegają nowe zjawiska,
choćby te, które są dostrzegalne w sektorze usług
społecznych, o których za chwilę też jeszcze powiem.
Jeżeli chodzi o opinię klubu, to dostrzegamy bardzo mocno mobilność,
która przejawia się właśnie w transporcie i infrastrukturze drogowej, zarówno
w połączeniach kolejowych do Karpacza, Mysłakowic.
Duża inwestycja przy realizacji połączenia kolejowego do Trzebnicy.
Komunikacja przy granicy to także jest istotna kwestia.
To są też połączenia międzynarodowe, o których wspominał pan Marszałek.
Zatem widzimy, że są realizowane na Dolnym Śląsku duże projekty drogowe i kolejowe,
zgodnie z naszą strategią polityczną, którą deklarowaliśmy w 2024 i w 2025 roku.
Zatem mamy przeświadczenie, że to są dobre inwestycje.
Tę mobilność widać także dobrze poprzez analizowanie
tego, co dzieje się w dojazdach do kurortów dolnośląskich.
Oceniamy te prace pozytywnie.
Oczywiście zawsze możemy powiedzieć, można
więcej, można szybciej, można jeszcze lepiej.
Natomiast trzymajmy się realiów rynku gospodarczego, różnych wyzwań,
które temu towarzyszą, także na rynku pracy.
Kwestie związane z turystyką to także bardzo ważny program w 2025 roku,
który realizowany jest u pana Wojciecha Bochnaka, Wicemarszałka Poznaj Dolny Śląsk.
Niezwykły program, który jest też takim programem powiedzmy fakultatywnym.
Nie musimy tego robić, chcemy to robić.
I to jest bardzo istotna kwestia, bo jednocześnie promujemy Dolny Śląsk,
dofinansowujemy szkolne wycieczki i solidaryzujemy się z osobami, z rodzinami,
z firmami poszkodowanymi w powodzi.
Zatem bardzo istotna kwestia także dla nas, dla naszego klubu.
Duża liczba małych projektów w turystyce pokazuje, jak wielce wymaga ten sektor
jeszcze doprecyzowania, dopracowania, ale to oznacza, że dostrzegamy wyzwania,
które trzeba w obszarze turystyki podejmować, tak by być konkurencyjnym
w stosunku do Czechów czy naszych sąsiadów na terenie Niemiec.
Jeżeli mówimy o kulturze i oceniamy także ten obszar życia Dolnego Śląska,
w moim przekonaniu, jako osoby, która ma honor przewodniczyć Komisji
Kultury, Edukacji i Nauki, powiem tak, analizujemy bardzo mocno i dogłębnie to,
co dzieje się w kulturze w 2025 roku i mamy jasne zapewnienia
wszystkich pracowników z Urzędu Marszałkowskiego, że nakłady
i dofinansowanie do kwestii kultury są najwyższe od lat.
Takiego finansowania na tak dużym poziomie nie było.
W 2026 roku, także uwzględnione podwyżki, ale chce się trzymać 2025 roku,
remont Teatru Polskiego i kilka innych inwestycji także są widoczne, co widocznie
zmienia także życie kulturalne Dolnego Śląska.
Jeżeli chodzi o kwestie ochrony zdrowia, trzymamy kciuki
i bardzo wspieramy kwestie związane z budową nowego DCO.
Tu jest bardzo istotna kwestia do powiedzenia, to znaczy nasz rząd
gwarantuje finansowanie tej inwestycji i to jest dosyć istotne.
Natomiast to, co jest ważne i należy zwrócić na to uwagę, to to, że wiele prac
idzie wyprzedzając harmonogram i to też jest dosyć istotne.
Środki europejskie i projekty współfinansowane ze środków europejskich
sprawiły, że Dolny Śląsk, żeby nie pomylić, jest drugim regionem,
jeśli chodzi o zyskowność i dofinansowanie ze środków europejskich.
Tak, drogi zarządzie?
Szukam potwierdzenie, ale najwyraźniej tak jest.
Zatem wierzę, że w kolejnych latach będzie to także dla nas
poważne wyzwanie.
Tak czy inaczej, kwestie finansowane ze środków europejskich są bardzo istotne
dla naszego klubu, wnikliwie to analizujemy i dostrzegamy.
Są też obszary, które de facto powinny zrodzić się na nowo i tutaj mam wrażenie,
że takim poważnym wyzwaniem jest bezpieczeństwo i zarządzanie kryzysowe.
My jako Koalicja Obywatelska, jako największy klub w Sejmiku Dolnośląskim
deklarujemy, panie Marszałku, gotowość do pełnej współpracy w obszarze
bezpieczeństwa, zarządzania kryzysowego, obrony ludności
cywilnej i szerokiego pojęcia w obszarze obronności.
Jesteśmy gotowi oczywiście na rozmowy, na dyskusje i bardzo chętnie podzielimy
się swoimi pomysłami, choć to raczej 2026 i kolejne
lata niż 2025, chociaż tu środki będą ogromne.
Z obszarów, które wymagają ogromnego wsparcia jest także edukacja.
Wszyscy wiemy, że jesteśmy na poważnym zakręcie, jeśli chodzi o edukację.
Edukacja przechodzi kilka ewolucyjnych zmian.
Wierzę, że zakończą się pozytywnie.
Niemniej jednak sama osobiście, ponieważ zawodowo związana byłam przez
długie lata z tym sektorem, widziałabym tutaj
kilka działań, które wymagałyby poprawy.
Jeżeli chodzi o politykę społeczną i senioralną, mówimy dzisiaj
o najważniejszym zjawisku, które dostrzegamy w całej Europie, nie tylko w Polsce.
Mówimy o zredefiniowaniu usług społecznych.
Nie chcemy już podchodzić instytucjonalnie do kwestii polityki społecznej jako do
wypłaty świadczenia dla osób najuboższych w okienkach MOPS-u.
Chcemy podchodzić do tego zjawiska w sposób nowatorski, nowoczesny,
zgodny z oczekiwaniami społecznymi.
Stąd też redefiniujemy cały sektor usług społecznych i odnajdujemy nowe obszary,
w których należy się odnaleźć.
I tu rzeczywiście pan Marszałek Wojciech Bochnak mówił już o wszystkich
działaniach, które są realizowane w tym obszarze.
To jest obszar niezwykle ważny, ponieważ on obok tej twardej
infrastruktury zmienia całkowicie jakość życia na Dolnym Śląsku.
Mieszkańców, osób z niepełnosprawnościami, uczniów ze specjalnymi potrzebami,
osoby, które wymagają wsparcia w profilaktyce uzależnień, seniorów.
Jeżeli dzisiaj mówimy o właśnie tym sektorze, który wymaga najwięcej troski,
to uznałabym, że jest to sektor usług społecznych, ale my go w 2025 roku
doskonale zrealizowaliśmy w tych obszarach, które
właśnie wymagają tego nowatorskiego podejścia.
W usługach opiekuńczych, w mieszkalnictwie wspomaganym, we wsparciu osób
niesamodzielnych, zarówno dzieci, jak i osób starszych, seniorów.
2025 rok to także pogłębione analizy, które dostrzegają nowe zjawiska społeczne
i bardzo się cieszę, że cały zespół pracowników, który pracuje w Urzędzie
Marszałkowskim w tym obszarze, a także w Dolnośląskim Ośrodku Polityki
Społecznej, pochyla się nad tymi wyzwaniami i rzeczywiście dostrzega je
w odpowiedzi na zapotrzebowanie mieszkańców Dolnego Śląska.
Ochrona środowiska to 2025 rok także ważny obszar zakupu
sprzętu, który ma wspierać kontrolę składowisk na Dolnym Śląsku.
Jeśli chodzi o wydatki, które były w 2025 roku poczynione, to widzimy wysoką
zdolność inwestycyjną, dobrą absorpcję środków zewnętrznych i pewną stabilność
finansową, którą widać w działaniach Województwa Dolnośląskiego
i to także dla nas się bardzo liczy.
Chciałabym powiedzieć, że jeżeli nie widać pewnych zjawisk w tym lekko zamrożonym,
żeby nie powiedzieć rachitycznym, w tym dokumencie jakim jest Raport
o stanie Województwa Dolnośląskiego, to na pewno zdrowie psychiczne dzieci
i młodzieży jako zadanie fakultatywne Samorządu
Województwa Dolnośląskiego jest widoczne.
Jeżeli ktoś nie widzi tych działań, które podejmujemy od 2024 roku,
to albo ma złą wolę, albo nie chce ich zobaczyć.
Realizujemy duże programy, wiele jest tych działań i one są kierowane do bardzo
różnych grup tych osób, które potrzebują takiego wsparcia.
Jeżeli mówimy teraz o kwestiach związanych z tym, co należy jeszcze poprawić lub to,
czego oczekujemy, że uda się poprawić, to oczywiście demografia.
Pytanie tylko oczywiście, które jest pytaniem retorycznym, czy my jesteśmy
jakimkolwiek aktem prawnym, czy jesteśmy w stanie
jakimkolwiek aktem prawnym zmienić rzeczywistość.
W moim przekonaniu żaden akt prawny, żadna uchwała i żaden zespół ekspertów
nie jest w stanie zatrzymać zjawiska, które w naturalny sposób dotyka nie tylko
Dolny Śląsk, nie tylko Polskę, ale całą Europę i o tym należy pamiętać.
Jeżeli mamy dzisiaj dane z Dolnośląskiego Ośrodka Pomocy Społecznej, które pokazują,
że 2030 rok to będzie współczynnik dzietności na poziomie 1, 0,2 lub 0,3,
czyli na 130 seniorów będzie 100 rodzących się dzieci, no to nie są to
zjawiska, które mogą napawać optymizmem, ale stąd właśnie trzeba nastawić i zmienić
akcenty, tak by tak zwane starzejące się społeczeństwo żyło z godnością i w dobrym
obszarze, takim powiedzmy dobrobycie, dobrostanie.
I oczywiście będziemy się starali też
przyglądać tym kwestiom związanym z demografią.
Jeżeli chodzi o kwestie związane z tym, co należy, należałoby poprawić,
to z mojego punktu widzenia, ale myślę, że jest to też temat, który się przewija
w rozmowach w naszym klubie, jest kilka rzeczywiście obszarów, które można byłoby
udoskonalić i my dostrzegamy też te wyzwania.
Tu chciałabym powiedzieć przede wszystkim o bezpieczeństwie.
To jest raczej temat, który wychodzi w 2026 rok,
więc mamy świadomość, że będą pojawiały się kolejne wyzwania i jesteśmy
na to gotowi, tak jak powiedziałam panie Marszałku, że jeżeli chodzi
o bezpieczeństwo, będziemy w baczny sposób, ale też
bardzo merytoryczny się przyglądać temu tematowi.
Jeżeli chodzi o promocję regionu.
Szanowni państwo, niefortunnie zdarzyło się, że
do naszych rąk trafia taka gazetka comiesięczna.
Ja jestem wielką miłośniczką tej gazetki, ponieważ
to jest gazetka, która nazywa się Mazowsze.
Ja już kilka razy mówiłam na jej temat.
Ja polecam państwa, uwadzę tę gazetkę, ponieważ widzimy w niej jak można
atrakcyjnie, ciekawie, interesująco, nowocześnie pokazać mieszkańcom regionu,
czym zajmuje się na przykład Sejmik Mazowiecki.
Tutaj relacja z sesji Sejmiku na osiemnastej stronie.
Bardzo ciekawe opracowanie.
Mieszkańcy dowiadują się w normalny sposób, papierowy, z gazety, która
nie wiem jaki ma nakład, ale jest wydawana przez
Urząd Marszałkowski Województwa Mazowieckiego.
Miejsce redakcji mieści się w biurze wydawniczym
w Kancelarii Marszałka Mazowieckiego.
Świetna gazetka, naprawdę polecam waszej uwadze.
My mamy taką gazetkę w Kolejach Dolnośląskich.
Ja, ponieważ systematycznie podróżuję Kolejami Dolnośląskimi...
- Przepraszam bardzo Pani Przewodnicząca, jeśli są jakieś bardzo ważne rozmowy do
przeprowadzenia, to zapraszam do pokoju radnych z jednej i drugiej strony,
bo sala Sejmiku nie jest miejscem, gdzie takie głośne dyskusje można
rozmawiać oczywiście, ale jak to jest zbyt głośna dyskusja, to przeszkadza tym,
którzy chcą słuchać, osobę, która się wypowiada.
Dziękuję bardzo.
- Ja mam nadzieję, że ja nie zanudzam.
Wracając do tematu.
Zrozumiałam aluzję, więc kończę.
I kawałek historii, i kawałek regionu.
I moje pytanie jest takie,
oczywiście to jest pytanie retoryczne, bo wiemy jak jest,
czy nie można byłoby stworzyć nowoczesnego, fantastycznego, takiego
w pełni legalnego magazynu, miesięcznika... Już nasz Dolny Śląsk?
Super.
Czyli to jakaś nowość, jednak udało mi się odkryć pewną nowość.
Cieszę się.
Chciałabym zobaczyć taki świeży egzemplarz z Dolnym Śląskiem.
Tego nie wiem.
Ja powiem tak,
chętnie podejmę się kolaudacji.
szanowni państwo, konkludując.
Panie Marszałku, w obszarach, w których jesteśmy gotowi do wszelkiej
współpracy w wyzwaniach, które przed nami, to na pewno ta promocja regionu
i ta gazetka chętnie byśmy dali jakiś głos wsparcia.
Bezpieczeństwo szeroko rozumiane oczywiście i bardzo proszę o to,
by jako Zarząd Województwa Dolnośląskiego tak czuły na sprawy, na kwestie takie
ogólnoludzkie, z dużą wrażliwością pochylał się na sprawy społeczne,
tak ważne dla mieszkańców Dolnego Śląska.
I nasza opinia będzie opinią pozytywną.
- Dziękuję bardzo pani Przewodniczącej.
Bardzo przepraszam panie Marszałku, ale muszę zapytać, czy redaktor naczelny
tego miesięcznika będzie miał imię zaczynające się na B?
Nie, inaczej to uspokoił mnie pan.
Dziękuję bardzo, pan Przewodniczący Karwan chciał wygłosić opinię w imieniu klubu.
Przepraszam państwa, ale nie wytrzymałem.
- Panie Przewodniczący, państwo radni, jak widać wystarczyła trzy tygodniowa
przerwa w obradach Sejmiku, żeby usłyszeć taką piękną laurkę
wystawioną dzisiaj Marszałkowi Gancarzowi, całemu Zarządowi.
Jeszcze trzy tygodnie temu to nie było
wszystko takie oczywiste, ale miło to słyszeć.
Oczywiście też wszyscy cieszymy się sukcesów naszego województwa, ale proszę
państwa, nie tylko sukcesy widzimy. Jako opozycja konsekwentnie wskazujemy na
problemy, których zdaje się rządzący nie widzą.
Przedstawiono nam pozytywną opinię RIO.
Tu zapewne należą się podziękowania pani Skarbnik
i całemu zespołowi za przygotowanie tego sprawozdania.
Jednak RIO nie analizuje tego, co jest bardzo ważne dla naszego bezpieczeństwa.
W przekazanych radnym dokumentach brak pełnej informacji o kosztach sytuacji
kryzysowych, jak powódź, która miała miejsce w wrześniu
2024 roku, ze skutkami której mierzyliśmy się w 2025 roku.
Do dziś wiele problemów nie zostało jeszcze rozwiązanych.
Tutaj z tej mównicy, jak i w wielu innych miejscach słyszeliśmy, że województwo
wydało ze środków, które miało w dyspozycji na likwidację tej powodzi ponad 600 mln zł.
Brak tutaj też w tym sprawozdaniu całościowego obrazu
ryzyk związanych z niedofinansowaniem ochrony zdrowia.
Nie widzimy w tych dokumentach ile pieniędzy NFZ zalega naszym szpitalom,
w jakiej kondycji jest dolnośląska ochrona zdrowia.
Nie widzimy, że nasze szpitale z coraz większym trudem realizują swoje
zobowiązania, że Dolnoślązacy coraz dłużej muszą czekać na wizytę do lekarza
specjalisty, czy na badania, które mogą uratować ich życie.
Że firmy, które świadczą usługi, co tu padło już dzisiaj z mównicy,
które świadczą usługi na rzecz tych szpitali, czekają długo na swoje
pieniądze, bo szpitale tych pieniędzy nie dostają od państwa.
Wielokrotnie z tej mównicy zadawaliśmy zarządowi pytania, czy rząd polski oddał
samorządowi województwa środki, które wydatkowaliśmy na
odbudowę po powodzi, czy w jakiś sposób partycypował.
Dlaczego stanowczo nie wzywamy rządu do bieżącego
regulowania swoich zobowiązań wobec szpitali?
Cieszymy się, że wydajemy ogromne pieniądze na inwestycje w szpitalach,
tylko jednocześnie zwracamy uwagę, że te szpitale
mają ogromne problemy z bieżącym funkcjonowaniem.
Nie mają środków na bieżące płatności.
NFZ zalega z płatnościami.
Panie Marszałku, pan tutaj z tej mównicy powiedział, że my ciągle powtarzamy,
że jest za mało pieniędzy na ochronę zdrowia.
My mówimy inaczej.
My żądamy w imieniu dyrektorów szpitali, to również to żądanie powinno wypłynąć od
zarządu województwa, my żądamy tego, co nam się należy.
My żądamy tego, żeby NFZ płacił na bieżąco to, co należy się naszym szpitalom.
Proszę państwa, my zwracamy uwagę, i to też wielokrotnie padało tutaj dzisiaj
z tej mównicy, nawet ze strony Członków Zarządu, na
problemy systemowe współpracy samorząd, województwa, rząd.
Bo czymże jest to, że rząd nie płaci pieniędzy szpitalom na bieżąco,
że zalega z tymi płatnościami?
Czymże jest to, że to województwo wydaje pieniądze na odbudowę po powodzi,
które moglibyśmy oddać na rozwój województwa, bo to obowiązkiem rządu jest
ratowanie w takich sytuacjach, udzielenie pomocy.
Proszę państwa, coraz większe obawy w nas budzi ta spolegliwość w stosunku do rządu.
Mówiliśmy tu dzisiaj też o kolei.
Przyjdzie taki czas, że będziemy musieli wydawać coraz więcej pieniędzy,
a to jest tylko początek, bo się zaczyna od szpitali,
zaczyna się od tego, że samorząd odbudowuje po powodzi.
Przyjdzie czas na rozmowę o kolei, bo też by się przydało, żeby rząd partycypował.
Proszę państwa, nie widzimy, ażeby ten Zarząd w sposób
stanowczy, zdecydowany dbał o zdrowe relacje rząd-samorząd.
Oczekujemy od Zarządu, żeby Zarząd egzekwował bieżące
zobowiązania wobec naszych jednostek ze strony rządu.
Bo tego w budżecie nie widzimy, jak na wstępie powiedziałem,
ale tych pieniędzy brakuje w województwie.
To ma negatywny wpływ na nasz rozwój i będzie z rokiem na
rok się pogarszać, jeżeli ta sytuacja nie będzie naprawiona.
My w tej sytuacji, jako klub Prawa i Sprawiedliwości, nie widzimy możliwości,
żeby pozytywnie zaopiniować zarówno te głosowanie nad uchwałą, nad sprawozdaniem
z wykonania budżetu, jak i nad absolutorium.
Nasza opinia tutaj będzie negatywna.
Dziękuję bardzo.
- Dziękuję bardzo panu Przewodniczącemu.
I trzecia opinia klubu Polskie Stronnictwo Ludowe Bezpartyjni Samorządowcy.
Proszę, pan Przewodniczący Tymoteusz Myrda.
- Panie Przewodniczący, koleżanki i koledzy radni.
Podsumowując wystąpienie i prezentację Zarządu, jakiej mieliśmy okazję wysłuchać
oraz słuchając koleżankę i kolegę z klubów prezentowali opinię, klub PSL
i Bezpośredni Samorządowcy uważa, że należy się udzielenie absolutorium za
dobrze wykonaną pracę związaną z zarządzaniem
województwa i w związku z powyższym będziemy głosowali za.
- A sprawozdanie z wykonania budżetu?
- Również pozytywnie.
- Bo przypomnę państwu radnym, że jesteśmy w uchwale o sprawozdaniu i teraz państwa
radnych spytam o to, czy ktoś chce zabrać głos, ale za chwilę będzie kolejna okazja
do wypowiedzi, bo będziemy jeszcze mieli uchwałę
o absolutorium i wtedy również będzie możliwość wypowiedzi.
I stąd prośba o to, aby dobrze rozłożyć akcenty
w tych dwóch i siły w tych dwóch punktach.
A więc kto z pań i panów radnych chciałby zabrać głos w sprawie sprawozdania
z wykonania budżetu i sprawozdania finansowego.
Pan radny Krzysztof Mróz, Niezrzeszeni, bardzo proszę.
Czas jest już tak do dziesięciu minut.
Proszę?
No niestety status panie radny.
- Panie Przewodniczący, szanowni państwo, ja mam nadzieję, że pan radny
Piechota nie będzie przeszkadzał, bo zachowuje się trochę tak, że zawsze
zawsze próbuje zakłócić, zakłócić, co oczywiście nieraz
udało mu się wyprowadzić mnie z równowagi, ale takie hejterskie zachowania takie,
bo ja pana słuchałem, co pan mówi, mogę się zgadzać, mogę się nie zgadzać.
Raz, drugi pan nawet zabierał głos, proszę mi tam nie mówić o czasie,
spokojnie, a już zachowanie pana Przewodniczącego Pokoja, no to też jest
wyjątkowo, wyjątkowo, wyjątkowo, bo nikomu tu się nie ogranicza,
nie ogranicza głosu.
Ja słuchałem panią Włodarczyk, słuchałem jednego, drugiego Marszałka
z szacunkiem, a nie na takiej zasadzie, że jak człowiek ktoś przychodzi i chce
powiedzieć, to no pierwszy, że tak powiem, tam próbuje bardzo nieelegancko się
zachowywać pan radny Piechota, ale to tak na marginesie,
ale warto też o tych rzeczach wspomnieć.
Natomiast no jest kwestia tego typu, panie Marszałku, bo jak pana słuchałem
i pan zaczął opowiadać, że S3, no tak możemy powiedzieć, że to jakiś pański sukces,
no to ja panu powiem, że ta S3 to była wybudowana za rządów Prawa
i Sprawiedliwości, bardzo duże wsparcie pani Marszałek Witek, pana Premiera
Mateusza Morawieckiego, a jak oddawaliście to, bo to praktycznie tam już było wszystko
zrobione, to nawet nikogo nie zaprosiliście.
A tak, no tak wie pan, to tak na marginesie, więc jak pan mówi,
że to wyrównywanie szans, bo jest S3 i tam drugie S-ki, tam inną S-kę, to Michał
Dworczyk gdzieś tam zabiegał, no akurat nieco, to
jest tak, no warto tak trochę stanąć w prawdzie.
Druga kwestia, druga kwestia, to pan mówi, no jakby tak
utyskuje, jak to dużo to pieniędzy idzie na wynagrodzenia.
No bo już idzie, bo jest określona ustawa i przypomnę koleżankom z Koalicji
Obywatelskiej, wtedy jeszcze chyba Platforma
w Sejmie i PSL-u, że także za tą ustawą głosowaliście.
Wasi koleżanki i koledzy, posłowie i senatorowie.
Panie Marszałku Gancarz, pana przywódca Kosiniak-Kamysz też rączkę do góry podnosił
i pana koledzy i koleżanki z PSL-u, więc niech pan teraz nie narzeka,
boście też za tym głosowali.
Niestety udziela się panu, panie Marszałku, taka rzecz,
jak panu Marszałkowi Rabczenko.
Jest super świetnie w służbie zdrowia.
No nie jest super świetnie.
Nie każdy może wjechać bez kolejki z pominięciem SOR-u,
jak pewien senator Koalicji Obywatelskiej do szpitala.
I jeszcze paradoksalnie, dzisiaj to szpital musi zapłacić karę za to.
130 tysięcy.
To nie było na Dolnym Śląsku.
Ale, że tak się wyrażę, ja wiem jakie są kolejki na Dolnym Śląsku.
I one się wydłużają.
I nie jest tak dobrze, jak pan Marszałek Rabczenko mówi, no tam tyle tych pieniędzy
pozyskaliśmy, budujemy szpital onkologiczny.
Oczywiście.
Tylko kto te pieniądze i czyjego rządy były
na Dolnośląskie Centrum Onkologii załatwione?
No warto byłoby też to powiedzieć.
A fundusz medyczny?
No najpierw te pieniądze nam zabrano.
CBA postraszono, że jakieś nieprawidłowości.
Tam umowy niektóre były w tym.
No i potem oddano.
Nie wiem, czy więcej nam oddano, czy mniej oddano.
Pamiętam, chyba radna Włodarczyk,
CBA, zabierają, tak?
No i co?
No i co pani radna?
Nie, no ja sobie tylko tak dyskutuję, że tak się wyrażę.
Jak zabraliście, zabraliście te pieniądze Dolnemu Śląskowi, nastraszyliście tu
wszystkich Centralnym Biurom Antykorupcyjnym,
nie wiadomo, jakie tam przekręty, że szpitale nasze marszałkowskie dostały.
No i później, że tak powiem, po kilku miesiącach, dzisiaj pan Marszałek
Rabczenko mówi, no dostaliśmy, odzyskaliśmy te pieniądze, które nam,
że tak powiem, pani minister ta od różdżek, że tak
powiem, chyba zabrała, bo to były pieniądze rządowe.
No więc wie pan, jak tam zabrali, potem nam oddali, to wielki sukces.
Aż takiego wielkiego sukcesu bym z tego nie robił.
Inwestycje w infrastrukturę.
No wie pan, panie Marszałku, akurat ja jestem... do Karpacza mam 20 minut.
Wiem, ile ludzi zabiegało różnych opcji, żeby nie
powiedzieć, że ja miałem jakiś największy udział, bo nie,
samorządowców z Karpacza, więc mówienie o tym, że to jest wielki sukces pana,
no pana to były te wielgachne billboardy, gdzie pan się, że tak powiem, na ten
kierunek Karpacz i wszędzie pan swoje zdjęcia kazał umieścić, tak?
Na tych gigabordach.
No bo jakichś wielkich sukcesów w linii Jelenia Góra-Mysłakowice-Karpacz
to pan nie miał.
Oczywiście można się tym pochwalić, no bo generalnie jest.
Już następne odcinki, trzeba robić z Mysłakowic
do Kowar i Kamiennej Góry, no jakoś tak szybko nie idą.
Mimo, że to za rządu Prawa i Sprawiedliwości, bo w ogóle
te linie przyjęliśmy i tutaj akurat faktycznie sukces pana i Ministra Dworczyka i pana,
no dzisiaj radnego Marszałka Przybylskiego i w jakimś zakresie także pana ówczesnego
Marszałka Myrdy, bo to wcale nie było tak łatwo wziąć te linie z PKP, przekazać do
samorządu wojewódzkiego, bo PKP, jak państwo wiecie albo nie wiecie,
wcale nie za bardzo chce oddawać tych linii.
Ja rozumiem, że bardzo jest zadowolony pan Przewodniczący Myrda.
Tak się zastanawiam, panie Przewodniczący, Bezpartyjni Samorządowcy, to kto to jest?
Bo tu rozmawiałem z panem Wochem, on powiedział absolutnie nie, to ja jestem
Bezpartyjny Samorządowiec, ja ich wywaliłem.
Więc ja nie wiem, panie radny, kim pan jest.
Co to są ci Bezpartyjni Samorządowcy?
Tak się zastanawialiśmy, czy nie utworzymy klubu Bezpartyjni Samorządowcy,
nie zażądamy wykluczenia pana radą, bo to nie jest Bezpartyjny Samorządowiec,
ale to oczywiście żarcik.
Chociaż ponoć, ponoć nie jesteście Bezpartyjni Samorządowcy, ale tu już
nie chciałbym panu, panu doktorowi Wochowi odbierać tej przyjemności wyjaśnienia,
- Przepraszam panie radny, czy to ma coś wspólnego ze sprawozdaniem?
- ... kim kto jest.
Nie no, panie Przewodniczący, ja nie przerywałem
i proszę mi też nie przerywać.
No wie pan, pan jakimś innym nie uwzględnia, co mówili, a niektórzy bardzo
szeroko odpłynęli od tematu, od tematu, o którym mówiono, więc pozwoliłem sobie
też na taką drobną dygresję, widząc uśmiechniętego pana Przewodniczącego.
- Przyjmuję to wyjaśnienie.
Dziękuję za wyjaśnienie, doliczę panu 30 sekund.
- Dziękuję bardzo, bez łaski.
Szanowni państwo, oczywiście, ale dobrze, no ja nie potrzebuję tych 30 sekund.
Pani radna Kocemba, proszę się nie zdenerwować, nie potrzebuję.
Ale no to dlaczego my tak późno robimy, boście świrowali, za przeproszeniem,
na ostatniej sesji, 8 godzin przerw, tak pani rączkę podnosiła,
tak boście się nie mogli dogadać.
I dzisiaj musimy od 15.00 zaczynać, no to nie moja wina, nie moja wina pani radna.
To proszę zapytać się koleżanek i kolegów w tym momencie.
Ja wiem na jaki temat ja mam mówić, tak, więc bardzo bym prosił tutaj nie...,
ależ oczywiście.
Szanowni państwo, no ale no co będziemy, no to trzeba było, jak pani radna
Włodarczyk opowiadała, wolne myśli leciały 30 minut i nikt nie przerywał.
No a co, no co nie, no nie było tak?
- Ale to państwo radni podejmujecie dyskusję
z panem radnym, a pan radny tylko na to czeka.
- Nie czekam, tylko mnie po prostu cały czas przerywają.
Szanowni państwo...
- Proszę panie radny, żeby już nie było tamtych elementów, które były poprzednio.
- Dziękuję.
Szanowni, szanowni państwo.
Były oczywiście pozytywne rzeczy, natomiast jeżeli, bo trudno, jeżeli jest
taki budżet, żeby tych rzeczy pozytywnych nie było, ale warto mówić całą prawdę.
Warto oddać, jakie projekty były kontynuowane, a nie przypisywać sobie,
bo akurat niektóre jak są pańskim sukcesem, to nikt panu nie ujmuje.
Natomiast jak słucham, że tak się wyrażę, że będzie jakaś nowa publikacja,
a szanowni państwo wydaliście jakąś, nie wiem czy kto, publikację
o radnych i nawet z błędami to zrobiliście.
Więc ja nie liczę na dobry efekt tych gazetek, które były.
Tak prostej rzeczy nie potrafiliście zrobić, więc bardziej
skomplikowaną też mogę domniemywać, że mogą być błędy.
Czego nie życzę.
Dziękuję.
- Dziękuję bardzo.
Pan radny Marcin Borys, Koalicja Obywatelska.
Tak, tak zgłosił się pan radny, tak potwierdza pan.
Zmienił kolejność.
- Ja tylko chciałem ad vocem do pana radnego Mroza, żeby posługiwać się prawdą
i faktami, panie radny, to tak tylko coś przeczytam dla pana.
Jeśli chodzi o tą budowę S3 w 2012 roku w listopadzie Premier Donald Tusk
potwierdził rządowe plany rozpoczęcia budowy odcinka
Nowa Sól-Lubawka i w 2015 roku jej zakończenie w 2017 roku.
Na przełomie 2012 i 2013 złożone zostały wnioski o wydanie
zezwolenia na rewitalizację inwestycji drogowej tzw. ZRID
dla następujących inwestycji:
obwodnica Gorzowa, obwodnica Międzyrzecza, Sulechów, Niedoradz, Nowa Sól,
Gaworzyce, Potoczek, Lubin, Polkowice, Bolków, Jawor.
Więc jak pan mówi o waszym sukcesie, to ja tylko przypomnę, że przecinanie
wstęgi to był wasz sukces i to robił właśnie m.in. Premier Mateusz Morawiecki.
Ja bym prosił, żeby nie przypisywać sobie nie swoich zasług.
Nie chodzi mi tutaj o tak naprawdę dyskusję, kto co zrobił.
Tylko proszę nie manipulować opinią publiczną i nie mówić, że to rząd czy
pani Witek miała wpływ na to, co się działo na drodze krajowej S3, bo to jest nieprawda.
Dziękuję.
- Dziękuję bardzo.
Może pan się zgłosić oczywiście.
Ale to nie jest sprostowanie.
Minutę sprostowania, bardzo proszę.
Minutę sprostowania, tak.
- Panie radny, ja panu powiem, że odcinek Bolków-Jawor oraz Bolków-Lubawka,
ten dolnośląski, to były za rządów Prawa i Sprawiedliwości.
Proszę to sobie sprawdzić.
Pani Marszałek Witek i inni parlamentarzyści Prawa i Sprawiedliwości
bardzo mocno przekonywali, aby ten odcinek u pana Ministra Adamczyka był zrobiony,
bo wcale to nie było takie łatwe.
A to, że gdzieś tam kiedyś, oczywiście S jest od Lubawki
do Gorzowa, natomiast my jesteśmy na Dolnym Śląsku.
Odcinek Bolków-Jawor i Jawor-Lubawka do granicy był za rządów Prawa
i Sprawiedliwości, to są fakty, które można sprawdzić w trzy sekundy w Google.
Dziękuję.
- Dziękuję bardzo.
Ja tylko przypomnę, że zgodnie ze statutem nie ma ad vocem,
jest sprostowanie źle zrozumianej własnej wypowiedzi.
I pan radny rzeczywiście miał takie prawo, bo
pan radny Borys odnosił się do jego wypowiedzi.
Bardzo proszę pan Przewodniczący Kredkowski, pierwsza wypowiedź.
Pan Kredkowski i pani radna Kocemba.
Wszystko się zgadza.
- Pani, bo jeśli można proszę, może pani iść pierwsza.
- Pan radny chce udostępnić.
- Nie ma problemu.
Panie Przewodniczący, szanowni państwo, dyskusja jest zawsze potrzebna i jak jest
na odpowiednim poziomie, to bardzo dobrze, że jest.
Polemika również.
Cieszę się, panie Borys, że pan te rzeczy przed chwilą przeczytał.
Bardzo się cieszę, że pan Krzysztof też powiedział swoje.
Najważniejsze, żeby dojść do prawdy.
I teraz do Zarządu, do pana Marszałka.
Wiele rzeczy w pana pracy i w pana wypowiedziach mi bardzo pasuje,
ale nie wiem i taki mam apel, żeby pan się nie lękał mówić całej prawdy.
Informacji przekazywać pełnej.
Jeśli mówimy, koledzy z Zarządu mówią o jakimś szpitalu wojewódzkim, budowanym,
to dlaczego się tak boicie powiedzieć, kto dawał fundamenty, kiedy i dlaczego?
Który rząd dawał pieniądze, który daje?
Nie lękajcie się, mówcie prawdę pełną.
Wiecie, jakie to jest śmieszne, kiedy przychodzicie, mówicie, otwieracie
albo mówicie potem, że ktoś się dołączył albo doczepił.
Wszystkie inwestycje, które, panie Marszałku Województwa, no i Członkowie
Zarządu, tutaj akurat pan poprzednio był, pan Wojciech to wszystko wie, to było
brane 8, 6, 4, 3, 2 lata temu, no nie?
I tak naprawdę to jest wspólne.
Jak mówicie państwo o rozdawaniu KPO.
Okej, ono było wstrzymywane z wyższej polityki, no pan
Marszałek Przybylski, ale my radni nie mieliśmy na to wpływu.
No ale kto o te pieniądze się starał?
Jak to do tego doszło?
Mówmy pełną informację, pełną prawdę.
Tak samo jeśli prosimy o te informacje, które były związane po powodzi.
Ile dostaliśmy od rządu?
Mówcie całą informację.
Dlatego bardzo proszę, żebyśmy przedstawiali
rzeczywistość, taka jak ona jest.
I nie bali się, bo jeśli powiecie państwo i zapraszacie i informujecie, że to
jeszcze za poprzedniej koalicji, tak jak ja tutaj kiedyś mówiłem panu
Marszałkowi, bo odnalazłem kto budował, jaki zarząd, jeśli
chodzi o pana Łapińskiego, to było w czasie powodzi.
Dziękowałem.
Mówmy całą informację, całą prawdę.
I bardzo mi też imponuje to, co pan mówił, że z tą demografią, z tą promocją rodziny.
Ale to, co pan tutaj mówi, co pan Rado będzie, nie
wiem jak to ma wyglądać, ale to jest naprawdę kropla.
My musimy poważnie do tego podejść.
Podkomisja, dyskusja naprawdę poważna.
Bardzo mądre rzeczy pan mówił, panie Marszałku,
jeśli chodzi o tą rzeczywistość z tymi mieszkaniami.
Wiele jest zaniedbanych, mogłoby być wykorzystana.
Nie ma właśnie w tych miejscowościach, tych dolnych, gdzie my mieszkamy.
Na południu Dolnego Śląska.
To są bardzo ważne informacje.
Dlatego, jeśli mówimy o sytuacji zdrowia.
No proszę państwa, no świetnie wszystko jest i liczycie pieniądze, pokazujecie.
No ale czy ja kłamie, generalnie mówiąc o tym, że nie ma żadnej troski.
Nawet apelu nie chcieliście państwo dać, jeśli chodzi o nadwykonanie.
Że nasze szpitale zadłużają firmy dolnośląskie.
A co za tym idzie, będzie problem później z CIT-em, z PIT-em.
I to jest właśnie fatalne.
Mówmy w pełni jak jest, a nie tylko i wyłącznie wyrywki.
Bo można przedstawić różne cyfry, a nie pokazać całego kontekstu.
Jeśli przedstawimy całą rzeczywistość, wtedy mamy pełny obraz.
I ci, którzy nas słuchają, mają.
Wyrwane chwalenie się taką czy inną sumą, takimi
czy innymi pieniędzmi, zakłamuje rzeczywistość.
Dlatego nie lękajmy się i przedstawiajmy całą informację na temat Dolnego Śląska.
Pełną, obrazową.
Dlaczego tak jest, kto budował, kto rozpoczął, skąd była koncepcja.
Bo to, co dzisiaj się dzieje, to jest wynikiem pracy.
Będziemy odbudowywali linie.
Przekazujecie sobie tutaj o tych krajowych.
Tak samo, jeśli chodzi za drogami
wojewódzkimi, czy odbudową linii kolejowych.
W poprzednim Sejmiku, pan Tymoteusz Myrda cały czas, chociaż był za to
odpowiedzialny, mówił do Piotra Karwana, do Kredkowskiego,
działaj, szukaj, będziemy potem to odbudowywać.
Masz swoich rządzących, myśmy to robili.
Jeden minister, drugi, jeden prezes, drugi prezes.
Na tym było to lobbowanie.
A gdy dzisiaj my wam mówimy, lobbujcie u swoich, no to się boicie.
No bo pieniądze, to co dadzą i tak dalej.
Właśnie trzeba to wszystko robić.
I o to właśnie mam pretensje.
Właśnie, że boicie się nawet zaapelować.
Prosiliśmy was o apele do NFZ-u,
do ministra, żeby były te pieniądze, te pomysły.
Nie, bo to wszystko jest dobrze.
Niestety w szpitalach jest fatalnie.
I tutaj nie ma, nie możecie zaczarować rzeczywistości.
Bo kolejki się wydłużają.
Napięcie jest bardzo duże,
u związkowców, co chwilę dostaje telefony.
Słyszy się już plany, żeby ratować ten szpital.
Kolejny chce dołączyć do niego.
Tak chociażby w Kotlinie Jeleniogorskiej.
Ludzie się boją.
No i to są rzeczywistości.
I trzeba się nie lękać i mówić jak jest.
Dziękuję bardzo.
- Dziękuję bardzo.
Ewa Kocemba.
- Ja mam taką prośbę do Przewodniczącego.
I w zależności od tego, kto jest tutaj na mównicy,
żeby pilnował tematu, w którym jest debata,
odbywa się na mównicy.
Bo trochę odpłynęliśmy od tematu.
Ale ponieważ nie mogę zostawić w przestrzeni informacji,
która nie do końca jest zgodna z prawdą,
więc chciałabym odnieść się do słów radnego Mroza.
A właściwie podsumować to takim jednym stwierdzeniem.
Że sukces ma wielu ojców.
Porażka tylko jedną biedną matkę.
Na Euro 2012 były przygotowane już wszystkie plany.
Na odcinek Bolków-Lubawka na S3.
I Polska była gotowa na wykonanie tej drogi dokumentacyjnie.
Brakowało pieniędzy.
Wtedy właśnie w Parlamencie Europejskim,
nasi parlamentarzyści zabiegali o to,
m.in. program TNT był przewidziany właśnie do współfinansowania drogi S3
na odcinku Legnica-Lubawka.
Jeżeli pan zarzuca, że Marszałek nie zaprosił pana czy kogoś z rady
na otwarcie, na wbicie łopaty w czeskiej kontynuacji D11,
to ja chciałabym panu przypomnieć,
ze pana kolega z pana partii, premier wtedy Morawiecki
otwierając odcinek drogi Bolków-Lubawka,
nie zaprosił Burmistrza Lubawki na otwarcie.
Tylko dlatego, że był z innej partii.
A byłam wtedy Burmistrzem Lubawki.
Także proszę ostrożnie wysuwać takie tezy niesprawdzone
i obwiniać tylko i wyłącznie obecne władze,
że coś nie dopilnowują, czy pomijają kogokolwiek w tym temacie.
Na temat wykorzystywania służby zdrowia do swoich prywatnych celów
proszę przypomnieć sobie, kogo rodzina leżała na OIOM-ie przez dwa lata.
Dziękuję.
- Dziękuję bardzo.
Marek Łapiński, bardzo proszę.
- Ja troszeczkę panie Przewodniczący w tej dyskusji, gdy ją prowadziłem,
miałem takie wrażenie, że rzeczywiście zgodnie z tym co powiedziała pani radna,
odchodzi się od tematu, ale to takie istotne niestety były sformułowania
i dwa chciałbym skomentować.
Po pierwsze, gdybyśmy tak zaczęli wyliczać, że jak ktoś coś zaczął
to tak naprawdę powinno się jemu dziękować
i spijać pewien śmietankę.
No niestety ten system polityczny jest tak skonstruowany,
że ci, którzy realizują i otwierają, mają ten przywilej, że to są ich inwestycje.
Bo gdybyśmy tak na to spojrzeli historycznie, to tak
kurcze wszystko się zaczęło jak ja byłem Marszałkiem.
I tak bym mówił, że te S3, tam S5, AOW, koleje i tak dalej i tak dalej,
to jak z panem Przewodniczącym Pokojem
tutaj 15 lat temu siedzieliśmy, to się wszystko zaczynało.
Pani Skarbnik była ta sama.
I dlatego ta dyskusja moim zdaniem jest bezprzedmiotowa.
Bo ważne jest kto realizuje, kto pozyskuje środki budżetowe.
Jaki rząd wpłaca pieniądze na szpital onkologiczny.
To jest rząd obecnej koalicji, nie poprzedniej.
Poprzedniej tylko obiecywał.
No właśnie i to musicie się z tym pogodzić.
Tak jest.
A teraz druga sprawa.
No bo jak była podpisywana koalicja PiS Bezpartyjni Samorządowcy,
to ja tam widziałem pana Przybylskiego, Raczyńskiego.
I to oni chyba są Bezpartyjni Samorządowcy.
Bo się trochę pogubiłem panie radny, bo pan mówił, że jacyś inni są.
A dzisiaj się pan dowiedział.
W związku z tym to najpierw wyjaśnijcie z kim mieliście koalicję, a potem ustalajcie
jakie są organizacje polityczne, które aspirują do tej nazwy.
Dziękuję bardzo.
- Dziękuję bardzo.
Krzysztof Mróz.
- Panie Przewodniczący, szanowni państwo.
Po pierwsze pani radna Kocemba, proszę nie zarzucać komuś, że ktoś
wykorzystywał i że gdzieś w czyjejś już dzisiaj świętej pamięci człowiek leżał.
No to wie pani, więc niech pani takich
rzeczy w ogóle nie ma, bo to jest obrzydliwe.
Obrzydliwe!
Były wskazania medyczne, to było.
Koniec kropka, tak?
I bardzo bym prosił, żeby pani takich rzeczy nie opowiadała.
To jest punkt pierwszy.
Punkt drugi.
Panie radny Łapiński.
No nie da się pewnych rzeczy zakrzyczeć.
Że pieniądze na DCO to decyzja Premiera Mateusza Morawieckiego.
No tak, no a jak nie?
No to są fakty, fakty, fakty, fakty i fakty.
Tak samo jak budowa odcinka... odcinka...
- Dziękuję bardzo.
Minął czas.
- S3 to były rządy Prawa i Sprawiedliwości na odcinku Bolków-Lubawka.
- Dziękuję.
- Czy panią zaproszono, czy nie pani radna, wtedy burmistrz,
nie wiem, no jak pani nie zaproszono, no to mogę
powiedzieć, że przykro mi, że pani nie zaproszono.
Ale to obiektywnie były za naszych rządów.
Koniec.
- Dziękuję bardzo.
Panie Marszałku, zapraszam.
- Panie Przewodniczący, szanowni państwo radni.
Ja tak dosłownie w kilku zdaniach tylko
komentarz, bo myślę, że spór jest bezprzedmiotowy.
Bo doskonale pamiętam, co mówiłem i w jakim kontekście.
I takie odwracanie kota ogonem na siłę, przypisanie rzeczy, których nie mówiłem.
Naprawdę to albo żyjemy w jakichś alternatywnych
rzeczywistościach i tu nie umniejszając nikomu.
O drogach ekspresowych mówiłem w kontekście biednego południa
Dolnego Śląska, zarzutów, że jest niezaopiekowany, byłe
województwo wałbrzyskie, byłe województwo jeleniogórskie.
Mówiłem jak istotna komunikacja jest ważna w tym względzie.
Mówiłem o spotkaniu i w kontekście drogi S3 i D11 po czeskiej stronie i ostatnim
spotkaniu właśnie z przedstawicielem, odpowiednikiem Ministra Klimczaka,
jak to jest ważne, żeby domknąć tamten korytarz.
Ale oczywiście mówiłem o działaniach na drogach krajowych dzisiaj, czyli S8,
S5, rozbudowa A4.
To są działania, które dynamizujemy, przyspieszamy poprzez właśnie
doświadczenia i relacje zbudowane w ostatnich latach,
miesiącach, chociażby w Ministerstwie Infrastruktury.
I naprawdę, akurat panie radny, ja nie mam problemu z tym, bo przecież
z tej mównicy dwie godziny temu, mówiąc o liniach kolejowych, podziękowałem
Marszałkowi Przybylskiemu, który siedział z tyłu za mną i mówiłem, że to tak
naprawdę to, co nam przypadło, to otwarcie tej linii w trakcie ubiegłego roku.
I akurat tutaj ja nie mam problemu z tym, żeby czy to pochwalić, czy wskazać i dałem
przed chwilą dowody godzinę temu właśnie takiego zachowania.
Także naprawdę te zarzuty, które państwo formułują o jakimś przypisywaniu,
nie wiem, może państwo mają, czy pan radny ma jakiś taki dziwny kompleks.
Ja nie mam z tym problemu, żeby jasno mówić o faktach takimi, jakie one są.
I jeżeli są zasługi, to o wskazywaniu jasnym tych zasług.
Tak jak na wmurowaniu kamienia węgielnego pod szpital
onkologiczny też jasno artykułowałem, kto, co, ile, gdzie.
Także przecinając tą dyskusję proszę na przyszłość uważnie słuchać tego,
co jest prezentowane z tej mównicy.
Ja myślę, że naprawdę ominiemy wiele tego typu dyskusji
niepotrzebnych, na które tracimy też często czas.
- Dziękuję bardzo.
Bardzo proszę Andrzej Kredkowski.
- Panie Przewodniczący, panie Marszałku, skoro tak pan mówi, jak pan mówi,
to tylko jeśli pan coś tak puszcza, taką informację gdzieś, że ktoś jeszcze
był przed panem i coś załatwił, to tylko apel taki.
Niech pan mówi dużymi literami, wyraźnie i głośno.
Tak, żeby to było zrozumiałe, a nie, że jakiś Przybylski czy jakiś...
On był w koalicji konkretnie, za pieniędzmi na te linie chodzili,
a ja już panu mówiłem, konkretne osoby, nazwiska z różnych stron.
I to też o tym trzeba mówić, a ja tylko do pana Łapińskiego powiem.
Tak pana chwalę generalnie dziękowałem, pan zapomniał o tych wszystkich rzeczach.
Jak pan tak może dzisiaj powiedzieć, że... jak można nie powiedzieć inaczej,
powiem tak,
jak można nie powiedzieć, że Koleje Dolnośląskie to zasługa
tamtej koalicji, tamtego czasu, kiedy pan był Marszałkiem.
No nie można powiedzieć dzisiaj, że to tak rozwijał tylko na przykład
Tymoteusz Myrda, czy teraz pan Rado i tak dalej.
No musi być początek, musi być jeden Sejmik, musi być
ustawodawca, to zawsze możemy dojść do prawdy, kto zainicjował.
No to pan Łapiński.
No tak czy nie?
No to dlaczego o tym nie można mówić?
To dlaczego pan teraz mówi, że nie wiemy kto zainicjował
szpital i nie możemy powiedzieć, że to Krzyżanowski?
Czy Przybylski jednocześnie, czy koalicja?
Tak samo.
Przyjęcie linii budowa takiego czy innego odcinka, który będzie.
Dzięki, kto doprowadził do tego, że przejęto tą linię, że wszystko wiadomo.
W Sejmiku nie ma problemu, zawsze można dojść do prawdy.
I tylko chodzi o to, żeby powiedzieć to wyraźnie, precyzyjnie, zaprosić jednego,
drugiego.
I na tym polega demokracja, tylko o to chodzi.
Ci, którzy rządzili pięć lat temu, sześć, dziesięć,
piętnaście, zasługują na uznanie, tak jak każdy człowiek.
I o to chodzi.
Tak samo, jeśli chodzi o fundusze, czy to, co mówiłem,
KPO, czy generalnie inwestycje, które są z Polskiego Ładu.
No to nie możemy powiedzieć, że za ósmą edycję,
czy za siódmą edycję odpowiada Donald Tusk.
No nie możemy za to powiedzieć, musimy powiedzieć
Mateusz Morawiecki i konkretni ministrowie.
Za parę lat będzie tak, że będzie nowa perspektywa.
My będziemy rządzili, gwarantuję, jeśli będzie mi dane, że jeśli mi tutaj
pozwolą generalnie wystartować jeszcze i tak dalej, zawsze będę mówił, że to Donald
Tusk wynegocjował i dziękujemy poprzedniemu rządowi, czy tamtemu marszałkowi.
Jesteśmy teraz w takim momencie, że wszystkie inwestycje, które są na
Dolnym Śląsku, są zapoczątkowane przez poprzednią ekipę prawicową.
I tylko to powiedzieć.
W przyszłości będziemy dziękowali, jak będzie prawica rządziła, będziemy
dziękowali liberałom, czy jakby ich tam nazwać, lewicy.
I nic więcej.
Ludzie wtedy widzą, że nie ma [niezrozumiałe],
ale jest to, co ja mówię.
Przychodzi na Polski Ład Mateusza Morawieckiego,
konkretne osoby stają, przychodzą i tylko pokazują PSL.
No to jest szał.
Ludzie się z tego śmieją.
To widać generalnie w wejściach.
I tylko ta zielona generalnie kończyna.
Co to jest radny, jeden, drugi.
Nikt, nic nawet nie ma wpływu.
Jedyna osoba na konferencji, która miała na to wpływ, były Marszałek wybierany
i popierany przez Prawo i Sprawiedliwość,
a o radnych, którzy tam działali, nie ma mowy.
- Dziękuję.
- Dziękuję bardzo.
Szanowni państwo, chciałbym złożyć wniosek.
Jeżeli to jest możliwe, że po wystąpieniu Damiana Mrozka chciałbym zamknąć już
listę, bo to już zaczyna... Stawiam taki wniosek, pod głosowanie, dobrze?
W takim razie stawiam ten wniosek.
Kto jest za zamknięciem listy po...
Nie, nie, to trzeba...
Ja wiem, że system musi być przygotowany, w takim razie system będzie przygotowany
i składam taki wniosek i czekamy na system, żeby zagłosować.
No dobrze, nie ma sprzeciwu?
Nie ma sprzeciwu.
Dobra, to nie głosujemy, nie ma sprzeciwu, stosujemy.
Dobra, nie głosujemy, proszę, wracam listę,
bardzo proszę, kolega Lach, bardzo proszę.
- Ja chciałbym sprostować jedną informację i dodać też coś od siebie.
Droga S8 na południu Dolnego Śląska została podjęta decyzją o jej budowie w 2019 roku.
I tylko i wyłącznie dlatego, że droga ta została zaprojektowana w trybie
Zaprojektuj i Wybuduj i zostały zabezpieczone
nią środki, ta droga teraz jest budowana.
I co ciekawe, kiedy zmieniła się władza i odcinek między Bardem a Kłodzkiem miał być
dopięty, nagle nie ma drogi, nie ma pieniędzy,
musicie poczekać, nie ma decyzji, nie ma nic.
I to jest fakt.
Więc panie Marszałku, proszę nie opowiadać, że tutaj rząd PSL
i Ministerstwo Infrastruktury kładło nacisk, żeby S8 było wybudowane.
Bo ma pan bardzo dobrą świadomość, kto z imienia, z nazwiska, mogę panu
przypomnieć, jeżeli pan zapomina, stał za tym, żeby tą drogę wybudować.
I to na tej sali myślę, że wiedzą wszyscy.
To jest po pierwsze.
Po drugie, my przestajemy dyskutować o budowie dróg ekspresowych, skoro my nie
jesteśmy ich ani dysponentem, ani nie mamy narzędzi do robienia tego.
My możemy rozmawiać o budowach dróg wojewódzkich.
I teraz pytanie.
Gdzie jest obwodnica Świdnicy?
Gdzie jest obwodnica Kamieńca Ząbkowickiego?
I może pan sobie przypomni, gdzie jest obwodnica Złotego Stoku?
Bo był taki też ciekawy program stu obwodnic zaklepany w 2023 roku i nagle pach,
połowa dróg wyrzucona.
Dziękuję.
- Bardzo proszę.
Dziękuję.
Tytus Czartoryski.
- Panie Przewodniczący, panie Marszałku, na początku
zauważę, tutaj padła cyfra 15 w odniesieniu do lat pracy
pani Skarbnik, tutaj takich dwóch dinozaurów na sali jest.
Pan Przewodniczący, ja, który byliśmy świadkami pierwszej kadencji, 28 lat.
Gratulacje.
Bez skazy, z najlepszą zawsze opinią.
Tak jest.
Panie Przewodniczący, panie Marszałku, rozmawialiśmy
dużo i słusznie na temat bezpieczeństwa.
Ale chciałem się zwrócić na początku do pana Marszałka Rabczenko, ponieważ
słusznie pan przywołał perłę naszych zabytków
dolnośląskich, czyli Papiernię w Dusznikach.
Natomiast jest bardzo ważną sprawą, jeśli mamy ambicje i słusznie,
że mamy, żeby został przyznany tytuł Światowego Dziedzictwa Kultury,
to musimy uporządkować stosunki wodne tam.
Młyn papierniczy został zbudowany parę setek lat temu na brzegu rzeki,
która jest bardzo kapryśna, bo był młynem wodnym.
Natomiast w tej chwili mamy takie sytuacje, że co jakiś czas tam są warunki powodziowe.
Kilka lat temu... Przepraszam, bo chciałem ułatwić panu Marszałkowi,
żeby mógł słuchać.
Kilka lat temu była powódź tak do tego stopnia, że młyn papierniczy do wysokości
chyba około 3 metrów był zalany, szczególnie te pomieszczenia, gdzie
wykonywane są metodami historycznymi czynności papiernicze.
Jest program, panie Marszałku, program, który dotyczy ochrony młyna
papierniczego przed wylewem rzeki, która tam przepływa i który jest dobrze znany.
To może potwierdzić szanowna pani Przewodnicząca Komisji Kultury,
że rzeczywiście, bo zwracała się osobiście do Wód Polskich o wykonanie tego programu.
Bardzo zachęcam, żeby w końcu spowodować, bo gdybyśmy uzyskali ten zaszczytny tytuł,
a wydarzyłoby się takie nieszczęście, że ten budynek, który obdarzony jest tym
tytułem, pływa, to byłaby dla nas nieprzyjemna bardzo kompromitacja.
Bardzo proszę zwrócić uwagę na to.
Teraz następna sprawa to jest, słusznie Pan Marszałek podkreślał,
jak bardzo możemy być dumni z tego, że Polska jest krajem bardzo bezpiecznym.
Ludzie, którzy przyjeżdżają z całego świata rzeczywiście, tak jak Pan Marszałek
mówi, są zachwyceni warunkami bezpieczeństwa, spokoju na naszych ulicach.
Natomiast wiadomo, że przyczyną tego braku bezpieczeństwa w innych krajach,
szczególnie w zachodniej Europie, jest niestety przesycenie imigrantami
z innych kręgów kulturowych, nazwijmy to najdelikatniej.
Jednocześnie powinniśmy też mieć, panie Marszałku, w pamięci, że
w najbliższym miesiącu, czy półtora miesiąca, ma wejść pakt migracyjny,
który może spowodować, że niezależnie od naszej woli, może pojawić...
Już kończę.
Zastanówmy się, panie Marszałku, jaki wpływ może mieć na nasze to wspaniałe
bezpieczeństwo skutek paktu migracyjnego, który będzie obowiązywał już niedługo.
Dziękuję, przepraszam.
- Dziękuję bardzo.
Pan radny Damian Mrozek, bardzo proszę.
Ja zwracam uwagę, ale moi drodzy, jak nie zrobimy nowego
statutu, to możemy bawić się jeszcze do rana.
Bardzo proszę.
- Panie Marszałku, ja także apeluję, podobnie jak mój kolega Andrzej Kredkowski,
o to, aby tę historię opowiadać tak bardziej w całości.
Choćby ta historia z granicą, pan Marszałek opowiadał nam, jaka ta granica
jest szczelna, jaka ta zapora jest szczelna,
ale też warto dopowiedzieć, kto za tą granicą głosował.
PSL faktycznie głosował razem z Prawem i Sprawiedliwością, ale koalicja była
przeciw tej granicy i dzisiaj w ogóle o takiej szczelności byśmy nie rozmawiali,
jak pan Marszałek się chwalił, oby tej zapory w ogóle nie było.
Podobnie Wojsk Obrony Terytorialnej.
Pan Marszałek bił się w pierś, to trzeba przyznać honor, że wtedy nie był
zwolennikiem, ale jeżeli dzisiaj chwali, to także trzeba przyznać, kto za Wojskami
Obrony Terytorialnej był za, a kto przeciw.
Co do szpitala onkologicznego, to pamiętam rok 2020 luty, jak nagle,
nagle tutaj były głosy z Koalicji Obywatelskiej,
zwłaszcza tutaj kolega Marek.
Pojawiło się 200 milionów, to największy był problem to, że te 200 milionów nie
było ujęte w budżecie, jak w grudniu 2019 głosowaliśmy, że nie
było tego w budżecie i nie było tego w planie inwestycyjnym.
I to był główny problem wtedy na sesji, że się nagle
200 milionów na szpital onkologiczny, które premier przywiózł.
- Dziękuję bardzo.
Zakończyliśmy proszę państwa dyskusję.
Czy wnioskodawca, ktoś chciałby jeszcze zabrać głos?
Nie widzę.
Proszę państwa przechodzimy do głosowania.
Proszę się przygotować.
Kto z pań i panów radnych jest za zatwierdzeniem sprawozdania finansowego
Województwa Dolnośląskiego za rok 2025 wraz ze sprawozdaniem
z wykonania budżetu Województwa Dolnośląskiego w roku 2025.
Druk numer XXVII/2.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję bardzo.
23 za, przeciw 11.
Dwie osoby nie głosowały.
Stwierdzam, iż uchwała została przyjęta.
Proszę państwa przechodzimy do uchwały w sprawie absolutorium dla Zarządu
Województwa Dolnośląskiego za wykonanie
budżetu Województwa Dolnośląskiego w roku 2025.
Druk numer XXVII/3.
W myśl artykułu 271 ust. 1 ustawy o finansach publicznych
Sejmik Województwa Dolnośląskiego zobligowany
jest do rozpatrzenia sprawozdania finansowego województwa oraz sprawozdania
z wykonania budżetu, w terminie do dnia 30 czerwca roku następującego po roku
budżetowym i podejmuje uchwałę w sprawie
absolutorium dla Zarządu Województwa Dolnośląskiego.
Uchwałę w sprawie absolutorium Sejmik podejmuje
bezwzględną większością głosów ustawowego składu Sejmiku.
Komisje Sejmiku Województwa Dolnośląskiego zaopiniowały przedstawione sprawozdania
finansowe województwa oraz sprawozdanie z wykonania budżetu województwa za rok 2025
i przedłożyły Komisji Rewizyjnej stosowne opinie.
Komisja Rewizyjna Sejmiku Województwa Dolnośląskiego na posiedzeniu w dniu
20 kwietnia bieżącego roku zajęła stanowisko w sprawie absolutorium dla Zarządu
Województwa Dolnośląskiego za wykonanie
budżetu Województwa Dolnośląskiego w roku 2025.
Regionalna Izba Obrachunkowa we Wrocławiu przedstawiła pozytywną
opinię o przedłożonym przez Zarząd Województwa sprawozdaniu
z wykonania budżetu województwa za rok 2025.
Jednocześnie Regionalna Izba Obrachunkowa we Wrocławia wydała opinię negatywną
o wniosku Komisji Rewizyjnej o nie udzielenie Zarządowi Województwa
absolutorium z tytułu wykonania budżetu w roku 2025.
Proszę o opinię Komisją Uchwałodawczą, Przestrzegania Prawa i Bezpieczeństwa.
Dziękuję bardzo.
Proszę o opinię kluby Koalicja Obywatelska, Prawo i Sprawiedliwość,
Polskie Stronnictwo Ludowe i Bezpartyjni Samorządowcy.
Dziękuję bardzo.
Czy ktoś z pań i panów radnych chciałby zabrać głos w tej sprawie?
Już proszę jest, już tam proszę się zgłaszać.
Nie, ale nie, nie, bo pan radny Mróz
podniósł rękę, ale nie może włożyć, a już jest.
No proszę bardzo, zapraszam.
No nie, nie, podniósł rękę i tutaj nie możemy tu żadnych...
Bardzo proszę.
- Szanowny panie Przewodniczący, szanowny panie Marszałku,
szanowne koleżanki i koledzy.
Ze sprawozdaniem, z absolutorium i ze sprawozdaniem tym budżetowym jest taki
problem, że w tej prezentacji, czy w tym zestawieniu, w tym dokumencie
w projekcie uchwały, no, szanowni państwo, mamy takie kolumny
wykonanie budżetu, ale w stosunku do czego?
Zmian, wykonanie budżetu po zmianach.
No i wykonanie budżetu oczywiście, ono jest 99, 97, 98%.
Nawet dziwię się, że tak niskie są te wskaźniki.
Bo całe to zestawienie, to jest, że tak powiem, budżet dwutygodniowy.
Bo ta ostatnia zmiana to była gdzieś w połowie grudnia.
I to jest ta zmiana w połowie grudnia w stosunku do 31 grudnia.
No to nic dziwnego, że to jest 98, 99, 99,8%.
Tam brakuje jednej kolumny, żeby to rzetelnie ocenić.
Jaki był budżet uchwalony.
Natomiast my mamy porównanie budżetu po zmianach i budżetu wykonanego.
Ostatnia zmiana w budżecie to jest mniej więcej połowa grudnia.
I oceniamy budżet po zmianach, nie wiem, 10 tych zmian było, do 31 grudnia.
No można było zrobić sesję 28 grudnia i wtedy byśmy oceniali, nie wiem,
trzydniowy budżet, dwudziesty dziewiąty, trzydziesty, trzydziesty pierwszy.
Brakuje tego, co myśmy uchwalili.
Przecież to nie ja projektowałem ten budżet.
Pan Marszałek, Zarząd, pani Skarbnik.
Przekonywano, że budżet jest idealny, w ogóle jak tam radni chcieli zrobić
jakieś poprawki do budżetu, to w ogóle nawet
tam dziesięć złotych nie można zmienić, tak?
Oczywiście już trzy tygodnie później, no nie trzy tygodnie później, sześć
tygodni później przychodzi się ze zmianami na, nie wiem, sto,
dwieście milionów, mniej więcej gdzieś tam koło 20 stycznia.
My dzisiaj, jeżeli jeszcze, znaczy dziś, no pewnie już jutro, bo to pewnie już
będzie po północy, doszliśmy do tak kuriozalnej sytuacji, że będziemy
głosowali zmianę tegorocznego budżetu, a kilka punktów dalej będzie kolejna
zmiana do tej zmiany, której jeszcze nie przegłosowaliśmy.
Jak nie przegłosujemy pierwszej zmiany, to druga zmiana na tej samej sesji już
jest kompletnie nieaktualna, bo w tym projekcie drugiej zmiany uwzględniono
salda, tak jakbyśmy tę pierwszą zmianę na tej samej sesji zrobili, tak?
No to mamy taki budżet, że my go, kurwa, przepraszam, zmieniamy,
że tak się wyrażę, już nie wiem, 10-11 razy.
No i teraz, czy ten budżet jest zły?
No tak, po dwóch tygodniach, przepraszam, jeżeli pan radny Łapiński się,
że tak powiem, zaczerwienił, jeżeli my po dwóch
tygodniach oceniamy budżet dwutygodniowy de facto.
No nie ma możliwości, żeby ten budżet nie miał 99 czy tam 98% wykonania.
A sytuacja, że na jednej sesji robimy dwie zmiany
budżetowe, no to już jest kompletna patologia.
Można było trzy zrobić i my się cieszymy, tak?
No, cieszymy się, ha, ha, ha, hi, hi, hi.
Jak to porównać, tak?
Oczywiście pewne rzeczy, i wtedy jakbyśmy mieli coś, byśmy uchwalili, co było po
zmianach i co było wykonane, to wtedy byśmy mogli to w ogóle jakoś ocenić.
Oczywiście Regionalna Izba Obrachunkowa, no
patrzy tak księgowo, no bo taki mają ten.
Jak byłaby sesja trzydziestego pierwszego, no nie wiem, czy ktoś by przyszedł na tą
sesję, no to byłoby tak z trzydziestego pierwszego do trzydziestego pierwszego.
Prawie 100% by musiało być.
No nie wiem, no mogło trzydziestego pierwszego
jeszcze jakiś przelew puścić, tak?
To przecież nie o to chodzi.
Ja się nie dziwię Komisji Rewizyjnej, że wydała negatywną opinię, bo patrzymy
budżet nie tylko księgowo, ale także zadaniowo.
Czy rzeczy, które były zaplanowane i uchwalone przez Sejmik, były wykonane?
Pewne rzeczy były wykonane, pewne rzeczy nie były wykonane.
Ale nikt mi nie powie, że po dziesięciu zmianach budżetu w ciągu roku to jest
wielki sukces, żeśmy zrobili wykonanie budżetu na 99%.
I jeszcze jedna uwaga.
Ja wiem, że być może niektórzy radni nie chcą tu nikogo oczywiście oskarżać,
w ogóle tego nie przeczytali.
Ale już prosiłem kiedyś, że jak przedstawiacie te zmiany w budżecie,
czy to zestawienie, to żebyście nie skanowali tak dokumentów, no pod kątem,
bo tego po prostu nie da się przeczytać.
Jeszcze jak ja mam iPada, no to sobie jeszcze tak obejdę, bo jak go przerzucę,
no to on cały czas wraca do tego skrzywionego tego.
No ale jak tam przyjdę sobie z drugiej strony stołu, to sobie mogę odczytać.
Ale jak my mamy laptopy, no to nie ma możliwości,
nie ma możliwości zapoznania się z niektórymi tabelami, tak?
I mówiłem, tłumaczyłem, żeby to było tak skanowane, te dokumenty, czy tak
prezentowane, żeby ktoś nie musiał laptopa
do góry nogami trzymać pod kątem 90 stopni.
To też jest prośba raz, drugi, trzeci i dalej to się tam skanuje,
jak komu tam przejdzie, tak?
Generalnie podejrzewam, że większość tego nie czyta, no bo jakby ktoś to czytał,
to by mu to przeszkadzało, no bo to jest fizycznie, nie ma takich w ogóle możliwości.
- Ja proszę tylko do konkretów do budżetu.
- Wie pan, ale w tym zestawieniu też takie kwiatki były,
że to zostało tak zeskanowane, że po prostu, czy tak zaprezentowane,
że tego się nie da w ogóle w pewnych fragmentach przeczytać.
Więc to tak na marginesie, jak już coś tego, bo ja rozumiem, że może pani radna
Włodarczyk nie chce tego czytać zmian budżetu, a może czyta.
A może przekręca sobie tak tego laptopa albo tak lata,
tak że tak powiem, no nie wiem, jakieś fikołki robi.
Natomiast proszę mi wierzyć, dla tych, którzy czytają, no to jest pewien problem,
że nie można tego normalnie przedstawić tabelarycznie,
tak żeby to można było zrealizować.
I nie wiem, co panią Skarbnik tak śmieszy, bo to akurat bardzo źle o pani
świadczy, że nie jest pani w stanie prezentować normalnie
pewnych dokumentów, które radnym się należą.
Nie jest to jakaś rzecz, poprzeczka na 2200, że nie można jej przeskoczyć,
tylko tak trzeba prezentować dokumenty, które są w sposób czytelny.
Przepraszam, że tak powiedziałem mocno, ale już
kilka razy pani na to zwracałem uwagę, przepraszam.
- Bardzo proszę o spokój, nie, ale chodzi o spokój na sali.
- Nie pana spokój, tylko chodzi o spokój na sali.
Proszę mówić.
Ale proszę mówić o absolutorium związanym z budżetem, a nie z papierem.
- No ale to jest budżet, wie pan.
Papieru to my już nie mamy właśnie, bo wszystko idzie elektronicznie.
I tyle.
Natomiast, szanowni państwo, no już nie będę, bo jest już późno, dwudziesta tam,
chyba dwudziesta trzecia, to już nie będę tutaj mówił rzeczy.
No ale, że tak się wyrażę, za bardzo chwalić przy takiej prezentacji tego
dokumentu, to nie ma się czym, bo no to, że się budżet spina w ciągu
dwóch tygodni, no to nie jest wielki wyczyn.
Dziękuję.
- Dziękuję bardzo.
Ja tylko chcę powiedzieć, że drugi raz pan użył bardzo brzydkiego słowa,
a nie interesuje mnie to, bardzo brzydkiego słowa
i proszę, żeby to było ostatni raz, bo będą poważne konsekwencje z tej sprawy.
Dobrze?
Więc nie widzę nikogo, zamykam listę.
Proszę państwa, przechodzimy do głosowania.
Kto z pań i panów radnych jest za przyjęciem uchwały w sprawie absolutorium?
Proszę o zajmowanie miejsc.
Dobrze, dobrze, już, już, już.
Zaraz, spokojnie.
Przechodzimy do głosowania.
Kto z pań i panów radnych jest za przyjęciem uchwały w sprawie absolutorium
dla Zarządu Województwa Dolnośląskiego za wykonanie
budżetu Województwa Dolnośląskiego w roku 2025?
Druk numer XXVII/3.
Przechodzimy do głosowania.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Proszę państwa, proszę o wynik.
23 za, przeciw 11.
Stwierdzam, iż Zarząd otrzymał absolutorium.
Proszę państwa, w związku z tym ogłaszam piętnastominutową przerwę.
No dobrze, już nie ma teraz, to trzeba być na sali.
Już nic nie poradzimy.
Ogłaszam piętnastominutową przerwę.
(przerwa)
- Szanowni państwo, wznawiam posiedzenie Sejmiku.
Proszę o zamknięcie drzwi.
Dobrze, ja na razie czytam.
Ja ogłosiłem, 15 minut minęło.
Uchwała w sprawie zmiany uchwały numer nr XXVI/661/26
Sejmiku Województwa Dolnośląskiego, z dnia 26 marca 2026 r.
w sprawie powierzenia jednostkom samorządu terytorialnego
realizacji zadań w zakresie dróg wojewódzkich.
Druk numer XXVII/5 i druk numer XXVII/6.
Bardzo proszę przedstawiciela Zarządu o zreferowanie projektów uchwał.
- Szanowny panie Przewodniczący, panie Marszałku, szanowni państwo radni.
Proszę o przyjęcie uchwały druk numer XXVII/5 wraz ze zgłoszoną autopoprawką
w sprawie powierzenia jednostkom samorządu terytorialnego
realizacji zadań w zakresie dróg wojewódzkich.
Załącznik do uchwały zawiera zestawienie wszystkich
powierzonych zadań w zastępstwie inwestorskim.
W niniejszej uchwale, w części pierwszej, zadaniami kontynuowanymi, korygujemy sześć
pozycji w zakresie nazwy, wartości i źródeł finansowania lub czasu okresu
realizacji powierzonych zadań na terenie gmin Stare Bogaczowice, Lubin,
Boguszów Gorce, Stoszowice, Jedlina Zdrój i Złotoryja.
W części drugiej od pozycji 27 do pozycji 38 dodajemy 12
nowych zadań, których realizacja rozpocznie się w roku 2026.
Powierzamy realizację zadań w zastępstwie inwestorskim w ciągu dróg wojewódzkich
w zakresu samej dokumentacji technicznej na terenie gmin Głogów, Prochowice,
Gryfów Śląski, dwa zadania Strzelin, Dzierżoniów, Siechnice, Boguszów Gorce,
dokumentacji i robót budowlanych na terenie gmin Męcinka i Świdnica oraz robót
budowlanych na terenie gmin Żurawina i Wołów.
Proszę o przyjęcie uchwały druk numer XXVII/6 w sprawie powierzenia jednostkom
samorządu terytorialnego realizacji zadań utrzymaniowych w pasie dróg wojewódzkich.
Załącznik do uchwały zawiera zestawienie powierzonego utrzymania dróg w zastępstwie
inwestorskim, których realizacja rozpocznie
się od maja roku 2026 i dotyczy dwóch zadań.
Powierzenie w latach 2026-28 gminie Strzegom letniego utrzymania drogi wojewódzkiej 382
na terenie miasta Strzegom oraz powierzenia w latach 2026-27 powiatowi
bolesławieckiemu letniego i zimowego utrzymania dróg na terenie powiatu.
Proszę o przyjęcie przedstawionych uchwał.
- Dziękuję bardzo.
Proszę o opinie do obu tych uchwał.
Komisja Budżetu i Finansów.
Komisja Polityki, Rozwoju Regionalnego i Gospodarki.
Komisja Uchwałodawcza, Przestrzegania Prawa i Bezpieczeństwa.
Dziękuję bardzo.
Kluby.
Koalicja Obywatelska.
Prawo i Sprawiedliwość.
Polskie Stronnictwo Ludowe i Bezpartyjni Samorządowcy.
Dziękuję bardzo.
Kto z pań i panów chciałby zabrać głos?
Nie widzę.
Przechodzimy do głosowań.
Głosowanie pierwsze to jest uchwała druk numer XXVII/5.
Przechodzimy do głosowania.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
33 za, przeciw 0.
3 osoby nie głosowały.
Stwierdzam, że uchwała została przyjęta.
Przechodzimy do drugiego głosowania.
To jest druk numer XXVII/6.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
31 za, 5 osób nie głosowało.
Stwierdzam, że uchwała została przyjęta.
Przechodzimy do kolejnej uchwały.
To jest uchwała w sprawie udzielenia z budżetu Województwa Dolnośląskiego.
To jest druk numer XXVII/8.
Bardzo proszę przedstawiciela Zarządu o zreferowanie projektu uchwały.
- Panie Przewodniczący, panie Marszałku, szanowni państwo radni.
Zwracam się z prośbą o przyjęcie projektu uchwały na druku XXVII/8 w sprawie
udzielenia z budżetu Województwa Dolnośląskiego pomocy finansowej w formie
dotacji celowej gminie miastu Świdnica na realizację docelowej organizacji dla
zadania pod nazwą przebudowa miasteczka ruchu drogowego
w Świdnicy z autopoprawką w podstawie prawnej.
Jest wstawiony zapis ustęp pierwszy i drugi ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 roku
i Zarząd Województwa udziela dotacji w kwocie 30 tysięcy złotych na zadanie
związane z wymianą warstwy ścieralnej asfaltu wraz z organizacją ruchu
w miasteczku ruchu drogowego na terenie miasta Świdnica.
Chciałbym wspomnieć, że to zadanie przysłuży się i będzie pomocne dla
mieszkańców, szczególnie tych najmłodszych, żeby mieli tą możliwość
zapoznania się z przepisami ruchu drogowego i w przyszłości w sposób
bezpieczny poruszali się po drogach publicznych.
Więc proszę o przyjęcie...
- Dziękuję bardzo.
Proszę o opinie.
Komisja Budżetu i Finansów.
Komisja Polityki, Rozwoju Regionalnego i Gospodarki,
Komisja Uchwałodawcza, Przestrzegania Prawa i Bezpieczeństwa,
Kluby. Koalicja Obywatelska, Prawo i Sprawiedliwość,
Polskie Stronnictwo Ludowe i Bezpartyjni Samorządowcy.
Czy ktoś z pań i panów radnych chciałby zabrać głos?
Proszę o spokój.
Nie widzę nikogo.
Przechodzimy do głosowania.
Kto z pań i panów radnych jest za przyjęciem uchwały druk numer XXVII/8?
Głosujemy.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję bardzo.
Proszę o wynik.
34 osoby za.
Stwierdzam, iż uchwała została przyjęta.
Przechodzimy do kolejnego projektu uchwały.
Druk numer XXVII/7.
Proszę przedstawiciela Zarządu o zreferowanie projektu uchwały.
Kto z państwa?
A jest pan Marszałek.
Dobrze.
- Panie Przewodniczący, szanowni państwo.
Uchwała w sprawie udzielenia z budżetu Województwa Dolnośląskiego pomocy
finansowej w formie dotacji celowej jednostkom samorządu terytorialnego
chodzi o program Wsparcia Rad Seniorów.
34 jednostki samorządu terytorialnego, 43 złożyły wnioski, te które, czyli można
powiedzieć 9, nie spełniło kryteriów formalnych, ale dobra wiadomość,
że pozostałe będą mogły wystartować w drugim naborze.
Przeznaczamy kwotę 355 tys. zł.
Wysoki Sejmik uchwalił na ten cel 500 tys. zł, czyli
w drugim naborze 145 tys. zł jeszcze mamy do rozdysponowania.
Krótko Powiat Karkonoski otrzymuje Gmina Środa Śląska, Gmina Jelcz Laskowice,
Gmina Polkowice, Miasto Szklarska Poręba, Gmina miejska Nowa Ruda, Piechowice,
Złotoryja, Kowary, Strzelin, Świdnica, Udanin, Złoty Stok, Mściwojów,
Mieroszów, Legnica, Czernica, Mysłakowice, Powiat Kłodzki, Lwówek Śląski,
Gmina Długołęka, Niechlów, Żmigród, Wałbrzych, Dzierżoniów, Wądroże,
Szczytna, Podgórzyn, Zagrodno, Żurawina, Powiat Strzeliński, Wleń,
Kąty Wrocławskie, Powiat Wrocławski.
Dziękuję bardzo.
- Dziękuję bardzo.
Proszę o opinie.
Komisja Budżetu i Finansów.
Komisja Polityki Społecznej, Zdrowia i Rodziny.
Dziękuję bardzo.
Komisja Uchwałodawcza.
Dziękuję.
Kluby.
Koalicja Obywatelska.
Prawo i Sprawiedliwość.
Polskie Stronnictwo Ludowe i Bezpartyjni Samorządowcy.
Czy ktoś z pań i panów radnych chciałby zabrać głos?
Nie widzę, nikt się nie zgłasza.
Przechodzimy do głosowania.
Głosujemy projekt uchwały, druk numer XXVII/7.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
35 za.
Stwierdzam, że uchwała została przyjęta.
Przechodzimy do kolejnego projektu uchwały.
To jest druk numer XXVII/10.
Proszę przedstawiciela zarządu o zreferowanie projektu uchwały.
- Szanowny panie Przewodniczący, panie Marszałku, szanowni państwo radni.
Zwracam się z prośbą o przyjęcie projektu uchwały w sprawie udzielenia jednostkom
samorządu terytorialnego pomocy finansowej w formie dotacji celowej z budżetu
Województwa Dolnośląskiego w roku 2026 na realizację programów polityki zdrowotnej.
Udziela się z budżetu Województwa Dolnośląskiego w roku 2026 pomocy
finansowej w łącznej kwocie 134 tys. 200 zł w formie dotacji celowych jednostkom
samorządu terytorialnego na dofinansowanie programów
polityki zdrowotnej wyłonionym w drodze naboru wniosków.
To jest gmina Polkowice w wysokości 99 tys. 700 zł na realizację programu
polityki zdrowotnej pn.: Profilaktyka próchnicy zębów u dzieci i młodzieży.
Gmina Grębocice w wysokości 24 tys. 750 zł na realizację programu polityki zdrowotnej
pn.: Program profilaktyki zaburzeń depresyjnych w populacji
młodzieży na terenie gminy Grębocice na lata 2026-2030.
Oraz gmina Dzierżoniów w wysokości 9 tys. 750 zł na realizację programu polityki zdrowotnej
pn.: Program polityki zdrowotnej w zakresie szczepień ochronnych
przeciwko kleszczowemu zapaleniu mózgu dla
mieszkańców miasta Dzierżoniowa na rok 2026.
Proszę o przyjęcie projektu uchwały.
- Dziękuję bardzo.
Proszę o opinie.
Komisja Budżetu i Finansów.
Komisja Polityki Społecznej, Zdrowia i Rodziny.
Dziękuję bardzo.
Komisja Uchwałodawcza.
Kluby.
Koalicja Obywatelska.
Prawo i Sprawiedliwość.
Polskie Stronnictwo Lodowe i Bezpartyjni Samorządowcy.
Czy ktoś chciałby zabrać głos?
Bardzo proszę pan Mróz.
- Ja mam takie pytanie.
Dlaczego tylko trzy jednostki dostały?
Czy w ogóle nie było chętnych innych jednostek?
No bo jednak to są jakieś tam pieniądze, które są do wzięcia na tą profilaktykę.
A jeżeli nie było chętnych, czy my jakoś to reklamujemy w tych gminach?
Bo to głównie gminy pewnie mają te swoje i to małe gminy mają jakieś tam przychodnie,
które najłatwiej można realizować.
Dziękuję.
Dziękuję bardzo. Bardzo proszę.
- Już odpowiadam panie radny.
To jest nabór w trybie ciągłym prowadzony teraz, czyli
kolejna edycja, więc w tym naborze wpłynęły trzy wnioski.
Za chwilkę będzie jeszcze głosowanie kolejnego
naboru i kolejnego przyznania środków dla JST.
Warunek jest taki, że gmina czy powiat musi
mieć opracowany program polityki zdrowotnej.
Co jest czasem takim czynnikiem, który gdzieś nie zawsze mają.
Czyli albo wysyłają ten program polityki zdrowotnej do Agencji Oceny Technologii
Medycznej i Taryfikacji, albo na podstawie
rekomendacji tejże agencji opracowują program.
Ale w tym naborze wpłynęły trzy wnioski i wszystkie trzy gminy otrzymały,
otrzymują środki.
- Dziękuję bardzo.
- Dziękuję.
- Nie widzę więcej zgłoszeń.
Przechodzimy proszę państwa do głosowania.
Kto jest za przyjęciem projektu uchwały,
druk numer XXVII/10.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję bardzo.
32 radnych za. Stwierdzam, iż uchwała została przyjęta.
Kolejny projekt uchwały to jest druk numer XXVII/9.
Bardzo proszę przedstawiciela zarządu.
Bardzo proszę.
Szanowni państwo radni, Gmina Ciepłowody zwróciła się
z wnioskiem o przekazanie dwóch działek.
Jedna o wielkości 3,5 ara, a druga o wielkości 7 arów,
na cel związany z zaopatrzeniem gminy w wodę pitną.
Z operatu szacunkowego wynika, że wartość tych nieruchomości to jest kwota 22 tys. zł.
Bardzo proszę o przyjęcie uchwały.
Bardzo dziękuję.
Proszę o opinie.
Komisja Budżetu i Finansów.
Halo.
Komisje Budżetu.
Dziękuję bardzo.
Komisja Polityki, Rozwoju Regionalnego i Gospodarki.
Dziękuję.
Komisja Uchwałodawcza.
Dziękuję bardzo.
Kluby.
Koalicja Obywatelska.
Halo.
Dziękuję.
Prawo i Sprawiedliwość.
Polskie Stronnictwo Ludowe i Bezpartyjni Samorządowcy.
Dziękuję bardzo.
Czy ktoś z pań i panów radnych chciałby zabrać głos?
Nie widzę.
Przechodzimy do głosowania.
Kto z pań i panów radnych jest za przyjęciem
projektu uchwały, druk numer XXVII/9?
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
35 osób za.
Stwierdzam, że uchwała została przyjęta.
Przechodzimy do kolejnego projektu uchwały, druk numer XXVII/11.
Proszę przedstawiciela zarządu o zreferowanie projektu uchwały.
- Panie Przewodniczący, panie i panowie radni.
Przedstawiam projekt uchwały w sprawie udzielenia z budżetu Województwa
Dolnośląskiego w 2026 roku pomocy finansowej w formie dotacji celowej
wybranym gminom i powiatom na bieżące utrzymanie urządzeń
melioracji wodnych będących własnością gmin i powiatów.
W budżecie województwa na ten cel zabezpieczono kwotę 2 mln zł.
W terminie naboru, to jest od 26 stycznia do 13 lutego bieżącego roku, 101 gmin oraz
4 powiaty złożyły łącznie 105 wniosków o przyznanie
pomocy finansowej na łączną kwotę ponad 3 mln 300 tys. zł.
Po terminie wpłynął jeden wniosek, który nie podlegał ocenie.
Na podstawie przeprowadzonej oceny sporządzono
listę rankingową obejmującą 105 projektów.
Pomoc finansową przyznaje się 57 gminom oraz 4 powiatom ujętym na liście
rankingowej od pozycji 1 do 61 na łączną kwotę 1 mln 973 tys. 964 zł.
Szanowni państwo, proszę o przyjęcie tej uchwały.
- Dziękuję bardzo.
Proszę o opinie.
Komisja Budżetu i Finansów.
Komisja Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
Komisja Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich.
Komisja Uchwałodawcza.
Kluby. Koalicja Obywatelska.
Prawo i Sprawiedliwość.
Polskie Stronnictwo Ludowe i Bezpartyjni Samorządowcy.
Dziękuję bardzo.
Czy ktoś z Pań i Panów... Pan Krzysztof Mróz.
- Panie Przewodniczący, szanowna pani Marszałek, ja mam takie pytanie,
czy w ogóle było rozważane przez Zarząd Województwa, żeby ten brakujący
mln zł dołożyć, no bo wniosków było na 3 mln zł złożone przez gminy
i powiaty, a środków było mniej więcej 2 mln zł.
No, że tak się wyrażę, to są jakieś niewielkie pieniądze, bo to wychodziło,
gdyby ze sto wniosków dać 2 mln, to są po 20 tys., tak,
jak dano pięćdziesiąt, no to powiedzmy gdzieś w granicach czterdziestu tysięcy.
Przerzucając te różnego rodzaju mln w budżecie, które tu fruwają na prawo
i lewo, czy zarząd nie rozważał jednak dołożenia tego mln, 1 mln zł
tak, żeby też, jeżeli tyle wniosków takich drobnych, bo to powiedzmy dla gminy tam,
nie wiem, czterdzieści, pięćdziesiąt tys.,
no to też nie są jakieś gigantyczne pieniądze.
No to jednak to wszystko za, tym bardziej, że mamy takie konkursy różne,
gdzie nie wykorzystujemy, tak, czyli nie ma chętnych, gdzie się powtarza
te nabory, więc jeżeli tu było tyle wniosków i takie zainteresowanie,
czy ktoś to tak nie pomyślał, żeby to przesunąć, tym bardziej,
że mln zł przy naszym budżecie, no też to nie jest.
Choćby te wycieczki, że tak powiem, Going Global
i to można było ten jeden mln przecież oddać.
No tak pierwsza rzecz, która mi się nasunęła,
ale myślę, że też jest wiele wniosków,
już nie chcę tu już mówić, bo jest późno, jestem zmęczony też, ale gdzie my mamy po
prostu niewykorzystane środki.
Jak tu takie było zapotrzebowanie, to czy taka myśl
panu Marszałkowi Gancarzowi się nie zaświeciła?
Tym bardziej, że to jest takie rolne rzeczy, tak, no może coś tam zaiskrzyło,
ale no jakoś na razie jestem zaciekawiony, czy taka
myśl w ogóle przeszła przez myśl kogoś w zarządzie.
Dziękuję.
- Dziękuję bardzo.
Nie ma więcej, a jest Marcin Borys.
Jako członek Komisji Rolnictwa odpowiem panu radnemu.
Tak, panie radny, rozmawialiśmy właśnie w tym temacie na ostatnich obradach zespołu
w Komisji Rolnictwa, tak, przedstawiliśmy taki wniosek do Zarządu Województwa
poprzez pana Przewodniczącego Kredkowskiego i przez panią Marszałkinię
Gołąb, żeby te pozostałe 1,5 mln zł, których zabrakło, znaleźć
w budżecie i jeżeli tylko takie środki się znajdą, zostaną przekazane pozostałym
gminom, które nie zostały objęte tym programem.
Też pan Dyrektor Smoliński się tym tematem zajął, także pana
prośba została spełniona już dwa tygodnie temu na Komisji.
Dziękuję.
- Dziękuję bardzo.
Nie widzę więcej wniosków zgłoszeniowych.
Proszę, przechodzimy do głosowania.
Uchwała, druk numer...
A przepraszam panią, nie zauważyłem.
Bardzo przepraszam, bardzo proszę.
- To tylko tak jeszcze, żeby tutaj zakończyć ten temat.
To jest lista rankingowa.
Będą jeszcze oczywiście jakieś oszczędności, więc część projektów,
które są poniżej kreski też zostanie dofinansowane.
A jeśli chodzi o dodatkowy mln, trzeba też brać pod uwagę to, że tych
naborów jest bardzo dużo i faktycznie jakbyśmy tak zwiększali na każdy nabór
środków, to trochę by w budżecie tych środków zabrakło.
Natomiast faktycznie zwiększyliśmy o mln zł ale przedsięwzięcia
promujące idę odnowy wsi, dlatego że tutaj padł absolutny rekord i jeżeli
miałabym tutaj decydować, czy zarząd, to woleliśmy przesunąć mln zł na
wsparcie oddolnych inicjatyw mieszkańców, aniżeli melioracji wodnych.
Dziękuję.
- Dziękuję bardzo.
Przechodzimy do głosowania proszę państwa.
To jest głosujemy projekt uchwały, druk numer XXVII/11.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję bardzo.
34 osoby za.
Stwierdzam, że uchwała została przyjęta.
Przechodzimy do kolejnej uchwały.
To jest druk numer XXVII/12.
Proszę przedstawiciela zarządu o zreferowanie projektu uchwały.
- Szanowny panie Przewodniczący, panie Marszałku, panie i panowie radni.
W imieniu zarządu przedstawiam projekt uchwały Sejmiku Województwa Dolnośląskiego
w sprawie udzielenia z budżetu Województwa Dolnośląskiego w 2026 roku pomocy
finansowej w formie dotacji celowej jednostkom samorządu terytorialnego na
finansowanie ochrony, rekultywacji i poprawy jakości gruntów rolnych.
Otrzymaliśmy 328 wniosków na łączną kwotę 145 mln zł.
Wnioski te o udzielenie pomocy finansowej zostały zweryfikowane
pod kątem formalnym oraz przez pracowników terenowych.
I w oparciu o kryteria ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz
uszczegółowione uchwałą Zarządu Województwa Dolnośląskiego została
sporządzona lista dotowanych do wysokości kwoty środków finansowych zabezpieczonych
w budżecie Województwa Dolnośląskiego a przeznaczonych na
ochronę, rekultywację i poprawę jakości gruntów rolnych.
Każdy z wnioskodawców został uwzględniony w projekcie uchwały i jednostki samorządu
terytorialnego wykorzystując udzieloną pomoc finansową planują wykonać 222
zadania w tym 158 odcinków dróg dojazdowych do gruntów rolnych,
8 odcinków dróg dojazdowych do gruntów rolnych na obszarach
[niezrozumiałe] objętych scalaniem gruntów 23 zadania,
jest to zakup sprzętu pomiarowego informatycznego oraz oprogramowania
to są zadania powiatowe.
Przeciwdziałanie erozji gleb i ruchom masowym
ziemi czyli nasadzenia śródpolne ze szczególnym uwzględnieniem drzew
miododajnych 25 zadań, tutaj na kwotę ponad 600 tys. pomiary geodezyjne oraz
sprawdzenie klasyfikacji gruntów 5 zadań, zbiorniki wodne służące małej retencji,
ich modernizacja to 3 zadania i łącznie dotacje zostaną przeznaczone na
222 zadania na łączną kwotę 68 mln 437 tys. 751 zł
Bardzo proszę o przyjęcie tej uchwały.
- Dziękuję bardzo.
Proszę o opinie.
Komisja Budżetu i Finansów.
Komisja Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich.
Dziękuję.
Komisja Uchwałodawcza.
Kluby.
Koalicja Obywatelska.
Prawo i Sprawiedliwość.
Polskie Stronnictwo Ludowe i Bezpartyjni Samorządowcy.
Czy ktoś z pań i panów radnych chciałby zabrać głos?
Nie widzę.
Przechodzimy do głosowania.
Kto z pań i panów radnych jest za przyjęciem projektu uchwały, druk numer XXVII/12?
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję bardzo.
Za 34.
Stwierdzam, że uchwała została przyjęta.
Przechodzimy teraz do uchwał z zakresu budżetu i finansów.
Bardzo proszę pani Skarbnik.
Panie Przewodniczący, panie Marszałku...
- Ale od razu do tych obydwu.
Tak, dziękuję bardzo.
- Panie Przewodniczący, panie Marszałku, szanowni państwo, w imieniu Zarządu proszę
o przyjęcie uchwały w sprawie zmian w Wieloletniej Prognozie Finansowej
Województwa Dolnośląskiego łącznie z autopoprawką.
W uchwale wnoszę o zwiększenie dochodów o kwotę per saldo 10 mln 776 tys. zł,
zwiększenie przychodów o 1 mln 322 tys. 087 zł,
zwiększenie wydatków o kwotę per saldo 12 mln 072 tys. 465 zł.
Prognozowane dochody ulegają zwiększeniu z następujących tytułów.
W związku z zawiadomieniem Ministra Infrastruktury 19 marca tego roku
przyznanie na 2027 rok środków Funduszu Kolejowego na realizację zadań naprawa
pojazdów kolejowych przeznaczonych dla przewozów pasażerskich zwiększamy dochody
w 2027 roku i wydatki o kwotę 6 mln 875 tys. zł.
W związku z zawiadomieniem Wojewody Dolnośląskiego w sprawie zwiększenia
dochodów budżetowych na realizację zadania remont drogi wojewódzkiej numer 296
zwiększamy dochody o 2 mln 990 tys. 137 zł.
W związku z uzyskaniem dochodów z tytułu kar umownych za uchybienia w realizacji
umów związanych z pasażerskimi przewozami kolejowymi na terenie Województwa
Dolnośląskiego zwiększamy dochody o 515 tys. 750 zł.
Jak również zwiększamy wartość projektu, projekt w zakresie interwencji kryzysowej
oraz przeciwdziałania przemocy w tym przemocy w rodzinie kwota 335 tys. 330 zł.
Zmniejszenie dochodów związane ze zmianą kwot współfinansowania z budżetu państwa
na projekcie w ramach działania 7.8 wspieranie włączenia społecznego
z Funduszu Europejskiego dla Dolnego Śląska projekt w zakresie rozwoju interwencji
kryzysowej oraz przeciwdziałania przemocy w tym
przemocy w rodzinie to jest kwota 88 tys. 245 zł.
Wydatki województwa ulegają zwiększeniu w następujących dziedzinach.
Transport 10 mln 177 tys. 413 zł.
Ochrona zdrowia 5 mln 564 tys. zł.
Integracja społeczna 467 tys. 820 zł.
Kultura 172 tys. 591 zł.
Edukacja i nauka 130 tys. zł.
Rolnictwo i ochrona środowiska 101 tys. 352 zł.
W zakresie zadań, które w uchwale zostały wymienione.
Zmniejszeniu ulegają pozostałe wydatki kwota 4 mln 719 tys. 491 zł.
Przychody województwa ulegają zwiększeniu o 1 mln 322 tys. 087 zł
z tytułu rozliczeń środków z lat ubiegłych.
Do tej uchwały uprzejmie proszę również o przyjęcie autopoprawki.
Z uchwały sejmiku wycofujemy projekt Seniorzy bez granic, który w związku
z terminem złożenia tego wniosku pomiędzy
poprzednią sesją a aktualną niestety był 20 maja.
W związku z tym zarząd województwa podjął decyzję 11 maja i przyjął uchwałę
zabezpieczającą środki na realizację tego zadania.
Zadanie będzie realizowane w latach 2027-2029.
W imieniu Zarządu proszę o przyjęcie tej uchwały łącznie z autopoprawką.
W imieniu Zarządu wnoszę również o przyjęcie uchwały w sprawie zmian
w budżecie województwa na 2026 roku łącznie z autopoprawką.
W uchwale wnoszę o zwiększenie dochodów o kwotę per saldo 1 mln 605 tys. zł,
przychodów o kwotę 1 mln 322 tys. zł
oraz zwiększenie wydatków o kwotę per saldo 2 mln 927 tys. zł
Na wniosek Departamentu Obszarów Wiejskich i Zasobów Naturalnych
w dziale 010 Rolnictwo i Łowiectwo zwiększamy o 1 mln zł zadanie w ramach odnowy wsi.
To są na przedsięwzięcia promujące idę odnowy wsi.
Na wniosek Departamentu Infrastruktury zwiększamy dochody wydatki o kwotę
515 tys. 750 zł.
Zwiększenie planów dochodów dokonuje się w związku z wpływem dochodów z tytułu kar
umownych za uchybienie w realizacji umów zawartych
z Kolejami Dolnośląskimi oraz Polregio i środki te chcemy przeznaczyć na dotowanie
i organizowanie kolejowych regionalnych przewozów pasażerskich, jak również
regionalna wyszukiwarka połączeń w transporcie publicznym.
Na wniosek Instytutu Rozwoju Terytorialnego zwiększamy dochody wydatki
o kwotę 36 tys. 630 zł.
Jest to związane z realizacją raportu gospodarczego dla Dolnego Śląska i te
uzyskane dochody chcemy przeznaczyć na wynagrodzenia dla pracowników Instytutu
Rozwoju Terytorialnego, którzy się tym zadaniem zajmowali.
Na wniosek Departamentu Spraw Społecznych i Rynku Pracy
w dziale 801 oświata i wychowania zwiększamy dochody i wydatki o kwotę 22 tys. 200 zł.
W planie dochodów są to środki, które pozyskane zostały z Narodowego Banku
Polskiego, a chcemy je przeznaczyć zgodnie z ideą darczyńcy dla Dolnośląskiego
Ośrodka Doskonalenia Nauczycieli we Wrocławiu na zadania i projekty,
których celem jest rozwój i upowszechnianie edukacji.
Na wniosek Departamentu Marszałka przenosimy
wydatki w kwocie 5 mln 564 tys. zł.
Są to środki, które są zabezpieczone w budżecie, a dotyczą gwarancji,
które Samorząd Województwa Dolnośląskiego udzielił dla spółki budowa nowego szpitala.
Chodzi o szpital przy ulicy Fieldorfa.
W związku z faktem, że Samorząd Województwa Dolnośląskiego zagwarantował
kwotę, którą spółka pobrała w formie kredytu,
przenosimy te środki na spłatę tego kredytu.
Na wniosek Dolnośląskiego Ośrodka Polityki Społecznej Departamentu Funduszy
Europejskich oraz Wojewódzkiego Urzędu Pracy
zwiększamy dochody o kwotę 247 tys. 085 zł.
Wydatki o kwotę 556 tys. 065 zł dotyczy to projektu w zakresie rozwoju
interwencji kryzysowej oraz przeciwdziałania
przemocy, w tym przemocy w rodzinie.
Na wniosek Departamentu Ochrony Środowiska zwiększamy wydatki o kwotę 101 tys. 352 zł
na opracowanie raportu z realizacji
Wojewódzkiego Programu Ochrony Środowiska.
Na wniosek Departamentu Kultury i Dziedzictwa Kulturowego
zwiększamy dochody i wydatki o kwotę 783 tys. 573 zł.
Dotyczy to zwrotu VAT-u na zadaniu, które jest realizowane przez Operę
Wrocławską, to jest modernizacja systemu nagłośnienia
wraz z dźwiękowym systemem ostrzegawczym.
Środki te proponujemy przeznaczyć na to zadanie.
Na wniosek Departamentu Spraw Społecznych i Rynku Pracy
przenosimy środki w ramach działu 921, 100 tys. zł.
Powyższa kwota pozwoli na zwiększenie zakresu prac w Zamku Piastowskim,
w Dolnośląskim Centrum Kształcenia Ustawicznego Językowego Kadr w Legnicy.
W uchwale wnoszę również o zwiększenie przychodów o kwotę 1 mln 322 tys. 087 zł,
w związku z rozliczeniem środków z lat ubiegłych.
W uchwale tej wnoszę również o przyjęcie autopoprawki
w związku z faktem, że mieliśmy przerwę między sejmikami.
Zarząd podejmował również uchwały w sprawie zmian w budżecie i uległy zmianie salda.
W imieniu Zarządu proszę o przyjęcie tej uchwały łącznie z autopoprawką.
Dziękuję.
- Dziękuję bardzo.
Proszę o opinie.
Komisja Budżetu i Finansów.
Komisja Polityki, Rozwoju Regionalnego i Gospodarki.
Komisja Polityki Społecznej, Zdrowia i Rodziny.
Komisja Kultury, Nauki i Edukacji.
Komisja Współpracy Zagranicznej.
Komisja Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.
Komisja Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich.
Komisja Uchwałodawcza.
Dziękuję bardzo.
Kluby.
Koalicja Obywatelska.
Prawo i Sprawiedliwość.
Polskie Stronnictwo Ludowe i Bezpartyjni Samorządowcy.
Czy ktoś z pań i panów radnych chciałby zabrać głos?
Bardzo proszę.
Najpierw był pan Mróz, a potem pan Marcin Borys.
Marcin Borys jest pierwszy.
Dobrze.
Ok.
Bardzo proszę.
Ale proszę nacisnąć tam.
- Nie przerzuciło się na mnie.
Proszę się nie stresować.
Ja mam tylko taką ogromną prośbę do pani Skarbnik, dlatego że my jako radni dzisiaj
zagłosowaliśmy za absolutorium, za budżetem i wszystkimi innymi rzeczami.
Bardzo bym prosił, żebyśmy my też dostawali taką comiesięczną informację
o wszystkich wnioskach i ich stanie realizacji, które składali radni Sejmiku
Województwa Dolnośląskiego do planu budżetowego na rok 2026 z bieżącą
realizacją, z wykonaniem, ewentualnie planem wykonania tych wniosków,
o które my jako radni wnioskowaliśmy przy projekcie budżetu na rok 2026.
Dziękuję bardzo.
- Dziękuję bardzo.
Krzysztof Mróz.
- Panie Przewodniczący, panie Marszałku, szanowni państwo.
Naprawdę przy tej żonglerce budżetem można się już pomylić.
Bo to naprawdę jest ciężko połapać się w tych zmianach, które się realizuje.
I nawet już nie chodzi o treść tych zmian, ale dochodzimy do jakiejś patologicznej
sytuacji, że na jednej sesji robimy dwie zmiany
budżetowe i do tego jeszcze jedna zmiana z autopoprawką.
Nie wiem, czy to delikatnie rzecz tak powinno wyglądać, ale coś nie tak jest.
Coś jest nie tak, jeżeli dwie różne zmiany do tego
z autopoprawką robimy na jednej sesji budżetowej.
Abstrahując się od treści tych zmian.
No i oczywiście w konsekwencji w Wieloletniej Prognozie Finansowej.
A i potem mamy taką sesję absolutoryjną.
No i chwalimy się, że wszystko jest 99,9%.
Pan radny Borys zadał takie pytanie, czy taki wniosek.
Co z tymi wnioskami radnych.
Ja się nie dziwię, bo przy takich zmianach w budżecie naprawdę ciężko się już
połapać, co jest uchwalone, co jest
realizowane, co jest zmieniane autopoprawką.
No bo to wszystko fruwa.
I naprawdę bardzo ciężko, jeżeli ktoś chce analizować
zmiany w budżecie, w tym wszystkim się połapać.
A pamiętajmy, że te zmiany w budżecie, czy za tymi
cyferkami kryją się konkretne inwestycje, konkretne zadania.
Zresztą nie tylko zawsze inwestycyjne, ale
konkretne wydatki i konkretne finansowanie zadań.
Dlatego ja nie rozumiem takiej metody zmian
w budżecie, w które kompletnie nie ma żadnej stabilności.
I naprawdę ciężko się jest połapać, co my robimy, co planowaliśmy,
co uchwaliliśmy, bo to wszystko fruwa w tym budżecie.
A dzisiejsza sesja, z tego względu, że skumulowała się ta przerwa,
to pokazuje taką kwintesencję patologii zmian w budżecie.
Tak się nie da pracować, tak się nie da realizować żadnych zadań.
Można oczywiście trzy zmiany na jednej sesji robić w budżetu.
No tylko gdzie tu jest jakieś połapanie się w tym, no przecież po coś się uchwalamy
ten budżet, po coś się jakieś zadania wpisuje.
Niektóre zarząd, czy większość zarząd, niektórzy radni, czy na wniosek radnych,
czy komisji, że tak powiem.
Natomiast naprawdę przy takiej formie pracy jest bardzo ciężko się połapać.
Ja wiem, że jeżeli ktoś tym się tylko zajmuje, tak jak pani Skarbnik,
bo podejrzewam, że poza panią Skarbnik niewiele osób jest w stanie się w takim
tempie zmian połapać, no to łapię, ale to, że tak się wyrażę, jednak wbrew
pozorom, no to radni uchwalają budżet i zmiany w budżecie.
Jeżeli tak będziemy robili, no to mi się nie podoba, tak delikatnie rzecz ujmując,
żeby już nie przedłużać.
Dziękuję.
- Dziękuję bardzo.
Nie ma nikogo więcej z osób zgłoszonych.
Przechodzimy do głosowania.
Proszę państwa, przechodzimy do głosowania projektu uchwały,
druk numer XXVII/13.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Halo tam panowie.
Dziękuję bardzo.
25 za, przeciw 1, wstrzymało się 8 osób.
Stwierdzam, że uchwała została przejęta.
Przechodzimy do głosowania drugiego projektu uchwały.
Druk numer XXVII/14.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
19 za, przeciw 2, wstrzymało się 9 osób.
Stwierdzam, że uchwała została przyjęta.
Przechodzimy do kolejnego projektu uchwały.
Druk numer XXVII/4.
Sejmik wybiera skład osobowy komisji spośród kandydatów zgłoszonych przez kluby,
chyba że z prawa tego kluby rezygnują.
Dokonuje się zmian w składach komisji poprzez odwołanie.
Wskutek rezygnacji radnego Piotra Karwana z prac w Komisji Budżetu i Finansów
oraz Komisji Polityki Społecznej, Zdrowia i Rodziny, mając powyższe na uwadze,
podjęcie niniejszej uchwały jest uzasadnione.
Proszę o opinie.
Komisję Uchwałodawcza. Kluby.
Koalicja Obywatelska,
Prawo i Sprawiedliwość,
Polskie Stronnictwo Ludowe i Bezpartyjni Samorządowcy.
Dziękuję bardzo.
Czy ktoś z pań i panów chciałby zabrać głos?
Nie widzę, przechodzimy proszę państwa do głosowania.
Kto jest za projektem uchwały druk numer... Halo, proszę o spokój.
Proszę o spokój.
Druk numer XXVII/4.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
30 za, wstrzymała się 1.
Stwierdzam, że uchwała została przyjęta.
Przechodzimy do kolejnego projektu uchwały.
Druk numer XXVII/15.
Proszę przedstawiciela zarządu o zreferowanie projektu uchwały.
- W imieniu Zarządu proszę o przyjęcie uchwały druk numer XXVII/15
w sprawie zmiany uchwały XVI/400/20
Sejmiku Województwa Dolnośląskiego z dnia 26 lutego 2020 roku.
W sprawie określenia przystanków komunikacyjnych, których właścicielem lub
zarządcą jest Województwo Dolnośląskie, udostępnianych dla operatorów publicznego
transportu zbiorowego i przewoźników drogowych
oraz warunków i zasad korzystania z tych obiektów.
Zgodnie z ustawą o publicznym transporcie zbiorowym określenie przystanków
i warunków korzystania następuje w drodze uchwały.
Załącznik został uaktualniony o nowo wyniesione znaki
D15 w terenie oraz o przystanki usunięte.
Wykaz przystanków został uaktualniony o zmiany w sieci dróg wojewódzkich
w związku z przekazaniem dróg na podstawie podjętych uchwał
oraz w postępowaniu kaskadowym.
Proszę o przyjęcie przedstawionej uchwały.
- Dziękuję bardzo.
Proszę o opinie.
Komisja Polityki, Rozwoju Regionalnego i Gospodarki.
Dziękuję bardzo.
Komisja Uchwałodawcza.
Kluby. Koalicja Obywatelska.
Prawo i Sprawiedliwość.
Polskie Stowarzyszenie Ludowe i Bezpartyjni Samorządowcy.
Czy ktoś z pań i panów radnych chciałby zagrać głos?
Nie widzę na sali.
Przechodzimy do głosowania.
Głosujemy projekt uchwały druk numer XXVII/15.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję bardzo.
31 osób za, jedna była przeciw.
Stwierdzam, że uchwała została przyjęta.
Przechodzimy do kolejnego projektu uchwały.
To jest druk numer XXVII/16.
Proszę przedstawiciela zarządu o zreferowanie...
*******- 20-arowa działka.
Dyrektor Generalny Dolnośląskiego Urzędu Wojewódzkiego
wystąpił z wnioskiem o rozszerzenie celu darowizny
o zagospodarowanie pomieszczeń na magazynowanie dokumentacji.
W szczególności w zakresie spraw obywatelskich cudzoziemców.
Odbędzie się to bez uszczerbku do realizacji celu podstawowego, czyli
utrzymania wojewódzkich magazynów przeciwpowodziowych.
W tym budynku jest dużo miejsca.
Oprócz tego, że magazynowane są środki przeciwpowodziowe,
jest również miejsce na przechowywanie dokumentacji.
Bardzo proszę o przyjęcie tej uchwały.
- Dziękuję bardzo.
Proszę o opinie.
Komisja Budżetu i Finansów.
Komisja Polityki, Rozwoju Regionalnego i Gospodarki.
Dziękuję.
Komisja Uchwałodawcza.
Dziękuję bardzo.
Kluby.
Koalicja Obywatelska.
Prawo i Sprawiedliwość.
Polskie Stronnictwo Ludowe i Bezpartyjni Samorządowcy.
Czy ktoś z pań i panów radnych chciałby zabrać głos?
Nie widzę, przechodzimy do głosowania.
Głosujemy projekt uchwały druk numer XXVII/18.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję bardzo.
31 za. 1 osoba wstrzymała się.
Stwierdzam, że uchwała została przyjęta przy jednym wstrzymującym się.
Przechodzimy do kolejnego projektu uchwały, druk numer XXVII/19.
Proszę przedstawiciela zarządu o zreferowanie projektu uchwały.
- Szanowny panie Przewodniczący, szanowni państwo radni.
Proszę w imieniu Zarządu o podjęcie uchwały z druku XXVII/19 w sprawie zmiany
uchwały Sejmiku Województwa Dolnośląskiego z dnia 15 grudnia 2022 roku w sprawie
określenia zasad, trybu i harmonogramu opracowania strategii
rozwoju województwa Dolnośląskiego 20-30+.
W lutym weszła w życie ustawa o wojewódzkich zespołach koordynacji do
spraw polityki umiejętności, która wprowadziła również zmiany w ustawie o
zasadach prowadzenia polityki rozwoju, wydłużając termin
na przyjęcie strategii województwa do końca 2027 roku.
Wynika to z faktu, że jeszcze średniookresowa strategia rozwoju kraju
nie jest przyjęta, jak również krajowa strategia rozwoju regionalnego też nie
jest przyjęta, jest w trakcie aktualizacji, a nasza strategia
będzie musiała być zgodna z tymi dokumentami wyższego rzędu.
W związku z opinią prawną, którą przeprowadziliśmy, musimy ten nasz proces
również wydłużyć i poczekać na przyjęcie dokumentów wyższego rzędu.
Proszę o podjęcie uchwały.
- Dziękuję bardzo.
Proszę o opinię.
Komisja Polityki, Rozwoju Regionalnego i Gospodarki.
Dziękuję.
Komisja Uchwałodawcza.
Kluby. Koalicja Obywatelska.
Prawo i Sprawiedliwość.
Polskie Stronnictwo Ludowe i Bezpartyjni Samorządowcy.
Dziękuję.
Kto z pań i panów radnych chciałby zabrać głos?
Nie widzę na sali.
Przechodzimy do głosowania.
Kto z pań i panów radnych jest za przyjęciem projektu uchwały,
druk numer XXVII/19?
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
30 za, 2 osoby się wstrzymały.
Stwierdzam, iż uchwała została przyjęta.
Mamy teraz pakiet uchwał.
To jest druk numer XXVII/20, druk numer XXVII/21 i druk numer XXVII/22.
Bardzo proszę przedstawiciela zarządu.
- Szanowny panie Przewodniczący, panie Marszałku, szanowni państwo radni.
Zwracam się z prośbą o przyjęcie projektu uchwały w sprawie zmiany składu Rady
Społecznej w Dolnośląskim Centrum Onkologii,
Pulmonologii i Hematologii we Wrocławiu.
W składzie Rady Społecznej w DCOPiH wprowadza się następujące zmiany.
Odwołuje się członka prof. dr hab. Dariusza Janczaka
jako przedstawiciela Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich
we Wrocławiu.
I powołuje się członka prof. dr hab. Piotra Dionizego
jako przedstawiciela Uniwersytetu Medycznego im. Piastów Śląskich
we Wrocławiu, w związku z rezygnacją pana prof. Janczaka.
Proszę o przyjęcie projektu uchwały.
Kolejno zwracam się z prośbą o przyjęcie projektu uchwały w sprawie udzielenia
jednostkom samorządu terytorialnego pomocy finansowej w formie dotacji celowych
z budżetu województwa w roku 2026 na realizację programów polityki zdrowotnej.
Udziela się z budżetu województwa w roku 2026 pomocy finansowej w łącznej kwocie
214 tys. 187 zł 04 gr w formie dotacji celowych jednostkom samorządu terytorialnego na
dofinansowanie programów polityki zdrowotnej
wyłonionym w drodze naboru wniosków.
To jest gmina Jerzmanowa w wysokości 179 tys. 999 zł 54 gr na realizację programu polityki
zdrowotnej pn.: Gminny program rehabilitacji leczniczej mieszkańców gminy
Jerzmanowa na lata 2022-2026 oraz powiat średzki w wysokości 34 tys. 187 zł 50 gr na
realizację programu polityki zdrowotnej pn.: Program profilaktyki cukrzycy
typu drugiego dla mieszkańców powiatu średzkiego,
w wieku 45-65 lat na lata 2026-2030.
I trzeci projekt druk numer XXVII/22 w sprawie zmiany uchwały numer XLIII/858/22
Sejmiku Województwa Dolnośląskiego z dnia 24 lutego 2022 roku
w sprawie nadania statutu Specjalistycznemu Szpitalowi
Ginekologiczno-Położniczemu im. Biernackiego w Wałbrzychu.
W uchwale z dnia 24 lutego w sprawie nadania statutu dodaje się literę G
w brzmieniu wyjazdowy zespół sanitarny typu N.
W związku z przejęciem praw i obowiązków realizacji tych świadczeń
od Specjalistycznego Szpitala im. Sokołowskiego w Wałbrzychu wyjazdowy
zespół sanitarny typu N będzie zapewniał specjalistyczną pomoc medyczną w stanach
nagłego pogorszenia stanu zdrowia noworodków i niemowląt zgodnie
z obowiązującymi standardami i wymogami Narodowego Funduszu Zdrowia.
Proszę o przyjęcie projektów uchwał.
Dziękuję bardzo.
Proszę o opinie.
Komisja Polityki Społecznej, Zdrowia i Rodziny do wszystkich projektów.
Dziękuję.
Komisja Budżetu i Finansów do projektu druk nr XXVII/21.
Dziękuję bardzo.
Komisja Uchwałodawcza, Przestrzegania Prawa i Bezpieczeństwa.
Dziękuję bardzo.
Koalicja Obywatelska.
Prawo i Sprawiedliwość.
Polskie Stronnictwo Ludowe i Bezpartyjni Samorządowcy.
Bez uwag. Dziękuję bardzo.
Kto z pań i panów radnych chciałby zagrać głos?
Nie widzę, przechodzimy do głosowań.
Głosujemy projekt uchwały, druk nr XXVII/20.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
32 osoby za.
Stwierdzam, że uchwała została przyjęta.
Przechodzimy do kolejnego projektu uchwały, druk nr XXVII/21.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
Proszę o wynik.
31 za.
Stwierdzam, że uchwała została przyjęta.
Przechodzimy do kolejnego projektu uchwały, druk nr XXVII/22.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
32 osoby za.
Stwierdzam, że uchwała została przyjęta.
Przechodzimy do kolejnego projektu uchwały, druk nr XXVII/23.
Proszę przedstawiciela zarządu o zreferowanie projektu uchwały.
- Panie Przewodniczący, panie Marszałku, panie i panowie radni.
Przedstawiam projekt uchwały w sprawie udzielenia z budżetu Województwa Dolnośląskiego
pomocy finansowej, w formie dotacji celowej,
na zadania realizowane przez gminy w zakresie projektów
złożonych w ramach konkursu „Odnowa Dolnośląskiej Wsi” w 2026 roku
W budżecie województwa na ten cel zostały zarezerwowane środki
finansowe w wysokości 7 mln zł.
Od 26 stycznia do 13 lutego br.
przeprowadzono nabór wniosków o dofinansowanie.
Wpłynęły 193 wnioski z gmin wiejskich, miejsko-wiejskich
Po weryfikacji wniosków ostatecznie na liście rankingowej
znalazło się 190 wniosków.
Łączna wnioskowana pomoc to jest 8 mln 771 tys. 598 zł
Uchwała przewiduje przyznanie dotacji 127 gminom
na łączną kwotę 6 mln 979 tys. 478 zł.
Szanowni państwo, bardzo proszę o przyjęcie tej uchwały.
- Dziękuję bardzo.
Proszę o opinie.
Komisja Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich.
Komisja Uchwałodawcza.
Kluby.
Koalicja Obywatelska.
Prawo i Sprawiedliwość.
Polskie Stronnictwo Ludowe i Bezpartyjni Samorządowcy.
Dziękuję.
Czy ktoś chciałby z państwa zabrać głos?
Pan Marcin, tak?
To prawda?
Marcin Borys.
- Ja chciałbym się pani Marszałkini zapytać, co z pozostałymi gminami,
które nie otrzymały tego dofinansowania i czy będzie druga edycja konkursu?
Bo są gminy, które bardzo rzadko korzystają z rozmaitych programów,
którymi dysponujemy i gminy nie dostały pieniędzy, a są
gminy, które składają wnioski i wszędzie dostają pieniądze.
Taką gminą jest między innymi gmina Miłkowice w powiecie legnickim
i ewentualnie prosiłbym o rozpatrzenie jeszcze raz komisji, żeby ta gmina
dostała, bo ta gmina naprawdę biorąc pod uwagę wszystkie środki, jakie rozplanowano
przez Urząd Marszałkowski w 2025 roku, była jedną z gmin, które dostały najmniej
pieniędzy, więc bardzo bym prosił o informację w tej sprawie.
Dziękuję.
- Bardzo dziękuję.
Czy wnioskodawca chciałby zabrać głos?
Tak, bardzo proszę.
- Przyjmujemy teraz listę rankingową.
Na pewno jeszcze będą dofinansowane te wnioski, które
są pod kreską, z uwagi na to, że będą oszczędności.
Jeśli chodzi o pytanie, ponieważ zwiększyliśmy budżet na Odnowę
Dolnośląskiej Wsi, wnioskodawcy mają możliwość złożenia dwóch wniosków.
Wniosek priorytetowy na 60 tys. zł, wniosek niepriorytetowy na 30 tys. zł.
Wszyscy beneficjenci, którzy składają wniosek
na 60 tys., wszyscy dostają dotację.
Część wnioskodawców, którzy składają wniosek na 30 tys., dostaje.
Nie każdy.
A jeśli chodzi o Miłkowice, dostają oczywiście środki 56 tys. 555 zł na
rozbudowę i modernizację istniejącej sceny na terenie rekreacyjno-sportowym
w Siedliskach wraz z przeznaczeniem pod altany.
Więc, tak jak powiedziałam, wszystkie wnioski, które zgłaszają gminy,
duże, będą dofinansowane.
Dziękuję.
- Dziękuję bardzo.
Nie widzę więcej zgłoszeń.
W takim razie przechodzimy do głosowania.
Projekt uchwały druk numer XXVII/19.
Głosujemy.
Kto jest?
A musimy poczekać jeszcze.
A przepraszam, dobrze, bo tutaj mam inaczej.
Dobrze.
Projekt druk numer XXVII/23.
Dobrze, dziękuję bardzo.
Głosujemy.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
34 za.
Stwierdzam, iż uchwała została przyjęta.
Przechodzimy do kolejnych uchwał.
To jest druk numer XXVII/24 i druk numer XXVII/27.
Bardzo proszę przedstawiciela zarządu.
Pani Skarbnik.
Panie Przewodniczący, panie Marszałku, szanowni państwo.
W imieniu Zarządu wnoszę o przyjęcie uchwały w sprawie zmian w Wieloletniej
Prognozie Finansowej Województwa Dolnośląskiego łącznie z autopoprawką.
W uchwale wnoszę o zwiększenie dochodów o kwotę per saldo 7 mln 187 tys. zł,
wydatków o kwotę 10 mln 313 tys. zł
oraz o zmniejszenie przychodów o 7 mln 013 tys. 947 zł.
Prognozowane dochody ulegają zwiększeniu z następujących tytułów.
W związku z niewykorzystaniem, części środków ujętych w ramach wydatków
budżetowych, które nie zrealizowane, planowane kwoty nie wygasają z upływem
roku budżetowego 2025, przeznaczonych na zadania w zakresie drogownictwa,
ponownie przyjmujemy tą kwotę do budżetu 19 mln 081 tys. 539 zł,
ze wskazaniem na zadania, które były realizowane.
W związku z podpisaniem umowy z gminą Wrocław w sprawie udzielenia pomocy
finansowej dla Województwa Dolnośląskiego z przeznaczeniem na realizację dodatkowych
połączeń pasażerskich na linii kolejowej nr 292 w relacji Wrocław Główny,
Wrocław Nadodrze, Dobrzykowice Wrocławskie, w ramach zadania dotowanie i organizowanie
kolejowych regionalnych przewozów pasażerskich,
zwiększamy dochody naszego województwa o 1 mln 864 tys. zł.
W związku ze zwrotami niewykorzystanych dotacji udzielonych stowarzyszeniom
z budżetu województwa w 2025 roku, wraz z odsetkami dotyczących zadań
szkolenie dzieci i młodzieży uzdolnionej sportowo, organizacja imprez sportowych,
zwiększamy kwotę dochodów o kwotę 174 tys. 509 zł.
Zmniejszenie dochodów związane jest z nieotrzymaniem dofinansowania ze środków
europejskich w ramach Programu Fundusze Europejskie
na infrastrukturę, klimat i środowisko.
To jest w ramach następujących zadań.
Remont wraz z przebudową pomieszczeń oraz
pracę konserwatorsko-restauratorskie Teatru im. Heleny Modrzejewskiej w Legnicy.
Kwota 11 mln 847 tys. 730 zł oraz zadania
rozbudowa budynków Filharmonii Dolnośląskiej
im. Ludomira Różyckiego w Jeleniej Górze.
Zmniejszamy kwotę dochodów z powyższych tytułów.
Wydatki województwo ulegają zwiększeniu w następujących
dziedzinach transport 21 mln 049 tys. zł.
Pozostałe wydatki 16 mln 062 tys. zł.
Ochrona zdrowia 16 tys. 700 zł.
Edukacja i nauka 9 tys. 154 zł.
Zmniejszeniu ulegają wydatki w dziedzinie kultura 26 tys. 711 tys. zł
Wsparcie rozwoju regionalnego w zakresie zadań, które w uchwale zostały wymienione.
Ponadto wnoszą o zmniejszenie przychodów o kwotę 7 mln 013 tys. 947 zł
z tytułu rozliczenia nadwyżek z lat ubiegłych.
W tej uchwale wnoszą również o autopoprawkę.
Dokonujemy przeniesienia w ramach działu 754 to jest szkolenie dzieci i młodzieży
uzdolnionej sportowo do poprawy bazy sportowej kwota 800 tys. zł na
realizację zadań przez organizację pożytku publicznego.
W imieniu Zarządu proszę o przyjęcie tej uchwały.
W imieniu Zarządu wnoszą również o przyjęcie uchwały
w sprawie zmian w budżecie województwa na 2026 rok.
W uchwale wnoszę o zwiększenie dochodów o kwotę 24 mln 239 tys. 695 zł,
wydatków o kwotę 17 mln 225 tys. 748 zł oraz
zmniejszenie przychodów o 7 mln 013 tys. 947 zł.
Na wniosek Departamentu Marszałka przenosimy kwotę 70 tys. zł pomiędzy
podziałkami klasyfikacji budżetowej i kwotę tę chcemy przeznaczyć na realizację
szkoleń dla pracowników w formie ćwiczeń z zakresu
w ramach ochrony ludności i kierowania obroną cywilną.
Na wniosek Infrastruktury i Dolnośląskiej Służby Dróg i Kolei wprowadzamy,
jak wcześniej wspomniałam, środki niewygasające z upływem roku budżetowego
19 mln 081 tys. 539 zł na zadania, które wcześniej były,
na zadania, które były wcześniej wyznaczone.
Również na wniosek Dolnośląskiej Służby Dróg i Kolei we Wrocławiu zwiększamy
dochody o kwotę 2 mln 867 tys. 422 zł.
Wydatki o 3 mln 571 tys. 715 zł jest to związane ze środkami
Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg w związku z aktualizacją harmonogramu rzeczowo
-finansowego, zadania budowa obwodnicy w miejscowości
Boguszów Gorce przesłanego do Ministerstwa Infrastruktury.
Również na wniosek Dolnośląskiej Służby Dróg i Kolei zwiększamy plan dochodów
i wydatków o kwotę 2 mln 226 tys. 601 zł.
W ramach tytułów po stronie dochodach wymienionych w uchwale środki te zostaną
przeznaczone na zadania z zakresu letniego i zimowego utrzymania dróg.
Na wniosek Departamentu Gospodarki i Promocji przenosimy kwotę 150 tys. zł
w ramach działów wymienionych w uchwale.
Zadanie będzie realizowane pod tytułem ochrona przyrody na Dolnym Śląsku.
Na wniosek również Departamentu Gospodarki i
Promocji przenosimy 289 tys. 280 zł.
Jest to związane ze zmianą klasyfikacji budżetowej
dokonanej przez gminę Bielawa i gminę Ziębice.
Były to środki na dofinansowanie zadań wybranych w
ramach Dolnośląskiego Funduszu Pomocy Rozwojowej.
Na wniosek Departamentu Zdrowia przenosimy pomiędzy podziałkami klasyfikacji
budżetowej 17 tys. zł z działalności bieżącej Dolnośląskiego
Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy na koszty połączenia
tej jednostki z obwodem lecznictwa kolejowego.
Na wniosek Departamentu Sportu i Turystyki zwiększamy
plan dochodów i wydatków o 174 tys. 500 zł.
W planie dochodów dotyczy to zwrotów niewykorzystanych dotacji udzielonych
stowarzyszeniom z budżetu Województwa Dolnośląskiego w 2025 roku.
W planie wydatków chcemy tę kwotę przeznaczyć na szkolenie dzieci
i młodzieży, organizacje imprez sportowych,
upowszechnianie kultury fizycznej i promocję sportu.
Na wniosek Departamentu Spraw Społecznych i Rynku Pracy zwiększamy plan wydatków
o kwotę 52 tys. 947 zł na działalność Zakładów Aktywności Zawodowej.
Powyższa kwota przeznaczona jest dla tych Zakładów Aktywności Zawodowej.
Wynika to w związku z wejściem w życie rozporządzenia Rady Ministrów zmieniające
rozporządzenie w sprawie algorytmu przekazywania środków
państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych.
Na wniosek Departamentu Kultury i Dziedzictwa Kulturowego zmniejszamy plan
dochodów o 121 tys. 180 zł wydatków w roku 2026
o kwotę 8 mln 529 tys. 890 zł.
Jest to związane z dwoma tytułami zadań, które wymieniałam przy WPF w związku
z faktem, że te dwie instytucje kultury nie otrzymały w ramach naboru środków
z Funduszu Europejskiego na infrastrukturę, klimat i środowisko.
Wobec powyższego zmniejszamy budżet z tego tytułu.
Również na wniosek Departamentu Kultury i Dziedzictwa Kulturowego zwiększamy plan
wydatków dla Muzeum Papiernictwa w Dusznikach Zdroju na dofinansowanie
zadania remont szalunków zewnętrznych zabytkowego kompleksowego budynku papierni.
Jest to kwota 288 tys. 690 zł.
Dokonuje się również zmian w planie przychodów
zmniejszając je o 7 mln 013 tys. 947 zł.
W imieniu Zarządu proszę również o przyjęcie tej uchwały.
Dziękuję.
-Dziękuję bardzo pani Skarbnik.
Dwa projekty uchwał, prawda, WPF
i budżet a w związku z tym opiniujemy oba.
I teraz tak Komisja Budżetu i Finansów.
Komisja Polityki Rozwoju Regionalnego i Gospodarki Komisja Opinia?
Komisja Współpracy Zagranicznej.
Komisja Ochrony Środowiska.
Za.
Komisja Rozwoju Turystyki Rekreacji i Sportu.
Komisja Kultury Nauki i Edukacji.
Pozytywna.
Komisja Uchwałodawcza, Przestrzegania Prawa i Bezpieczeństwa.
Dziękuję.
Do obydwu pozytywna pod względem formalno-prawnym.
Kluby. Koalicja Obywatelska. Pozytywna.
Prawo i Sprawiedliwość. Bez uwag.
Polskie Stronnictwo Ludowe i Bezpartyjni Samorządowcy. Bez uwag.
I przechodzimy do dyskusji.
Czy ktoś z pań i panów radnych chciałby zabrać głos?
Pan radny Krzysztof Mróz.
Bardzo proszę.
Jeśli ktoś chciałby jeszcze kontynuować to proszę nacisnąć przycisk.
- Panie Przewodniczący, panie Marszałku, szanowni państwo, ja mam takie dwa pytania
wchodząc w merytorykę, bo już nie będę mówił o tych kolejnych zmianach.
Do tego projektu też jest autopoprawka.
Co kilka dni nawet jak się składa zmiany w budżecie to
jeszcze muszą być autopoprawki, dziwne, ale już to zostawmy.
Natomiast ja mam takie dwa pytania 150 tys. zł
na jakąś tam promocję ochrony środowiska.
Czy można byłoby to rozszerzyć.
Kwota może nie jest wielka, ale tak mnie zaciekawiła.
To jest pierwsza kwestia, a druga kwestia dlaczego Filharmonia
Dolnośląska w Jeleniej Górze nie otrzymała tych środków.
Czy to był jakiś błąd ze strony Filharmonii?
Czy po prostu środki, czy wniosek był źle, znaczy był za słabo punktowany?
Bo uciekają nam pieniądze, a sam wiem, że ta Filharmonia tych środków potrzebuje.
Dziękuję.
- Dziękuję bardzo panu radnemu.
Czy będzie odpowiedź.
Pan dyrektor bardzo proszę.
- Jeżeli chodzi o 150 tys. zł, chcemy to przeznaczyć na konkurs dla NGO-sów,
na zadania związane z ochroną środowiska,
propagowania tego kwestią związaną z gospodarką wodną.
W tamtym roku też takie zadania robiliśmy, np.
młodzież też angażowana była w sprzątanie np. rzeki.
Więc są to kwestie edukacyjne, jeżeli chodzi o ochronę środowiska.
- Dziękuję bardzo i pani dyrektor Departamentu Kultury w sprawie Filharmonii.
- W sprawie Filharmonii, jeśli chodzi o wniosek złożony do programu Feniks,
został on negatywnie oceniony pod względem formalnym i pomimo złożonego protestu
przez Filharmonię nie zostało to uwzględnione, zatem wracamy do analizy
całego przedsięwzięcia i zbadania możliwości
finansowania tej inwestycji z innych źródeł.
Dziękuję.
- Dziękuję bardzo.
Dobrze, możemy przejść do głosowania.
Bardzo proszę kluby, aby radni się na sali zgromadzili.
Panie sekretarzu klubu Koalicji Obywatelskiej, można radnych poprosić?
Radnych z korytarza.
Pan Przewodniczący Karwan też tak, pan Przewodniczący Myrda.
Ale pana przewodniczącego klubu, bo...
No nie, kluby muszą być, przewodniczący muszą być, ale przewodniczący klubów.
Ale jednak tam widziałem sygnał, że radni chcą bardzo
głosować, żeby potem nie mieć kłopotów z frekwencją.
Tak.
Głosowanie numer jeden.
Kto z pań i panów radnych jest za przyjęciem uchwały
w sprawie zmiany uchwały numer XXIII/582/25 Sejmiku
w sprawie Wieloletniej Prognozy Finansowej, druk XXVII/24.
Proszę o podniesienie ręki i naciśnięcie przycisku.
Kto jest za, kto jest przeciw, kto się wstrzymał?
Można, jak się głosuje.
Dziękuję bardzo.
22 głosy za, 10 się wstrzymało, 4 nie głosowały.
Wyjaśnię, panie radny, to jest pora, a w sejmie
dokładnie taka formuła jest i mi się skojarzyło.
Tak jest.
Kto z pań i panów radnych jest za przyjęciem uchwały w sprawie zmian
w budżecie Województwa Dolnośląskiego na rok 2026, druk XXVII/25.
Proszę o, to jest w scenariuszu, o podniesienie ręki i naciśnięcie przycisku.
Tak jest w scenariuszu.
Kto jest przeciw, kto się wstrzymał... i naciśnięcie przycisku.
Czy wszyscy już zagłosowali?
Dziękuję bardzo.
24 głosy za, 9 się wstrzymało.
Dziękuję uprzejmie.
- Proszę państwa, przechodzimy do kolejnego projektu uchwały druk numer XXVII/48.
Proszę przedstawiciela Zarządu.
- Szanowny panie Przewodniczący, szanowny panie Marszałku, szanowni państwo
radni, zwracam się z prośbą o przyjęcie projektu uchwały w sprawie udzielenia
jednostkom samorządu terytorialnego pomocy finansowej w formie dotacji celowych
z budżetu województwa w zakresie utworzenia gabinetów
dentystycznych w szkołach na terenie Dolnego Śląska w 2026 roku.
Udziela się z budżetu Województwa Dolnośląskiego w roku 2026 pomocy
finansowej w łącznej kwocie 2 mln 121 tys. 490 zł 4 gr w formie
dotacji celowych jednostkom samorządu terytorialnego w zakresie utworzenia
gabinetów dentystycznych w szkołach wyłonionych w drodze naboru wniosków.
To jest powiat złotoryjski kwota 250 tys. zł,
powiat kamiennogórski kwota 215 tys. 817 zł 83 grosze.
Gmina Środa Śląska 230 tys. 947 zł 16 gr,
Gmina Boguszów Gorce kwota 250 tys. zł,
gmina Strzelin 250 tys. zł, gmina Trzebnica 214 tys. 297 zł 80 gr,
Gmina Głuszyca 250 tys. zł, gmina Syców 250 tys. zł
oraz gmina Niemcza 210 tys. 427 zł i 25 gr.
Proszę o przyjęcie projektu uchwały.
- Dziękuję.
Proszę o opinie.
Komisja Budżetu i...
To już za chwilę dobrze przy zgłoszeniach spokojnie na razie proszę o opinie.
Komisja Budżetu i Finansów.
Dziękuję bardzo.
Komisja Polityki Społecznej, Zdrowia i Rodziny.
Dziękuję bardzo.
Komisja Uchwałodawcza.
Dziękuję bardzo.
Kluby. Koalicja Obywatelska.
Prawo i Sprawiedliwość.
Polskie Stronnictwo Ludowe i Bezpartyjni Samorządowcy.
Czy ktoś z pań i panów radnych chciałby zabrać głos?
Tak bardzo proszę.
- Panie Przewodniczący, pani Dyrektor, ja chciałam zadać pytanie, ponieważ ta
propozycja, która została przedstawiona tam obejmuje 2 mln 100 z groszami.
Jak dobrze pamiętam to na ten cel było przeznaczone 2,5 miliona i teraz proszę mi
powiedzieć ile gmin nie otrzymało, bo wiem, że takie są i dlaczego,
z jakiego powodu i jaka jest szansa czy
jeszcze będzie drugie rozdanie na tą końcówkę.
- Bardzo dziękuję, bardzo proszę.
- Jeśli chodzi o kwotę, która pozostała tak z 2,5 mln zł
to jest 378 tys. 509 zł 96 groszy.
Wniosków wpłynęło 21, z tym że 6 zostało odrzuconych, ponieważ były złożone po
terminie lub w sposób niezgodny z ogłoszeniem konkursowym i 6 wniosków
zostało negatywnie ocenionych pod względem formalnym
przez komisję konkursową, w związku z tym środki przekazane zostaną po podjęciu
uchwały dziewięciu jednostkom samorządu
terytorialnego, zgodnie z kwotami wnioskowanymi.
Jeśli chodzi o nabór kolejny, oczywiście jest
to możliwe, żeby taki był przeprowadzony.
Oczywiście, że tak.
Ojej, to już.
Już, już, momencik.
Gmina Udanin.
Tu był błąd formalny, było przekroczenie, dlatego że do jednej trzeciej kwoty
wnioskowanej można było przeznaczyć na adaptację pomieszczenia, na potrzebę
gabinetu dentystycznego i tu została przekroczona kwota,
w związku z tym wniosek został formalnie odrzucony.
- To wystarczy, tak?
Dziękuję bardzo.
Czy są jeszcze jakieś zgłoszenia?
Nie widzę.
Przechodzimy do głosowania proszę państwa.
Kto z pań i panów radnych jest za projektem uchwały, druk numer XXVII/48?
Kto jest za, kto jest przeciw, kto się wstrzymał?
Dziękuję.
35 radnych za, stwierdzam, że uchwała została przyjęta.
Przechodzimy do kolejnego projektu uchwały, to jest druk numer XXVII/27.
Proszę przedstawiciela Zarządu.
Przepraszam, proszę przedstawiciela wnioskodawców o zreferowanie projektu uchwały.
Tak, tak, komisja, komisja, bardzo proszę, bardzo proszę.
- Szanowni radni,
chciałbym prosić o zmianę planu pracy Komisji Rewizyjnej.
Inicjatorem tego punktu w pracach Komisji Rewizyjnej jest pan Marcin Borys,
ale ono też jest zgodne z pismem, które do Komisji Rewizyjnej
było zgłoszone przez obecnego tutaj pana Marka Wocha.
I teraz nazwa tej kontroli to, to by brzmiała tak.
Kontrola wydatków działalności Wydziału Komunikacji Społecznej oraz Wydziału
Promocji Województwa Urzędu Marszałkowskiego Województwa
Dolnośląskiego pod kątem wszystkich wydatków związanych z promocją,
reklamą i publikacjami prasowymi, które zostały poniesione przez Urząd
Marszałkowski Województwa Dolnośląskiego
w okresie od 21 maja 2024 do 29 kwietnia 2026.
Proszę o przyjęcie proponowanej uchwały.
Dziękuję.
Dziękuję bardzo.
Proszę o opinie.
Komisję Uchwałodawczą.
Halo halo.
Dziękuję bardzo.
Kluby.
Koalicja Obywatelska.
Prawo i Sprawiedliwość.
Polskie Stronnictwo Ludowe i Bezpartyjni Samorządowcy.
Dziękuję bardzo.
Czy ktoś z pań i panów radnych chciałby zabrać głos?
Bardzo proszę.
Przepraszam, a kim jest pan Wach, na którego panowie się powołujecie.
Woch, woch, woch.
Kim jest pan Woch, co robi w naszym Sejmiku i dlaczego
się powołujemy na niego podejmując jakąś uchwałę.
Dziękuję bardzo.
Nie ma więcej.
Bardzo proszę o odpowiedź.
Bardzo proszę panie Przewodniczący.
Chce pan się ustosunkować do tego.
Jako wnioskodawca proszę bardzo.
Myślę, że tutaj też pan Marcin Borys mógłby się do tego ustosunkować.
W każdym bądź razie to jest inicjatywa, która
powstała podczas pracy Komisji Rewizyjnej.
Komisja Rewizyjna podjęła uchwałę o tym, że
warto taką komisję, taką kontrolę powołać.
A my równocześnie dostaliśmy też pismo od pana Marka Wocha.
- Pan nie może teraz proszę, jeśli pan coś ma to może tylko Przewodniczący to odczytać.
- I proponujemy po prostu rozpoczęcie takiej kontroli.
Pan Marcin Borys.
- Szanowni państwo, Komisja Rewizyjna rozpatruje również wszystkie wnioski,
które wpływają do Sejmiku Województwa Dolnośląskiego i do Komisji Rewizyjnej
w celu kontroli wydatków związanych z prowadzoną
działalnością, jako Komisja Rewizyjna podjęliśmy uchwałę
jednogłośnie zaznaczam, było sześć głosów za tym, żeby przeprowadzić kontrolę taką
jak w przedmiocie dotyczącą wydatków Wydziału Komunikacji Społecznej oraz
Wydziału Promocji Województwa
Dolnośląskiego w okresie od 21 maja 2024 do 29 kwietnia 2026.
Zaznaczam jeszcze raz, że wszyscy radni za tym
głosowali, którzy są członkami Komisji Rewizyjnej.
Jest to kontrola dla nas o tyle istotna, że ze względu na tę współpracę wierzymy
w głęboką transparentność wszystkiego co dzieje się we wszystkich instytucjach,
które współpracują z Urzędem Marszałkowskim, zwłaszcza jeżeli to są
kwestie dotyczące publikacji, reklam, promocji.
W celu też uniknięcia takiej sytuacji jak widzieliśmy ostatnio odnośnie Telewizji
Republika, gdzie jako radni zgłosiliśmy wniosek
o to, żeby udostępnić informacje z podpisanych umów.
Dzisiaj ta umowa proszę państwa leżała tak naprawdę do wglądu w Kancelarii Sejmiku.
Nie mogłem tej umowy tutaj państwu przynieść i pokazać, mogłem zrobić zdjęcia.
Uważam, że takie rzeczy są niedopuszczalne.
Natomiast zrobiłem zdjęcie tej umowy.
Nie wiem czego i kto się wstydził natomiast i nie chciał tej umowy mi dać.
W końcu ją mam.
W każdym bądź razie chciałbym żeby transparentność współpracy z panem
Marszałkiem zarówno Rado jak i Gancarzem i naszymi Członkami Zarządu była jasna,
czytelna.
Myślę, że nikt nie ma nic do ukrycia i o to zawnioskowaliśmy jako Komisja Rewizyjna.
- Dziękuję bardzo.
Bardzo proszę jeszcze jako... Dobrze to jest drugi głos.
- Ponieważ nie było odpowiedzi na moje pytanie.
Kim jest pan Woch i dlaczego się w tym przypadku
kontroli planowanej państwo na niego powołujecie.
- Nie nie nie nie nie ale nie.
Art. 61 Konstytucji.
- Nie pan nie ma prawa.
Przepraszam bardzo ale nie.
- Ja odpowiadam, bo...
- Nie nie nie to nie pan.
Nie proszę.
Nie nie nie wprowadzajmy tutaj zamieszania.
Bardzo przepraszam.
Nie nie w porządku dziękuję.
Czy są jeszcze jakieś inne?
Ale poczekaj czy są jeszcze jakieś inne zgłoszenia.
Ktoś chce zabrać głos?
Nie widzę w takim razie.
Przechodzimy do głosowania.
Głosujemy projekt uchwały, druk numer XXVII/27.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
27 za.
2 osoby się wstrzymały.
Stwierdzam, że uchwała została przyjęta.
Przechodzimy do projektu uchwały, druk numer XVII/26.
Przepisy powołane w podstawie prawnej projektu uchwały zawierają upoważnienie
dla Sejmiku Województwa Dolnośląskiego do nadania statutu Radzie Seniorów
Województwa Dolnośląskiego, w tym do wprowadzenia zmian do statutu.
Zmiana statutu Rady Seniorów przedstawiona w załączeniu w projekcie uchwały dotyczy
nadania nowego brzmienia w podstawie ustęp 2 w paragrafie 26.
Zasadniczym celem proponowanej zmiany jest do jest doprecyzowanie, iż wybory
uzupełniające Przewodniczący Sejmiku ogłasza dla danego subregionu w przypadku,
gdy liczba przedstawicieli danego subregionu w Radzie jest mniejsza niż trzy.
Takie rozwiązanie powoduje, że wybór uzupełniający nie przeprowadza się,
jeśli w danym subregionie brak osób z kolejno największą ilością uzyskanych
głosów w wyborach do Rady, a ten subregion ma
przedstawiciela w Radzie w liczbie co najmniej trzech.
Proponowane zmiany poddano konsultacji w Radzie Seniorów obecnej kadencji.
Proszę o opinię Komisją Uchwałodawczą, Przestrzegania Prawa i Bezpieczeństwa.
Dziękuję bardzo.
Kluby. Koalicja Obywatelska, Prawo i Sprawiedliwość.
Dziękuję bardzo.
Polskie Stronnictwo Ludowe i Bezpartyjni Samorządowcy.
Czy ktoś z pań i panów radnych chciałby zabrać głos?
Nie widzę.
Przechodzimy do głosowania
projektu uchwały, druk numer XXVII/26.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
29 za.
Stwierdzam, iż uchwała została przyjęta.
Uchwały z zakresu przyznania Odznak Honorowych
Zasłużony dla Województwa Dolnośląskiego.
I to są projekty uchwał.
Będę po kolei je czytał.
Druk numer XXVII/28.
Druk numer XXVII/29.
Druk numer XXVII/30.
Druk numer XXVII/31.
Druk numer XXVII/32.
Druk numer XXVII/33.
Druk numer XXVII/34.
Druk numer XXVII/35.
Druk numer XXVII/36.
Druk numer XXVII/37.
Druk numer XXVII/38.
Druk numer XXVII/39.
I druk nr XXVII/40, druk nr XXVII/41, druk nr XXVII/42, druk numer XXVII/43,
druk nr XXVII/44, druk numer XXVII/45,
druk numer XXVII/46 i druk nr XXVII/47.
Proszę o opinie.
Komisję Uchwałodawczą, Przestrzegania Prawa.
Dziękuję bardzo.
Kluby.
Dziękuję.
Kluby.
Koalicja Obywatelska.
Prawo i Sprawiedliwość.
Polskie Stronnictwo Ludowe i Bezpartyjni Samorządowcy.
Dziękuję.
Czy ktoś z pań i panów radnych chciałby zabrać głos?
Nie widzę.
Przechodzimy do głosowań projektów uchwał.
Pierwszy.
Druk numer XXVII/28.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
31 za.
Stwierdzam, że uchwała została przyjęta.
Przechodzimy do kolejnego projektu uchwały.
Druk numer XXVII/29.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
30 za.
Stwierdzam, że uchwała została przyjęta.
Przechodzimy do kolejnego projektu uchwały.
Druk numer XXVII/30.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
31 za.
Stwierdzam, że uchwała została przyjęta.
Przechodzimy do kolejnego projektu uchwały.
Druk numer XXVII/31.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
Przechodzimy do projektu kolejnego.
To jest druk numer XXVII/32.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
30 za.
Stwierdzam, że uchwała została przyjęta.
Przechodzimy do kolejnego głosowania.
Projektu druk numer XXVII/33.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
32 za.
Stwierdzam, że uchwała została przyjęta.
Przechodzimy do kolejnego projektu uchwały.
Druk numer XXVII/34.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
32 za.
Stwierdzam, że uchwała została przyjęta.
Przechodzimy do kolejnego głosowania.
Projektu uchwały druk numer XXVII/35.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
32 osoby za.
Stwierdzam, że uchwała została przyjęta.
Kolejny projekt uchwały.
Druk numer XXVII/36.
Głosujemy.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
33 za.
Stwierdzam, że uchwała została przyjęta.
Przechodzimy do kolejnego projektu uchwały.
Druk numer XXVII/37.
Przechodzimy do głosowania.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
32 osoby za.
Stwierdzam, że uchwała została przyjęta.
Przechodzimy do kolejnego głosowania.
Druk numer XXVII/38.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
33 za.
Stwierdzam, że uchwała została przyjęta.
Przechodzimy do kolejnego projektu uchwały.
Druk numer XXVII/39.
Głosujemy.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
32 osoby za.
Stwierdzam, że uchwała została przyjęta.
Przechodzimy do kolejnego głosowania.
Projekt uchwały.
Druk numer XXVII/40.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
Za 33 osoby.
Stwierdzam, że uchwała została przyjęta.
Przechodzimy do kolejnego głosowania.
Projekt uchwały.
Druk numer XXVII/41.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
32 osoby za.
Stwierdzam, że uchwała została przyjęta.
Przechodzimy do kolejnego głosowania.
Projekt uchwały.
Druk numer XXVII/42.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
33 osoby za.
Stwierdzam, że uchwała została przyjęta.
Przechodzimy do kolejnego projektu uchwały.
Druk numer XXVII/43.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
32 osoby za.
Stwierdzam, że uchwała została przyjęta.
Przechodzimy do kolejnego głosowania.
Projekt uchwały.
Druk numer XXVII/44.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
33 osoby za.
Stwierdzam, że uchwała została przyjęta.
Przechodzimy do kolejnego głosowania.
Projekt uchwały.
Druk numer XXVII/45.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
32 osoby za.
Stwierdzam, że uchwała została przyjęta.
Przechodzimy do kolejnego głosowania.
Projekt uchwały.
Druk numer XXVII/46.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
31 za.
Stwierdzam, że uchwała została przyjęta.
Przechodzimy do kolejnego głosowania.
Druk numer XXVII/47.
Kto jest za?
Kto jest przeciw?
Kto się wstrzymał?
Dziękuję.
33 za.
Stwierdzam, że uchwała została przyjęta.
Proszę państwa, przechodzimy do kolejnego punktu.
To są interpelacje i zapytania.
Interpelacje i zapytania złożone między sesjami Sejmiku.
Jedna interpelacja radny Krzysztof Mróz.
Jedno zapytanie radny Krzysztof Mróz.
Jedna interpelacja radny Damian Mrozek.
I jedna interpelacja radna Magda Piasecka.
Odpowiedzi na zapytania i interpelacje, które wpłynęły pomiędzy sesjami Sejmiku.
Jedna odpowiedź radna Katarzyna Lubiniecka-Różyło.
Jedna odpowiedź Damian Mrozek.
I dwie odpowiedzi Krzysztof Mróz.
Interpelacje i zapytania złożone w dniu sesji Sejmiku.
Na razie zero.
Proszę.
Tak, tak, tak, bardzo proszę.
Dobrze, to proszę bardzo.
- Panie Przewodniczący, panie Marszałku, Wysoki Sejmiku,
chciałbym odczytać następującą interpelację.
Chciałem zgłosić propozycję wprowadzenia bezpłatnych przejazdów pociągami spółki
Koleje Dolnośląskie dla honorowych dawców krwi, którzy oddali ponad 10 litrów krwi
w przypadku kobiet oraz 12 litrów krwi w przypadku mężczyzn.
Na podstawie oczywiście zaświadczenia wydanego przez Regionalne Centrum
Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa oraz dowodu dokumentu tożsamości.
I tutaj prośbę swą motywuję faktem, iż byłby to na
pewno gest wsparcia idei krwiodawstwa i krwiolecznictwa.
Tego typu też darmowe przejazdy funkcjonują w wielu gminach, w wielu
samorządach, również na Dolnym Śląsku m.in.
w Legnicy, Wrocławiu, Oławie, Bolesławcu,
Jeleniej Górze, Jelczu, Laskowicach czy Świdnicy.
Ta propozycja 10 i 12 litrów jest powiem szczerze wzięta również z uchwały Rady
Miejskiej Legnicy, gdzie taka liczba została w ten sposób określona i byłoby to
jakby tożsame jak w uchwale Rady Miejskiej Legnicy.
A siedziba spółki Koleje Dolnośląskie też chyba nieprzypadkowo jest w tym mieście.
Tak więc bardzo serdecznie proszę o realizację tej interpelacji.
- Dziękuję bardzo.
To oczywiście na następnej sesji, ale to jest... Tak, tak, tak.
Bardzo proszę.
Dziękuję bardzo.
Bo to jest zgodnie z tym, co powinniśmy oczekiwać.
Czy są jeszcze jakieś inne osoby?
Nie widzę.
Zamykam ten punkt i przechodzimy wolne wnioski i oświadczenia.
Czy ktoś z pań i panów radnych chciałby zabrać go w tym punkcie?
W takim razie dziękuję bardzo.
Zamykam XXVII sesję Sejmiku Województwa Dolnośląskiego.